Mâm cúng Rằm tháng Giêng 2025 cần gì? '6 không 3 có' chị em cần nhớ
GĐXH - Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng không khác nhiều so với mâm cỗ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên cũng có nhiều điểm phải lưu ý.
Vì sao “cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”?
Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên tiêu có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới âm lịch (“Nguyên” là thứ nhất, “tiêu” là đêm).
Rằm tháng Giêng là dịp lễ tết quan trọng trong đời sống tâm linh người Việt nên ông bà ta có câu: “Cúng quanh năm không bằng rằm tháng Giêng” hay “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”.
Có nhiều lý giải cho việc tại sao Rằm tháng Giêng được gọi là Tết Nguyên tiêu. Nhiều người tin rằng đây là đêm Phật giáng lâm nên Rằm tháng Giêng thường là dịp người người đi chùa cầu an, cầu may, cúng sao giải hạn…
Rằm tháng Giêng còn là Tết Thượng Nguyên, là tháng bắt đầu của những người nông dân chuẩn bị xuống đồng. Trước khi xuống đồng, họ làm lễ để tỏ lòng nhớ ơn tổ tiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Cùng với Rằm tháng Giêng, còn có Rằm tháng Bảy là Tết Trung Nguyên và Rằm tháng Mười là Tết Hạ Nguyên.
Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng 2025 cần những gì?
Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng không khác nhiều so với mâm cỗ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, cúng Rằm tháng Giêng cũng không nhất thiết phải mâm cao cỗ đầy. Ngày Rằm tháng Giêng, mọi người thường làm mâm cỗ mặn cúng gia tiên và mâm cỗ chay để cúng thần linh.
Tùy vào phong tục từng nơi cũng như điều kiện kinh tế, điều kiện thời gian của từng gia đình mà mâm lễ mỗi nhà mỗi khác, tuy nhiên đều thể hiện tinh thần uống nước nhớ nguồn đối với ông bà, tổ tiên và tấm lòng thành kính, tri ân Phật, thánh.
Mâm cỗ mặn cúng Rằm tháng Giêng
Theo các chuyên gia phong thủy, mâm cỗ mặn cúng Rằm tháng Giêng dâng lên gia tiên thường có 4 bát 6 đĩa. Thông thường, 4 bát gồm canh măng, canh bóng, bát miến và mọc; 6 đĩa gồm thịt gà hoặc lợn luộc, giò/chả, nem, món xào, dưa hành, xôi hoặc bánh chưng.
Ngoài ra còn các lễ vật: Hương, hoa, đèn nến, vàng mã, trầu cau, rượu.
Mâm cỗ chay cúng rằm tháng Giêng
Mâm cỗ chay cúng Phật ngày Rằm tháng Giêng phải có 5 màu sắc tượng trưng cho ngũ hành: Đỏ (hỏa), xanh (mộc), đen (thổ), trắng (thủy) và vàng (kim) và đủ 10 món, gồm các món ăn từ tứ phương - sông, núi, biển, đồng bằng. Tất cả tạo nên mâm cỗ đủ đầy, cầu mong yên ấm an lành, xua đi những đen đủi nếu có.
Đặc biệt trong mâm cỗ phải có bánh trôi (chè trôi nước). Ý nghĩa của việc ăn bánh trôi ngày Tết Nguyên tiêu là mong muốn mọi việc quanh năm được hanh thông, trôi chảy.
Mâm cúng Rằm tháng Giêng dâng Phật gồm những gì?
Đối với mâm cúng Phật dù ngày Rằm hay mùng 1 cũng tuyệt đối không cúng đồ mặn. Mâm cúng Phật nhẹ nhàng và không cần cầu kỳ phức tạp, chủ yếu là cần hoa thơm, trái ngọt tượng trưng cho sự thanh thản, an nhiên.
Mâm cúng Phật trong ngày Rằm tháng Giêng chủ yếu là các món xôi chè, rau xào chay, đậu phụ, canh rau củ quả. Nhiều nhà không cúng cỗ rau củ mà chỉ bày hoa quả và các loại bánh bao chay như bánh bao hình đào tiên, hoa cúc, hoa đào... Lễ vật dâng Phật cũng cần đèn nến, hương hoa đủ hương, hoa, đăng, trà, thực.
6 kiêng kỵ khi cúng Rằm tháng Giêng
Dân gian cho rằng việc cúng Rằm tháng Giêng nên tránh một số điều dưới đây để đảm bảo sự tôn nghiêm của lễ cúng và sự thành kính đối với thần linh, chư Phật, tổ tiên.
Không dùng đồ chay giả mặn
Nhiều gia đình không muốn sát sinh trong ngày Rằm tháng Giêng nên thường chọn mâm cỗ chay để dâng lên bàn thờ Phật và gia tiên, mong trong năm gia đình bình an, gặp nhiều điều may mắn. Đây là một việc làm tốt. Tuy nhiên, gia chủ lưu ý, nên làm đồ thuần chay, không dùng đồ chay giả mặn.
Không đốt nhiều vàng mã
Lễ Rằm tháng Giêng là để mong cầu một năm mới an lành, khỏe mạnh, no đủ, thịnh vượng. Người dâng lễ nên dùng lòng thành kính chứ không phải cố sắm mâm cao cỗ đầy hoặc đốt quá nhiều vàng mã gây lãng phí. Đặc biệt nếu là Phật tử, bạn nên nhớ đạo Phật không cổ xúy việc đốt vàng mã, vừa phí phạm lại vừa ô nhiễm môi trường, tăng nguy cơ cháy nổ.
Không dùng hoa giả, trái cây giả
Một số gia đình có thói quen sử dụng hoa giả, trái cây giả đặt trên ban thờ để làm cảnh cho đẹp, vì chúng trông bắt mắt, dùng được lâu mà không lo hỏng, héo.
Tuy nhiên, việc bày hoa, quả giả trên bàn thờ hay trong mâm lễ cúng là không nên, vì thờ cúng phải thật tâm, nhà có sao dâng lên vậy, dâng những thứ mình ăn được, thưởng thức được. Việu cúng đồ giả có thể bị coi là không thành tâm tôn kính thần linh, tổ tiên.
Không xê dịch bát hương
Vào ngày Rằm tháng Giêng, một số gia đình lau dọn bàn thờ, cần lưu ý không được xê dịch bát hương. Trước khi lau dọn, nên thắp một nén nhang khấn xin Thần linh, Thổ địa, tổ tiên được lau dọn ban thờ để chuẩn bị lễ cúng Rằm tháng Giêng.
Không cúng thủ lợn
Theo quan niệm dân gian, mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng có thể cúng cả đồ chay và đồ mặn. Tuy nhiên, nếu gia chủ cúng mâm cỗ mặn thì không nên cúng thủ lợn. Kiêng kỵ này xuất phát từ quan điểm đầu năm tránh sát sinh.
Không dùng tiền bất chính
Nhiều gia đình Việt thường có thói quen đặt tiền thật lên bàn thờ khi cúng với mong muốn cầu xin tài lộc, may mắn. Cần lưu ý, tiền này phải là tiền do chính sức mình làm ra. Tuyệt đối không dâng tiền có nguồn gốc bất chính, có được từ những hành vi phạm pháp hay trái với đạo đức.
3 điều nên làm trong ngày Rằm tháng Giêng
Ngoài nghi lễ cúng Rằm tháng Giêng, mọi người thường làm một số việc sau:
Đi lễ chùa
Vào ngày Rằm tháng Giêng, nhiều người lên chùa dâng hương để cầu bình an, may mắn trong năm mới. Có người còn tham dự các pháp đàn cầu an từ trước rằm cả tuần. Khi đến chùa làm lễ, mọi người cần tuân thủ các nguyên tắc về trang phục, hành xử như quần áo gọn gàng, kín đáo, đi nhẹ, nói khẽ.
Làm việc thiện
Làm việc thiện ngày Rằm tháng Giêng không cần quá phức tạp. Bạn có thể quyên góp tiền, đồ dùng hoặc góp thời gian để giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. Việc thiện nguyện không bắt buộc phải là công to việc lớn, cốt ở lòng thành, sức đến đâu góp đến đấy.
Phóng sinh
Phóng sinh là việc được nhiều người thực hiện trong ngày Rằm tháng Giêng, thể hiện lòng nhân ái, tôn trọng sự sống của muôn loài. Khi phóng sinh, bạn nên chọn nơi vắng vẻ, không có hoạt động săn bắt để các sinh vật có thể sống thoải mái với môi trường tự nhiên.
* Thông tin bài viết chỉ có tính chất tham khảo
Cách làm nem rán dòn, thơm ngon trong mâm cỗ Tết chi tiết và đầy đủ nhất
Ăn - 33 phút trướcGĐXH - Nem rán được yêu thích nhờ lớp vỏ giòn rụm vàng óng cùng phần nhân mềm thơm, đậm đà gia vị. Sự hòa quyện hoàn hảo của thịt heo xay, mộc nhĩ, miến, trứng… và các gia vị đặc trưng tạo nên món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ ngày Tết.
Cách làm chả mỡ tại nhà ngon dẻo chuẩn nhà hàng đón Tết Bính Ngọ
Ăn - 12 giờ trướcGĐXH – Chả là món ngon được nhiều người ưa thích. Vào Tết Bính Ngọ tới đây, mọi người có thể tham khảo cách làm chả mỡ tại nhà ngon dẻo chuẩn nhà hàng theo hướng dẫn của mẹ đảm Thanh Huệ.
Giữ lửa bếp Gà Mỹ nướng lá chuối mắc khén – Hương vị của sum vầy
Ăn - 16 giờ trướcTết, với nhiều người, không chỉ là thời khắc chuyển giao của năm mới, mà còn là lúc lòng người chậm lại – để trở về nhà, ngồi quanh mâm cơm quen thuộc và tận hưởng những phút giây sum vầy hiếm hoi sau một năm bận rộn.
Đồ uống thanh mát ngày Tết giải độc, giảm đầy bụng do ăn nhiều dầu mỡ
Ăn - 23 giờ trướcGĐXH - Thay vì chọn rượu bia, bạn hoàn toàn có thể thưởng thức các loại đồ uống tốt cho sức khỏe, mang đến trải nghiệm mới lạ và giúp bạn thưởng thức trọn vẹn không khí Tết.
Bà mẹ ở Vũng Tàu bày cách làm mứt dừa dẻo ngon, đẹp mắt
Ăn - 1 ngày trướcThanh Hà khuyên nên lựa chọn dừa bánh tẻ có độ dẻo vừa, ngâm cùng nước muối pha chanh rồi rửa nhiều lần để loại bớt sữa dừa, giúp thành phẩm ngon miệng hơn.
Những loại nước đặc trưng ngày Tết tiếp khách "đúng bài"
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Ngày Tết là dịp đặc biệt để gia đình sum họp, bạn bè gặp gỡ, và các loại nước uống ngon, phổ biến luôn đóng vai trò quan trọng trong việc tạo không khí vui vẻ.
Cách nấu thịt đông ngày Hà Nội rét đậm, vụng mấy cũng thành công
Ăn - 1 ngày trướcNhững ngày Hà Nội rét đậm, thịt đông trở thành món ăn được nhiều gia đình lựa chọn nhờ dễ nấu, hợp thời tiết và có thể tự đông khi để ngoài trời.
Vị Nam - Ẩm thực truyền thống được kể bằng công nghệ hiện đại
Ăn - 1 ngày trướcGiữa nhịp sống hiện đại ngày càng hối hả, những bữa cơm vội vã dần thay thế cho hương vị thân thuộc của bếp nhà. Vị Nam đã ra đời và tái hiện trọn vẹn hương vị ẩm thực Việt thông qua các sản phẩm được ứng dụng công nghệ sấy thăng hoa tiên tiến nhất hiện nay.
Nguyên tắc vàng trong ăn uống mùa Tết giúp bạn khỏe mạnh
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Dù Tết là dịp vui chơi, ăn uống thả phanh nhưng việc chuẩn bị quan trọng nhất đó chính là sức khỏe. Hãy nhớ ngay 5 nguyên tắc sau để ăn uống lành mạnh hơn, giúp bạn luôn khỏe mạnh và thon thả trong dịp Tết.
Nữ MC đình đám quê Nghệ An gây mê mệt với những món ăn như nhà hàng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Khi gió lạnh tràn về, cô lại miệt mài bên căn bếp nhỏ để chuẩn bị những món ăn nóng hổi dành tặng cô con gái Sumo.
Cách bảo quản bánh chưng - bánh tét thơm ngon suốt Tết, không lo hư hỏng
ĂnGĐXH - Bánh chưng, bánh tét là những món ngon không thể thiếu vào ngày Tết Việt Nam. Nhưng nếu không biết cách bảo quản đúng bánh sẽ dễ bị thiu và lên mốc.
