Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tuyến y tế cơ sở

Cán bộ Trạm y tế xã Chiềng Ơn, huyện Quỳnh Nhai (Sơn La) khám, chữa bệnh cho trẻ em. Ảnh: Nguyễn Đăng/ND

Báo cáo của Bộ Y tế cho thấy, những năm qua định mức được phân bổ cho y tế tuyến xã về cơ bản mới đáp ứng các khoản chi cho con người (lương, phụ cấp, các khoản đóng góp) và chi hành chính như tiền điện, nước, công tác phí. Chưa có hoặc bố trí được rất ít kinh phí để cán bộ y tế dự phòng, trạm y tế đi kiểm tra, giám sát, thực hiện các hoạt động dự phòng; các hoạt động này chủ yếu sử dụng từ kinh phí chương trình mục tiêu y tế - dân số.

Vụ trưởng Kế hoạch-Tài chính (Bộ Y tế) Nguyễn Nam Liên đánh giá, nếu ngân sách chương trình bố trí thấp thì hoạt động y tế dự phòng rất khó khăn, riêng kinh phí phòng, chống dịch hầu hết các tỉnh báo cáo khi có nguy cơ xảy ra dịch bệnh sẽ được cấp riêng để thực hiện. Định mức phân bổ theo biên chế chưa khuyến khích các đơn vị sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực. Mặc dù tỷ lệ chi y tế dự phòng so với tổng chi sự nghiệp y tế theo đầu dân đã tăng từ 19,1% (năm 2015) lên 23,3% (năm 2017) nhưng vẫn chưa đáp ứng Nghị quyết số 18/2008/QH12 là dành 30% cho y tế dự phòng. Tỷ lệ chi cho y tế xã so với tổng chi sự nghiệp y tế theo đầu dân tăng từ 24,8% năm 2015 lên 25,3% năm 2016 và 30,7% năm 2017 nhưng về cơ bản các trạm y tế xã cũng chỉ đủ chi lương, chi hành chính của trạm. Theo tính toán của các địa phương, chi lương và hành chính của trạm y tế tuyến xã đã chiếm khoảng 25% tổng chi sự nghiệp y tế được phân bổ theo đầu dân, cho nên mặc dù nhiều địa phương đã phân bổ tới 30% cho trạm y tế xã nhưng trạm y tế xã vẫn bố trí được rất ít kinh phí để thực hiện các nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu. Ngoài ra, định mức chi khác ngoài lương có sự chênh lệch lớn giữa các địa phương cũng là chưa công bằng cho các cán bộ y tế xã.

Phát triển y tế cơ sở được coi là nhiệm vụ quan trọng của Bộ Y tế trong năm 2018 và những năm tiếp theo để hướng tới bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc ban đầu, điều trị bệnh, nâng cao sức khỏe và dự phòng bệnh tật. Theo đó, toàn ngành thực hiện Đề án Xây dựng và phát triển mạng lưới y tế cơ sở trong tình hình mới theo Quyết định 2348/QĐ-TTg ngày 5-12-2016 của Thủ tướng Chính phủ: triển khai mô hình điểm tại 26 trạm y tế xã; mở rộng mô hình bác sĩ gia đình, quản lý sức khỏe đến từng người dân; đẩy mạnh quản lý các bệnh mãn tính, bệnh không lây nhiễm, chăm sóc dài hạn tại trạm y tế xã. Để đạt mục tiêu đó, công tác đầu tư để xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị cũng như có kinh phí cho cơ sở y tế hoạt động đóng vai trò quan trọng.

PV (T/H)