Ngày Tránh thai Thế giới 26/9: Người trẻ cần làm gì để không mang thai ngoài ý muốn?

Sáng ngày 24/9/2026, tại Hội trường lớn Trường Đại học Y Hà Nội đã diễn ra buổi Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới (26/09). Với chủ đề "Hãy chủ động sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp để nâng cao chất lượng dân số".

Sự kiện thu hút đông đảo các chuyên gia y tế, đại biểu ban ngành và hơn 200 sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội tham dự. 

Đây là hoạt động truyền thông trọng điểm nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức tình dục an toàn cho giới trẻ, giảm thiểu tình trạng mang thai ngoài ý muốn và nạo phá thai ở lứa tuổi vị thành niên, thanh niên.

Kế hoạch hoá gia đình không chỉ đơn thuần là tránh thai

Theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về công tác dân số trong tình hình mới, việc chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển không có nghĩa là giảm sự quan tâm đối với kế hoạch hóa gia đình, mà là mở rộng và thực hiện công tác dân số một cách toàn diện hơn.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh: "Kế hoạch hóa gia đình không đơn thuần là việc tránh thai. Đó là việc giúp mỗi cá nhân, mỗi cặp vợ chồng chủ động quyết định số con, thời điểm sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh, trên cơ sở được cung cấp đầy đủ thông tin, được tư vấn và tiếp cận các biện pháp tránh thai an toàn, hiệu quả và phù hợp".

Báo cáo toàn cầu từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho thấy, mỗi năm thế giới đối mặt với khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, trong đó 61% được giải quyết bằng phá thai (tương đương 73 triệu ca). Đáng chú ý, có tới 45% số ca phá thai trên thế giới được thực hiện trong điều kiện không an toàn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe và tính mạng của phụ nữ.

Mang thai và sinh con quá sớm khi cơ thể chưa hoàn thiện về mặt sinh lý dễ dẫn đến các tai biến sản khoa nguy hiểm như tiền sản giật, đẻ non, biến chứng khi sinh và làm tăng tỷ lệ tử vong ở cả mẹ lẫn trẻ sơ sinh. Bên cạnh đó, việc phá thai không an toàn tại các cơ sở kém chất lượng do tâm lý e ngại có thể để lại tổn thương nghiêm trọng về thể chất lẫn tinh thần, thậm chí tước đi cơ hội làm mẹ tương lai do biến chứng vô sinh.

Tại Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cũng thẳng thắn chỉ ra 3 thách thức lớn đang tồn tại: Thứ nhất, tổng nhu cầu chưa được đáp ứng về kế hoạch hoá gia đình có xu hướng tăng, nhất là ở nhóm phụ nữ chưa kết hôn đang ở mức rất cao. Thứ hai, tình trạng mang thai và sinh con ở người chưa thành niên, đặc biệt là khu vực Tây Nguyên và Trung du miền núi phía Bắc vẫn ở mức cao. Thứ ba, tình trạng tảo hôn và sinh con sớm ở khu vực đồng bào dân tộc thiểu số tuy có giảm nhưng vẫn còn cao.

Trước những thách thức trên, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh: "Để giải quyết những vấn đề này cần một cách tiếp cận toàn diện, với sự tham gia của các cấp, các ngành, gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể, cộng đồng và toàn xã hội, nhất là vai trò và sứ mênh của tuổi trẻ nước ta. Đối với thế hệ thanh niên,các bạn hãy chủ động trang bị kiến thức, chăm sóc sức khoẻ sinh sản của bản thân, thực hiện hành vi có trách nhiệm; đồng thời phát huy vai trò, sức sáng tạo của mình góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng".

Giáo dục sức khỏe sinh sản là trách nhiệm của cơ sở đào tạo y khoa

Trường Đại học Y Hà Nội là một trong những cơ sở đào tạo ngành Y hàng đầu cả nước. Bên cạnh nhiệm vụ nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và khám chữa bệnh, nhà trường luôn xác định trách nhiệm xã hội, trong đó có việc tuyên truyền, nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.

Phát biểu tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới, GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội nhấn mạnh ý nghĩa của việc chủ động sử dụng các biện pháp tránh thai phù hợp nhằm phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống. Việc cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác về các biện pháp tránh thai có ý nghĩa quan trọng, giúp mỗi người có thêm kiến thức để chủ động lựa chọn phương pháp phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh của bản thân. 

Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội cho rằng, sự chủ động trong phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn không chỉ góp phần giúp mỗi cá nhân, đặc biệt là học sinh, sinh viên và người trẻ, bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần mà còn có ý nghĩa đối với việc chủ động xây dựng tương lai.

"Đây là sự kiện không chỉ của ngành Y tế mà còn là của toàn xã hội. Chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục lành mạnh, nâng cao chất lượng dân số luôn là một nhiệm vụ chiến lược hàng đầu của ngành Y tế" - Ông Tú chia sẻ.

Theo GS.TS Nguyễn Hữu Tú, đây cũng là một trong những trụ cột được nhà trường chú trọng trong các hoạt động xã hội, đặc biệt đối với những vấn đề sức khỏe có sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng.

Đối với sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên, đại diện nhà trường cho biết, nhà trường luôn coi trọng việc giáo dục nhận thức, đồng thời trang bị kiến thức chuyên môn để người trẻ có thể chủ động phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn và lựa chọn biện pháp tránh thai an toàn, phù hợp. Nội dung này được lồng ghép thông qua các chương trình đào tạo, hoạt động ngoại khóa và các chương trình do Đoàn Thanh niên của nhà trường tổ chức.

"Sự chủ động phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn không chỉ giúp mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ học sinh, sinh viên bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần của bản thân mà còn là yếu tố quyết định làm chủ tương lai của các bạn trẻ, góp phần xây dựng xã hội phát triển và bền vững" - GS.TS Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh.

Từ góc độ đào tạo nhân lực y tế, việc trang bị kiến thức đúng và đầy đủ về sức khỏe sinh sản không chỉ giúp sinh viên bảo vệ sức khỏe của chính mình mà còn góp phần hình thành đội ngũ cán bộ y tế có kiến thức, kỹ năng để tư vấn và truyền thông sức khỏe cho cộng đồng trong tương lai.

Tuổi trẻ ngành Y cam kết hành động vì cộng đồng

Tại Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới 26/9, đại diện Ban Chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trường Đại học Y Hà Nội khẳng định vai trò của thanh niên, sinh viên trong việc chủ động trang bị kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn.

Phát biểu tại chương trình, đồng chí Phạm Quang Lộc, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trường Đại học Y Hà Nội, cho biết sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục của vị thành niên, thanh niên có mối liên quan mật thiết đến chất lượng cuộc sống, chất lượng dân số và sự phát triển bền vững.

"Sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục vị thành niên, thanh niên là một trong những yếu tố quan trọng quyết định chất lượng cuộc sống, chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của đất nước. Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 hàng năm không chỉ là một thông điệp truyền thông, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về quyền được chăm sóc, quyền được tiếp cận thông tin an toàn và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với tương lai của chính mình" - đồng chí Phạm Quang Lộc nhấn mạnh.

Theo đại diện Đoàn Thanh niên Trường Đại học Y Hà Nội, trong bối cảnh hiện nay, việc tiếp cận kiến thức chính xác về tránh thai và chăm sóc sức khỏe sinh sản có ý nghĩa quan trọng đối với người trẻ. Khi được trang bị đầy đủ thông tin, thanh niên có thể chủ động hơn trong việc lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp, phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn và hạn chế những nguy cơ đối với sức khỏe.

"Trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay, việc chủ động tiếp cận kiến thức về tránh thai an toàn, bảo vệ sức khỏe sinh sản không chỉ giúp các bạn trẻ đưa ra những quyết định đúng đắn cho bản thân, ngăn ngừa tình trạng mang thai ngoài ý muốn và phá thai không an toàn. Đây là yếu tố nền tảng để nâng cao chất lượng dân số, xây dựng gia đình hạnh phúc và đóng góp phát triển bền vững cho đất nước trong kỷ nguyên vươn mình" - đại diện Đoàn Thanh niên Trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ.

Tăng cường kiến thức sức khỏe sinh sản cho sinh viên

Ngay sau Lễ Mít tinh, chương trình tọa đàm dành cho thanh niên, sinh viên được tổ chức với nội dung tập trung vào sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục và các biện pháp tránh thai. Tại tọa đàm, các chuyên gia, bác sĩ sản phụ khoa đã trực tiếp trao đổi, giải đáp những câu hỏi của sinh viên liên quan đến tránh thai, phòng ngừa mang thai ngoài ý muốn và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Một trong những nội dung được các chuyên gia lưu ý là việc sử dụng thuốc tránh thai cần đúng hướng dẫn. Người trẻ không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc lựa chọn phương pháp tránh thai dựa trên thông tin truyền miệng, mà cần tìm hiểu từ nguồn tin cậy và được nhân viên y tế tư vấn khi cần thiết.

Thông qua việc trao đổi trực tiếp, những thắc mắc thường gặp của người trẻ về các biện pháp tránh thai được giải đáp trên cơ sở kiến thức y khoa, qua đó giúp sinh viên có thêm thông tin để chủ động bảo vệ sức khỏe.

Ứng dụng di truyền học giúp các gia đình hiếm muộn đón con khỏe mạnh

GĐXH - Ngày 18/9/2026, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức Hội thảo Khoa học lần thứ 7 với chủ đề “Di truyền trong Y học sinh sản: Chiến lược toàn diện từ phôi đến thai kỳ an toàn”, quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực Di truyền, Hỗ trợ sinh sản, Sản khoa và Chẩn đoán trước sinh.