Lung linh sắc màu lễ hội cầu ngư lâu đời nhất cố đô

Làng Thai Dương trước đây gồm có Thai Dương thượng, Thai Dương hạ, Thai Dương thôn cùng với các cồn đất nằm gần nhau trên mặt phá Tam Giang để tạo thành thế “Tam Thai liên châu”.

Hiện nay làng được tách thành xã Hải Dương (Hương Trà) và xã Thuận An (Phú Vang). Cứ ba năm một lần vào các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu hai xã này vẫn có truyền thống tổ chức lễ hội Cầu Ngư.

Tuy địa điểm tổ chức của hai xã khác nhau nhưng vẫn có cùng giờ, cùng ngày, cùng một nội dung là lễ hội của làng Thai Dương nhằm cầu mưa thuận, gió hòa, ngư dân làm ăn phát đạt.

Ban thờ được trang hoàng lộng lẫy. Tục lệ đã có 500 trăm trước, lễ hội được tổ chức trong vòng 3 ngày đầu tháng Giêng.

Lễ hội cầu ngư được tổ chức để tỏ lòng nhớ ơn vị khai canh làng là Trương Triều, được gọi một cách kính cẩn là Trương Quý Công. Ông là người gốc miền Bắc, theo các đợt di dân vào trú tại Thái Dương vào thế kỷ XIV. Ông là người sáng lập ra làng và bày cho dân làng nghề đánh cá và buôn bán ở vùng biển.

Trưởng ban tổ chức đánh trống khai hội

Cứ “tam niên đáo lệ”, vào ngày 12 tháng Giêng, ngư dân làng chài Thuận An lại tưng bừng chuẩn bị tổ chức lễ hội cầu ngư. Ngoài phần lễ cầu quốc thái dân an, phong điều vũ thuận, an cư lạc nghiệp...; phần hội gồm nhiều trò diễn vui nhộn, tái diễn cuộc sống với những hoạt động trên sông nước; đồng thời cũng chuyển tải ước mơ của cộng đồng đến một vụ mùa bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Nghi lễ trong lễ hội cầu ngư

Hình thức diễn trò của làng Thai Dương là một trong những nghi lễ cổ truyền của dân tộc, nêu cao ý thức “uống nước nhớ nguồn”, “tôn sư trọng đạo”.

Mặc dù đã qua bao biến chuyến của thời cuộc, dân làng vẫn giữ được truyền thống tốt đẹp đó, để đến ngày hôm nay, lễ hội cầu ngư vẫn được bảo trì và phát triển. Đó là một niềm vinh dự của dân làng khi được đóng góp phần mình vào ngày lễ.

Giăng lưới

Sau hoạt cảnh này, những trò diễn trên cạn cùng hội đua trải truyền thống và đoàn tàu xuất quân đánh bắt vụ nam đã tiếp tục diễn ra. Chương trình ngày hội tiếp tục với cuộc đua trải trên phá Tam Giang mang ý nghĩa cầu được mùa cá tôm, đánh bắt thắng lợi.

Tái hiện hình ảnh ra khơi

Lễ hội cầu ngư làng Thai Dương được các nhà nghiên cứu văn hóa đánh giá là lễ hội cầu ngư quy mô, độc đáo, hấp dẫn nhất và cộng đồng nhất của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Lễ hội thu hút hàng nghìn người tham gia

Bài, Hà Phương, Ảnh: Nguyễn Đình Chiến