Món ngon mẹ nấu, ngon đến suốt đời

 

Nhà thơ Hồng Thanh Quang thời trẻ.

 

Tôi sinh ra và lớn lên trên phố Hàng Đào, trong một gia đình bố là bộ đội đi chiến trường xa, mẹ là công nhân. Những ngày ấu thơ cũng rất kham khổ, nhưng vẫn được nuôi ăn học tử tế, không phải làm gì đầu tắt mặt tối quá. Nhưng tôi cũng có những ngày sơ tán về quê ngoại ở Phú Xuyên, khi đó thuộc tỉnh Hà Tây. Và vì thế tôi cũng không hề xa lạ với những chuyện ruộng đồng... Tôi biết cảnh mò cua bắt ốc, biết những câu chuyện kỳ thú khi cùng bè bạn đồng lứa đi hun chuột đồng khi mùa gặt tới...

Nhà tôi ngày xưa nghèo, món ăn thời bao cấp chẳng có gì. Tuy nhiên, những cảm giác về các món ăn ngon thì tôi lại nhận được khi tôi còn bé. Tôi còn nhớ, khi tôi học khoảng lớp 7, lần đầu tiên tôi mới được ăn món vịt rán mà mẹ tôi làm vì hôm đó nhà có khách. Đó là một bác bạn của bố tôi, ở miền Nam ra. Trước đó, theo những gì tôi nhớ thì tôi chưa từng bao giờ được ăn món vịt rán...

Mẹ tôi không phải là một tài năng lớn về nấu ăn nhưng sau này, tôi ăn đủ loại vịt rồi mà vẫn không thấy có bữa thịt vịt nào ngon như thời lớp 7 ấy! Tôi còn nhớ rất nhiều chi tiết trong bữa ăn đó, nhớ cả cái vị lá xà lách được rưới dầu rán mà tôi ăn vào cứ cảm thấy vô cùng lạ lẫm và hấp dẫn... Đúng là miếng ngon thời gian khó bao giờ cũng nhớ được rất lâu. Đến nỗi, có những khi thèm quá chỉ mong nhà lại có khách, hoặc khờ khạo hơn, mong được ốm để được chiều chuộng, được ăn chí ít là nhiều thêm một miếng thịt. Như thế cũng sung sướng lắm rồi. Nhưng thông thường, tôi hay phải bóp mồm bóp miệng để nhường cho các em. Vì mẹ tôi luôn dạy rằng, làm gì thì làm nhưng phải “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”.

 

Ảnh minh họa.

 

Không chỉ tôi mà bất cứ ai cũng thế, hình ảnh người mẹ khi ta còn thơ ấu sẽ luôn theo ta suốt cuộc đời. Hồi đầu năm 2013, tôi đã viết bài thơ về mẹ, về những kỷ niệm thời thơ ấu: “Dòng sông đó bắt nguồn từ đâu thế/Sao chiều nay luênh loang ngập vào tôi/Và tôi nhớ mẹ tôi ngày quá trẻ/Dắt tôi đi trong gió lạnh bời bời...”. Hay bài thơ “Mẹ” được rất nhiều người nhớ mà sau này được nhạc sĩ Phú Quang phổ nhạc: “Người đàn bà đầu tiên/Người đàn bà sau cuối/Không bao giờ phản bội/Ngay cả nếu ta bao lần ngu dại/Vì ai”.

Bạn hỏi tôi “đã bao giờ nấu cho mẹ ăn chưa” ư? Những người mẹ luôn vĩ đại vì khi họ làm điều gì đó cho con cái mình thì họ không bao giờ đòi hỏi con cái sẽ làm điều ngược lại với mình! Tôi là con trai duy nhất trong nhà, sau tôi là hai cô em gái nên từ nhỏ đã luôn được ưu tiên để khỏi phải vào bếp... Tuy nhiên, vì tôi đã có một thời thanh xuân đi học xa nhà nên tôi cũng có những kỹ năng nấu ăn nhất định. Khi đó, tôi học trong một trường đào tạo sĩ quan theo chuyên ngành kỹ sư vô tuyến điện quân sự ở thành phố Ulianovsk, quê hương của Lênin... Chúng tôi được đào tạo trong môi trường doanh trại khép kín, sống và học tập theo quân kỷ Xô Viết. Xa nhà, tất nhiên là nhớ các món ăn Việt Nam rồi vì hàng ngày phải ăn ở trong nhà ăn học viên theo tiêu chuẩn Nga. Chính vì thế nên vào những ngày nghỉ, mấy anh em chúng tôi phân nhau đi chợ mua thực phẩm tươi sống về tự nấu những món ăn quê hương cho đỡ nhớ nhà... Trong khoảng thời gian tôi sống độc thân thì tôi cũng đã phát triển được kỹ năng đó lên tầm khá cao, đặc biệt là trong việc chế biến các món ăn châu Âu. Thế nhưng, bây giờ, do vợ chiều quá, nhà lại có người giúp việc nên tôi đã hoàn toàn không còn biết tới việc bếp núc gì nữa! Cũng phải nói rằng, tôi có lý do chính đáng để không phải đụng tới việc bếp núc: Công việc cơ quan quá nhiều nên lúc nào cũng bận bịu và như thể thiếu thời gian...

Nhiều người cứ nghĩ, tôi bây giờ làm quản lý ở một tờ báo lớn (Nhà thơ Hồng Thanh Quang hiện là Phó Tổng Biên tập Báo CAND - PV), được đi nhiều nơi, thưởng thức nhiều sơn hào hải vị thì khó mà ăn được các món dân dã ngày xưa... Nhưng dù lịch làm việc trong ngày thế nào thì tôi vẫn cố gắng về nhà ăn cơm tối, với những món ăn hoàn toàn dân dã nhưng luôn khiến tôi cảm thấy rất ngon. Thông thường, bữa tối của tôi luôn có các món rau đậu. Nếu không phải tiếp khách thì đồ uống quen thuộc bốn mùa của tôi trong bữa tối luôn là cốc nước rau luộc pha lẫn đá... Tuy nhiên, cũng phải nói thật là trong gia đình tôi bây giờ cũng rất ít khi có được bữa cơm quây quần với đông đủ các thành viên. Và đó cũng là điều khiến tôi rất ân hận, nhưng cũng không biết gỡ ra sao! Cuộc sống hiện đại ngày càng cản trở một nếp sống gia đình lành mạnh và càng khiến việc tổ chức bữa ăn chung trở nên khó khăn hơn...