Mâm cúng Rằm tháng Giêng 2025 cần gì? '6 không 3 có' chị em cần nhớ
GĐXH - Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng không khác nhiều so với mâm cỗ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên cũng có nhiều điểm phải lưu ý.
Vì sao “cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”?
Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên tiêu có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới âm lịch (“Nguyên” là thứ nhất, “tiêu” là đêm).
Rằm tháng Giêng là dịp lễ tết quan trọng trong đời sống tâm linh người Việt nên ông bà ta có câu: “Cúng quanh năm không bằng rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.
Có nhiều lý giải cho việc tại sao Rằm tháng Giêng được gọi là Tết Nguyên tiêu. Nhiều người tin rằng đây là đêm Phật giáng lâm nên Rằm tháng Giêng thường là dịp người người đi chùa cầu an, cầu may, cúng sao giải hạn…
Rằm tháng Giêng còn là Tết Thượng Nguyên, là tháng bắt đầu của những người nông dân chuẩn bị xuống đồng. Trước khi xuống đồng, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Cùng với Rằm tháng Giêng, còn có Rằm tháng Bảy là Tết Trung Nguyên và Rằm tháng Mười là Tết Hạ Nguyên.
Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng 2025 cần những gì?
Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng không khác nhiều so với mâm cỗ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, cúng Rằm tháng Giêng cũng không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy. Ngày Rằm tháng Giêng, mọi người thường làm mâm cỗ mặn cúng gia tiên và mâm cỗ chay để cúng thần linh.
Tùy vào phong tục từng nơi cũng như điều kiện kinh tế, điều kiện thời gian của từng gia đình mà mâm lễ mỗi nhà mỗi khác, tuy nhiên đều thể hiện tinh thần uống nước nhớ nguồn đối với ông bà, tổ tiên và tấm lòng thành kính, tri ân Phật, thánh.
Mâm cỗ mặn cúng Rằm tháng Giêng
Theo các chuyên gia phong thủy, mâm cỗ mặn cúng Rằm tháng Giêng dâng lên gia tiên thường có 4 bát 6 đĩa. Thông thường, 4 bát gồm canh măng, canh bóng, bát miến và mọc; 6 đĩa gồm thịt gà hoặc lợn luộc, giò/chả, nem, món xào, dưa hành, xôi hoặc bánh chưng.
Ngoài ra còn các lễ vật: Hương, hoa, đèn nến, vàng mã, trầu cau, rượu.
Mâm cỗ chay cúng rằm tháng Giêng
Mâm cỗ chay cúng Phật ngày Rằm tháng Giêng phải có 5 màu sắc tượng trưng cho ngũ hành: Đỏ (hỏa), xanh (mộc), đen (thổ), trắng (thủy) và vàng (kim) và đủ 10 món, gồm các món ăn từ tứ phương - sông, núi, biển, đồng bằng. Tất cả tạo nên mâm cỗ đủ đầy, cầu mong yên ấm an lành, xua đi những đen đủi nếu có.
Đặc biệt trong mâm cỗ phải có bánh trôi (chè trôi nước). Ý nghĩa của việc ăn bánh trôi ngày Tết Nguyên tiêu là mong muốn mọi việc quanh năm được hanh thông, trôi chảy.
Mâm cúng Rằm tháng Giêng dâng Phật gồm những gì?
Đối với mâm cúng Phật dù ngày Rằm hay mùng 1 cũng tuyệt đối không cúng đồ mặn. Mâm cúng Phật nhẹ nhàng và không cần cầu kỳ phức tạp, chủ yếu là cần hoa thơm, trái ngọt tượng trưng cho sự thanh thản, an nhiên.
Mâm cúng Phật trong ngày Rằm tháng Giêng chủ yếu là các món xôi chè, rau xào chay, đậu phụ, canh rau củ quả. Nhiều nhà không cúng cỗ rau củ mà chỉ bày hoa quả và các loại bánh bao chay như bánh bao hình đào tiên, hoa cúc, hoa đào... Lễ vật dâng Phật cũng cần đèn nến, hương hoa đủ hương, hoa, đăng, trà, thực.
6 kiêng kỵ khi cúng Rằm tháng Giêng
Dân gian cho rằng việc cúng Rằm tháng Giêng nên tránh một số điều dưới đây để đảm bảo sự tôn nghiêm của lễ cúng và sự thành kính đối với thần linh, chư Phật, tổ tiên.
Không dùng đồ chay giả mặn
Nhiều gia đình không muốn sát sinh trong ngày Rằm tháng Giêng nên thường chọn mâm cỗ chay để dâng lên bàn thờ Phật và gia tiên, mong trong năm gia đình bình an, gặp nhiều điều may mắn. Đây là một việc làm tốt. Tuy nhiên, gia chủ lưu ý, nên làm đồ thuần chay, không dùng đồ chay giả mặn.
Không đốt nhiều vàng mã
Lễ Rằm tháng Giêng là để mong cầu một năm mới an lành, khỏe mạnh, no đủ, thịnh vượng. Người dâng lễ nên dùng lòng thành kính chứ không phải cố sắm mâm cao cỗ đầy hoặc đốt quá nhiều vàng mã gây lãng phí. Đặc biệt nếu là Phật tử, bạn nên nhớ đạo Phật không cổ xúy việc đốt vàng mã, vừa phí phạm lại vừa ô nhiễm môi trường, tăng nguy cơ cháy nổ.
Không dùng hoa giả, trái cây giả
Một số gia đình có thói quen sử dụng hoa giả, trái cây giả đặt trên ban thờ để làm cảnh cho đẹp, vì chúng trông bắt mắt, dùng được lâu mà không lo hỏng, héo.
Tuy nhiên, việc bày hoa, quả giả trên bàn thờ hay trong mâm lễ cúng là không nên, vì thờ cúng phải thật tâm, nhà có sao dâng lên vậy, dâng những thứ mình ăn được, thưởng thức được. Việu cúng đồ giả có thể bị coi là không thành tâm tôn kính thần linh, tổ tiên.
Không xê dịch bát hương
Vào ngày Rằm tháng Giêng, một số gia đình lau dọn bàn thờ, cần lưu ý không được xê dịch bát hương. Trước khi lau dọn, nên thắp một nén nhang khấn xin Thần linh, Thổ địa, tổ tiên được lau dọn ban thờ để chuẩn bị lễ cúng Rằm tháng Giêng.
Không cúng thủ lợn
Theo quan niệm dân gian, mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng có thể cúng cả đồ chay và đồ mặn. Tuy nhiên, nếu gia chủ cúng mâm cỗ mặn thì không nên cúng thủ lợn. Kiêng kỵ này xuất phát từ quan điểm đầu năm tránh sát sinh.
Không dùng tiền bất chính
Nhiều gia đình Việt thường có thói quen đặt tiền thật lên bàn thờ khi cúng với mong muốn cầu xin tài lộc, may mắn. Cần lưu ý, tiền này phải là tiền do chính sức mình làm ra. Tuyệt đối không dâng tiền có nguồn gốc bất chính, có được từ những hành vi phạm pháp hay trái với đạo đức.
3 điều nên làm trong ngày Rằm tháng Giêng
Ngoài nghi lễ cúng Rằm tháng Giêng, mọi người thường làm một số việc sau:
Đi lễ chùa
Vào ngày Rằm tháng Giêng, nhiều người lên chùa dâng hương để cầu bình an, may mắn trong năm mới. Có người còn tham dự các pháp đàn cầu an từ trước rằm cả tuần. Khi đến chùa làm lễ, mọi người cần tuân thủ các nguyên tắc về trang phục, hành xử như quần áo gọn gàng, kín đáo, đi nhẹ, nói khẽ.
Làm việc thiện
Làm việc thiện ngày Rằm tháng Giêng không cần quá phức tạp. Bạn có thể quyên góp tiền, đồ dùng hoặc góp thời gian để giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. Việc thiện nguyện không bắt buộc phải là công to việc lớn, cốt ở lòng thành, sức đến đâu góp đến đấy.
Phóng sinh
Phóng sinh là việc được nhiều người thực hiện trong ngày Rằm tháng Giêng, thể hiện lòng nhân ái, tôn trọng sự sống của muôn loài. Khi phóng sinh, bạn nên chọn nơi vắng vẻ, không có hoạt động săn bắt để các sinh vật có thể sống thoải mái với môi trường tự nhiên.
* Thông tin bài viết chỉ có tính chất tham khảo
7 mâm cơm gia đình hóa giải lời nguyền "hôm nay ăn gì?"
Ăn - 8 giờ trướcGĐXH - Nhiều người vẫn đùa rằng việc vào bếp chưa bao giờ là thử thách lớn nhất đối với các bà nội trợ. Điều khiến họ đau đầu hơn cả chính là câu hỏi quen thuộc lặp đi lặp lại mỗi ngày: "Hôm nay ăn gì?"
Tỏi bán đầy chợ nhưng có 4 loại 'tưởng ngon mà hóa ra phí tiền': biết sớm để tránh mua nhầm
Ăn - 8 giờ trướcGĐXH - Tỏi là gia vị quen thuộc trong căn bếp người Việt, góp mặt trong hầu hết món ăn từ xào, kho đến làm nước chấm. Không chỉ giúp món ăn dậy mùi thơm hấp dẫn, tỏi còn được biết đến với nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ đề kháng, kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên.
Phương Oanh gây bất ngờ, xuất hiện trở lại khoe hũ sấu ngâm mắm ớt đẹp mê, hội chị em lập tức mách bí quyết để món ăn ngon hơn
Ăn - 11 giờ trướcGDXH - Không chỉ ghi điểm với hình ảnh người mẹ đảm đang, chăm chút cho gia đình, diễn viên Phương Oanh còn khiến nhiều người thích thú bởi niềm đam mê bếp núc.
Đây mới là cách ngâm chanh gừng đường phèn mật ong tăng đề kháng, giảm ho
Ăn - 14 giờ trướcGĐXH - Bạn muốn tự tay làm một hũ chanh gừng mật ong đường phèn để trị ho và tăng sức đề kháng nhưng sợ bị đắng hay lên men? Khám phá ngay cách ngâm chuẩn vị, không bị nổi váng trong bài viết dưới đây để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
3 cách làm nước ép củ dền thơm ngon tốt cho sức khỏe
Ăn - 17 giờ trướcGĐXH - Nước ép củ dền là một loại thức uống thơm ngon, bổ sung chất dinh dưỡng cho cơ thể. Hãy tham khảo ngay 3 cách làm nước ép củ dền thơm ngon, tốt cho sức khỏe dưới đây.
5 món canh cua thanh mát, ngọt nước, giải nhiệt ngày hè, ăn đến đâu hết cơm đến đó
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH – Cua đồng là nguyên liệu dân dã nhưng giàu canxi, protein và nhiều khoáng chất. Chỉ cần kết hợp với những loại rau, củ quen thuộc là đã có những bát canh cua thơm ngọt tự nhiên, rất thích hợp cho bữa cơm ngày hè.
3 loại gia vị dùng nhiều hại gan nhanh hơn bia rượu: Cẩn trọng vì bếp nhà nào cũng có
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Gan là cơ quan đảm nhận hàng trăm chức năng quan trọng trong cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng đến khử độc và sản xuất mật hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, gan cũng là cơ quan dễ bị tổn thương bởi những thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm.
5 mâm cơm gia đình siêu đẹp mắt, khiến ai cũng muốn về nhà ăn cơm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Là một người yêu gia đình, yêu căn bếp nhỏ, chị Bùi Huyền Trang vừa chia sẻ những bữa cơm nhà đơn giản, cả nhà vui vẻ bên nhau sau một ngày làm việc đầy áp lực và nhiều mệt mỏi.
5 loại rau củ mùa hè hỗ trợ kiểm soát mỡ máu, tốt cho người viêm dạ dày
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Những loại rau này tăng cường vào thực đơn mùa hè không chỉ hỗ trợ kiểm soát mỡ máu mà còn giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày, đặc biệt có lợi cho người bị viêm dạ dày.
Không ngờ loại rau rẻ bèo này xào với trứng lại ngon đến thế, nồi cơm 5 bát vẫn thấy thiếu
Ăn - 1 ngày trướcTrứng béo ngậy nhưng không ngấy, rau vẫn giữ được độ giòn, thơm mùi tỏi, ăn cùng cơm trắng nóng hổi là đủ khiến bữa cơm đơn giản trở nên hấp dẫn.
3 loại gia vị dùng nhiều hại gan nhanh hơn bia rượu: Cẩn trọng vì bếp nhà nào cũng có
ĂnGĐXH - Gan là cơ quan đảm nhận hàng trăm chức năng quan trọng trong cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, dự trữ năng lượng đến khử độc và sản xuất mật hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, gan cũng là cơ quan dễ bị tổn thương bởi những thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm.
