Mùa nắng nóng: Bệnh hô hấp, tiêu hóa ở trẻ tăng nhanh

Có những chứng bệnh tưởng là thông thường đối với trẻ như tiêu chảy, nhưng nếu không điều trị kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng của trẻ”- TS Bùi Vũ Huy, Phó Trưởng khoa Truyền nhiễm, BV Nhi TƯ nhấn mạnh như vậy tại Hội thảo khoa học “Bảo vệ trẻ trước những nguy cơ nhiễm bệnh mùa hè” do hãng MummyBear tổ chức ngày 22/4.

Đừng coi thường khi trẻ sốt cao

Theo Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), viêm não và sốt xuất huyết là hai bệnh mùa hè đáng ngại nhất. Theo các bác sĩ, sốt xuất huyết thường rải đều cả năm, đặc biệt vào mùa mưa nhưng không vì thế mà chủ quan, bởi mùa hè nếu không kiểm soát chặt chẽ sẽ có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn.

TS Vũ Huy khuyến cáo, mùa hè các gia đình cần cảnh giác với bệnh viêm não ở trẻ nhỏ. Khi có các triệu chứng: sốt cao (trên 38o5), nôn vọt, đau đầu, quấy khóc, không cúi và không quay được cổ, hôn mê thì phải đưa trẻ ngay đến cơ sở y tế để khám và điều trị.

 Đặc biệt, đối với những trẻ vừa đi chơi ở những vùng có người bị viêm não. Giai đoạn đầu của sốt do virus với sốt dẫn đến viêm não là gần như giống nhau. Sốt virus từ 5-7 ngày thì tự hết, còn sốt chưa rõ nguyên nhân thì rất nguy hiểm. Nếu đã bị bệnh phải nghỉ ngơi, uống nhiều nước, đặc biệt với trẻ bị sốt phải uống đủ nước thì cơ thể mới tuần hoàn tốt và nhanh hạ sốt.

Ở khu vực phía Nam, bệnh sốt xuất huyết thường xảy ra quanh năm, còn ở khu vực phía Bắc thì thường xảy ra vào cuối mùa hè và đầu mùa thu. Khi trẻ mắc sốt xuất huyết sẽ sốt cao đột ngột 39-40oC liên tục trong 2-3 ngày. Đến ngày thứ 3-4, trẻ có thể chảy máu cam, chảy máu chân răng, chảy máu dưới da (gọi là nổi ban xuất huyết), nặng hơn nữa có thể ói ra máu, đi tiêu ra máu.

Lưu ý các dấu hiệu nặng như li bì, vật vã, chân tay lạnh, tiểu ít hoặc không tiểu để đưa đi cấp cứu. Trong sốt xuất huyết, lúc nhiệt độ giảm cũng là lúc trẻ bị sốc, trụy tim mạch, nếu không chữa trị kịp thời sẽ nguy hiểm.

“Bệnh thương hàn cũng là một bệnh khá phổ biến đối với trẻ trong mùa hè”- TS Vũ Huy nhấn mạnh. Bệnh thương hàn do vi khuẩn Salmonella gây nên. Đây là bệnh nhiễm khuẩn toàn thân, diễn biến rất nặng nếu không có biện pháp điều trị tích cực. Salmonella khi vào cơ thể sẽ tràn vào hệ thống bạch huyết ở ruột gây cho người bị nhiễm tình trạng sốt liên tục, li bì, rối loạn tiêu hoá và sưng nách.

Bệnh nhân mệt mỏi, chán ăn, đau đầu, đổ mồ hôi, biến chứng nặng làm chảy máu ruột thậm chí thủng ruột. Vi khuẩn Salmonella lây bệnh cho người qua đường tiêu hoá, đa số mắc bệnh do ăn uống không vệ sinh, thực phẩm, nước uống bị nhiễm Salmonella nhưng không được nấu chín.

Vi khuẩn này có thể sống trong nước sông, ao, hồ đến vài tuần lễ. Salmonella cũng có thể phát triển trong sữa, kem, bơ... Súc vật nuôi như bò, lợn, gà... cũng có thể mang mầm bệnh làm cho thịt, trứng nhiễm Salmonella.

Nhập viện do bệnh hô hấp tăng

BS Hoàng Thị Minh Thu, Trưởng khoa khám bệnh nhi, BV Xanhpon cho biết, trong những ngày  giao mùa nóng-lạnh vừa qua, số trẻ em vào khám do bệnh hô hấp tăng nhanh. Tuần qua có tới 600 trường hợp đến khám vì các chứng sốt do viêm phế quản, viêm họng, viêm amidan, chiếm tới 70% số trường hợp trẻ đến khám.

Theo BS Nguyễn Văn Lộc, Phó Giám đốc BV Nhi TƯ, trẻ em là đối tượng nhạy cảm với những biến đổi thời tiết, nên mùa nào cũng có dịch bệnh. Tuy nhiên, lúc giao mùa xuân - hè trẻ dễ bị viêm phổi, sốt cao, viêm não, viêm da do nhiễm trùng, lỵ, thương hàn, quai bị....

Nắng nóng gay gắt còn làm gia tăng bệnh sốt phát ban do siêu vi trùng và các bệnh ngoài da như viêm da, hăm. Tại Viện Da liễu TƯ, bên cạnh nhóm bệnh nhân người lớn, số bệnh nhi nhập viện cũng tăng gấp đôi so với mùa đông. Số bệnh nhân đến khám mỗi ngày lên đến 300-400 và số điều trị nội trú ở mức 100.

Mùa hè không còn là mùa dịch của sốt xuất huyết, sốt phát ban, rubella (trên thực tế, dịch này vào thời điểm hiện nay đang suy giảm) nhưng số bệnh nhi nhập Viện Da liễu bị phát ban lại gia tăng mặc dù không sốt.

Khám và xét nghiệm, các bác sỹ phát hiện, hoá ra bệnh nhân phát ban do nhạy cảm với ánh nắng mặt trời (bệnh lupus) và nổi ban do nhiễm trùng, mà cụ thể là do ký sinh trùng ghẻ, căn bệnh tưởng đã lùi vào dĩ vãng do ý thức về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường được nâng cao. Trẻ em 1-4 tuổi và người tuổi trung niên trở lên mắc nhiều nhất do sức đề kháng kém hơn.

Các bệnh viêm da, chốc lở do liên cầu, tụ cầu, do bội nhiễm, v.v... ở trẻ em cũng tăng. Nguyên nhân được đề cập đến nhiều là môi trường sống ở các khu dân cư bị ô nhiễm, ý thức vệ sinh cá nhân, vệ sinh trong gia đình không được chú ý đúng mức.

Đặc biệt, nắng nóng và biến đổi thời tiết đột ngột năm nay càng làm cho da trẻ em trở nên mẫn cảm hơn bao giờ hết. Đã thế, thói quen xấu của nhiều người là, hễ bị bệnh ngoài da, thường tự ra hiệu thuốc mua thuốc về bôi hoặc cho tắm bằng lá mà không theo chỉ dẫn nào.

TS Vũ Huy cũng khuyên các gia đình, nên cho trẻ đi khám bệnh khi có những triệu chứng các bệnh như trên. Đã có trường hợp, điều trị bệnh lỵ ở nhà trẻ có khỏi nhưng lại bị chứng rối loạn hấp thu kéo dài, gây cho trẻ bị suy dinh dưỡng.

Hay có những trường hợp chủ quan với các chứng sốt khi trẻ bị tiêu chảy dẫn đến việc trẻ bị nhiễm độc nặng và có trường hợp tử vong vì đưa vào viện cấp cứu muộn.  Đặc biệt, cha mẹ cần lưu ý không được lạm dụng thuốc kháng sinh cho trẻ, bởi việc tùy tiện uống thuốc không theo đơn sẽ gây nhiều hậu quả khó lường.

Vân Khánh