Loãng xương - bệnh đứng thứ hai sau bệnh tim mạch ở người cao tuổi

Bệnh loãng xương ở người già là một căn bệnh phổ biến mà người già gặp phải. Và nhiều người đã xem căn bệnh này như một tất yếu của tự nhiên. Căn bệnh này gây nên các triệu chứng đau, cong vẹo cột sống, gây gù và ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh. Tình trạng nặng hơn có thể dẫn đến tàn phế và tử vong.

Hiện nay, theo thống kế, 90% người cao tuổi mắc chứng bệnh loãng xương. Do đó, việc tìm hiểu về bệnh loãng xương ở người già cũng như nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh loãng xương ở người già đang được cộng đồng và xã hội quan tâm.

Theo như các chuyên gia Y tế, hiện nay vẫn chưa tìm ra giải pháp nào điều trị dứt điểm chứng bệnh loãng xương ở người già. Ảnh minh họa.

Nguyên nhân

Bệnh loãng xương ở người già hay còn được gọi với tên khác là bệnh loãng xương ở người cao tuổi là căn bệnh thường gặp khi tuổi cao. Đây là một bệnh lý về xương, được gây ra bởi tình trạng xương giảm khối lượng và chất lượng. Lúc này các kết cấu xương giảm độ đặc, độ dày và tăng phần xốp, thưa hơn.

Sở dĩ người già mắc chứng bệnh loãng xương là do tuổi cao. Khi tuổi càng cao thì các hệ cơ quan như tiêu hóa, bài tiết, thần kinh, tuần hoàn hoạt động yếu. Khi đó, xương hấp thụ canxi và những chất dinh dưỡng kém, dẫn đến mất cân bằng giữa việc tạo và hủy xương, khiến xương trở nên xốp hơn và thưa hơn.

Căn bệnh loãng xương ở người già, có tỉ lệ chênh lệch theo giới tính, cụ thể, tỷ lệ nữ giới mắc bệnh cao hơn nam giới. Phụ nữ sau tuổi mãn kinh, buồng trứng ngưng hoạt động gây thiếu hụt nội tiết tố estrogen. Điều này làm cho các tế bào hủy xương gia tăng hoạt tính trong khi chức năng điều hòa và hấp thụ canxi bị suy giảm.

Ngoài ra, căn bệnh loãng xương ở người già còn xuất phát từ việc người bệnh đang mắc các chứng bệnh như suy thận, viêm gan mãn tính, gout, cường giáp trạng…

Người cao tuổi nên đi khám bệnh về xương khớp ở các cơ sở y tế có đủ điều kiện để được làm các xét nghiệm về cận lâm sàng đánh giá mật độ của xương và tình trạng của xương. Ảnh minh họa.

Triệu chứng

Giảm mật độ xương và loãng xương là một bệnh mạn tính kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, một cách âm thầm, không đau đớn nên nhiều người bệnh không để ý đến.

Hầu hết các trường hợp trong giai đoạn đầu không có triệu chứng gì đặc hiệu ngoài những dấu hiệu mệt mỏi, ăn uống kém, nhức xương không thường xuyên. Càng về sau sự thiếu hụt chất canxi càng tăng làm cho xương xuống cấp nghiêm trọng như loãng, xốp xương thì các triệu chứng đau nhức rõ rệt hơn. Đau nhức xương hay gặp là đau lưng, đau chân tay, các khớp và mỏi bại hông, đặc biệt là các khớp xương chịu lực mạnh như: xương sống, khớp gối, khớp cổ chân, khớp háng, các xương dài như xương đùi, xương cẳng chân, xương cánh tay, cẳng tay, đốt sống thắt lưng và dễ dàng bị gãy xương do bị ngã, vấp...

Một số biểu hiện khác như chuột rút cũng thường hay xuất hiện ở những người loãng xương. Khi bị bệnh loãng xương không được phát hiện hoặc phát hiện kịp thời nhưng điều trị không đúng phác đồ thì hậu quả xấu nhất là rạn xương, nứt, vỡ hoặc gãy xương.

Tăng cường vận động, tập thể dục hàng ngày bằng những bài tập hợp lý như yoga, aerobics, đi bộ cũng là cách tăng độ dẻo dai xương khớp. Ảnh minh họa.

Cách phòng bệnh

Để phát hiện sớm bệnh loãng xương người cao tuổi cần khám sức khỏe định kỳ và theo lịch hẹn của thầy thuốc. Việc phát hiện sớm và điều trị ngay từ đầu rất có ý nghĩa để phòng bệnh loãng xương và phòng chống gãy xương.

Khi đã bị gãy xương do loãng xương thì càng hết sức thận trọng không để gãy xương tái phát.

Phòng bệnh loãng xương tốt nhất là ăn uống đủ chất, nhất là các loại thức ăn giàu canxi, protein, vitamin D như tôm, cua, ốc, uống sữa và các chế phẩm của sữa có chứa nhiều thành phần canxi, sinh tố D và nên ăn bổ xung hoa quả, rau, giá đỗ…vì khi cơ thể hấp thu có khả năng làm thay đổi sự chuyển hóa của xương, giảm tốc độ mất xương và làm tăng khoáng chất cho xương. Đồng thời, phát hiện và điều trị các bệnh kèm theo. Điều chỉnh và kiểm soát chặt chẽ các thuốc điều trị.

Nếu cần sử dụng lâu dài các thuốc chống co giật như Phenyltoin, Barbiturate..., bổ sung thêm vitamin D vì các thuốc này ảnh hưởng đến chuyển hoá của vitamin D.

Nếu cần sử dụng lâu dài Corticosteroid, bổ xung thêm calci, vitamin D và chất kích thích tạo xương vì Corticosteroid vừa ức chế trực tiếp sự tạo xương, vừa giảm hấp thu vitamin D, vừa tăng thải calci qua nước tiểu.

Ở phụ nữ mãn kinh một mặt tăng cường bổ xung calci, vitamin D; đồng thời, hoạt động thể lực và tập luyện ngoài trời, tham gia công tác và giao tiếp xã hội…vì tốc độ mất xương sẽ cao nhất sau mãn kinh từ 5 đến 7 năm, liệu pháp hormon thay thế rất cần được áp dụng sớm để phòng chống loãng xương sau mãn kinh.

Ngoài ra cần tập thể dục nhẹ nhàng, đều đặn như đi bộ, tập hít thở, tập vận động các khớp xương. Những người đã bị loãng xương không nên làm các động tác mạnh, gấp gáp và tránh ngã, vấp để tránh tổn thương xương.

Lily (th)