"Một cửa + Thứ bảy = Chùa Bà đanh”: Biết lãng phí, có nên điều chỉnh?

Bộ phận “một cửa” vắng như chùa Bà Đanh vào thứ Bảy. Ảnh: Việt Nguyễn.

Báo GĐ&XH số 28 (ngày 6/3/2013) đăng bài viết “Một cửa thứ Bảy = chùa Bà Đanh” phản ánh những bất cập hiện hữu tại các bộ phận tiếp nhận hồ sơ và giải quyết thủ tục hành chính (một cửa) của các sở, quận, huyện tại địa bàn Hà Nội. Vấn đề đã được đặt ra là có nên bỏ hoặc điều chỉnh chuyện làm việc vào ngày thứ Bảy, bởi theo ghi nhận ý kiến từ cán bộ tiếp dân thì lượng người đến giao dịch rất hạn chế vào ngày nghỉ này trong khi cơ quan “một cửa” vẫn phải cung ứng nhân lực và chịu tiêu hao cơ sở vật chất, chưa kể lượng hồ sơ tiếp nhận được cũng thường bị “găm” đến đầu tuần sau do các phòng ban chuyên môn liên quan đang nghỉ cuối tuần và không thể giải quyết ngay. Theo khảo sát của phóng viên, ở cấp sở và quận/huyện, chuyện cán bộ đợi… dài cổ không có dân đến giao dịch diễn ra phổ biến, nên hầu hết đều đề nghị không cần duy trì ngày làm việc thứ Bảy.

Theo Quyết định 14 của Thủ tướng ra ngày 12/2/2010, căn cứ nhu cầu thực tế của công dân, tổ chức và điều kiện của cơ quan hành chính nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định lựa chọn các thủ tục hành chính, cơ quan, đơn vị và địa bàn cần tổ chức làm việc 1/2 ngày hoặc cả ngày thứ Bảy hàng tuần (trừ ngày lễ, ngày Tết và ngày nghỉ khác theo quy định của pháp luật) để tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính. Như vậy, về cơ bản, dù chủ trương là nhằm phục vụ nhân dân một cách tối đa, nhưng Thủ tướng đã cho các địa phương quyền chủ động, chứ không bắt buộc phải làm việc vào ngày thứ Bảy. Ví dụ, Hà Nội toàn toàn có thể yêu cầu sở này không phải tiếp dân vào thứ Bảy nữa, hoặc có thể chỉ đạo quận, huyện, xã phường kia tăng cường làm việc vào ngày này nếu công dân có nhu cầu.

Trả lời phóng viên, ông Nguyễn Đình Hoa – Chánh Văn phòng Sở Nội vụ Hà Nội cho biết: “Quyết định 14 vẫn còn hiệu lực nên Hà Nội vẫn đang nghiêm túc thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng. Cũng không thấy sở, ngành, ủy ban cấp quận, huyện, xã phường có kiến nghị bỏ ngày làm việc thứ Bảy nên Sở Nội vụ cũng không đi khảo sát về vấn đề này. Mục đích chính vẫn là thực hiện nghiêm túc theo Quyết định 14 để phục vụ người dân và tổ chức”.

Tháng 12/2010, Chủ tịch UBND TP Hà Nội ký quyết định yêu cầu các cơ quan bố trí làm việc vào buổi sáng thứ Bảy hàng tuần, gồm các Sở Kế hoạch và Đầu tư, Tài nguyên và Môi trường, LĐ,TB&XH, Xây dựng, Tư pháp, GTVT, NN&PTNT, Quy hoạch - Kiến trúc, Ban Quản lý các Khu công nghiệp và Chế xuất, có trách nhiệm tổ chức cho cán bộ, nhân viên làm việc sáng thứ Bảy. Ngoài các sở, ban, ngành trên còn có UBND các quận, huyện, thị xã; UBND các phường, thị trấn. Đối với UBND các xã thì căn cứ vào số lượng thủ tục hành chính cần giải quyết của công dân, tổ chức và doanh nghiệp, Chủ tịch UBND các huyện, thị xã quyết định có tổ chức hoặc không.

Trước đó, một lãnh đạo văn phòng của UBND quận Ba Đình và một số cán bộ “một cửa” tại Sở Xây dựng, quận Đống Đa và quận Ba Đình thì cho biết, Hà Nội đã có lấy ý kiến về chuyện làm việc ngày thứ Bảy. Bản thân đại diện Sở Nội vụ Hà Nội cũng tỏ ý đồng tình về vấn đề Báo GĐ&XH đặt ra, cũng nói về khảo sát cho thấy dân hầu như không đến giao dịch ngày thứ Bảy, nhưng trong buổi làm việc ngày 12/3 lại xin không đưa ra ý kiến cá nhân lẫn quan điểm của Sở về việc này. Nên, với những sự “nghiêm túc thực hiện” ở trên, liệu Hà Nội có thể chủ động, mạnh dạn điều chỉnh vấn đề này một cách hợp lý, tránh sự lãng phí đang hiển hiện hay cứ duy trì một cách máy móc?

Quyền trong tay

Khác với Hà Nội, một số địa phương tỏ ra rất linh hoạt trong việc bố trí công việc vào ngày thứ Bảy, thậm chí có những báo cáo đánh giá hàng năm về vấn đề này. Ông Trịnh Hồng Nghĩa – Trưởng phòng Cải cách hành chính (Sở Nội vụ Quảng Ninh) cho biết: “Khi Thủ tướng ra Quyết định 14 thay thế cho Quyết định 127, tỉnh Quảng Ninh đã giao một số ngành, lĩnh vực làm việc ngày thứ Bảy, giao cho UBND cấp huyện quyết định việc làm việc ngày thứ Bảy của UBND cấp xã. Căn cứ vào đó, người ta có thể xem xét làm hay không làm, ở địa bàn phường, xã nào. Ở sở, ngành thì chủ yếu liên quan đến đất đai, đầu tư mới tổ chức làm việc ngày thứ Bảy thôi. Một số huyện nhu cầu người dân ít nên cũng không làm. Tỉnh thực hiện nghiêm túc, giao quyền cho các đơn vị, chứ không áp đặt. Những lĩnh vực như đăng ký kinh doanh, đầu tư mới cần làm việc thứ Bảy cho nhanh chứ người dân không có nhu cầu bức xúc về những thủ tục hành chính đơn giản, hơn nữa người dân vẫn còn tâm lý thứ Bảy, Chủ nhật là ngày nghỉ nên không đến”.

“Việc Thủ tướng ra Quyết định 14 là phù hợp, tức là giao quyền cho địa phương quyết định, khi thấy có hiệu quả thì làm, không thì thôi, không sao cả. Hiệu quả không phải là chuyện tổ chức ra nhiều cơ quan làm việc ngày thứ Bảy, không nên nhìn vào số lượng, hiệu quả là cái đầu tư ra và công việc mang lại thôi”, ông Nghĩa nói, đồng thời cho rằng nếu ở Quảng Ninh có cơ quan nào làm việc thứ Bảy mà lượng công dân đến giao dịch quá ít thì một thời gian người ta sẽ tự điều chỉnh lại.