Nghệ thuật "quản trị" hạnh phúc gia đình của một nam bác sĩ "săn" COVID-19

Những phụ nữ “mất” 8/3, “mất” cả sinh nhật con vì COVID-19

Sự khác biệt ổ dịch Hải Dương

Phóng viên: Chào bác sĩ Trần Anh Tú. Có thể nói đây đã là lần "đánh giặc" thứ tư của anh. Vậy ổ dịch ở Hải Dương có gì khác biệt về yếu tố dịch tễ?

BS Trần Anh Tú: Tỉnh Hải Dương có 2 thành phố đều có mật độ dân cư cao, có nhiều hoạt động giao thương buôn bán. Đây là vấn đề rất phức tạp khi triển khai chống dịch. Trong khi dịch xuất hiện ở các khu công nghiệp có sự lây nhiễm rất nhanh, không gian kín nên nồng độ virus cao, khả năng bị nhiễm cũng lớn khiến khối lượng công việc của chúng tôi tăng gấp nhiều lần so với các ổ dịch khác. 

Chúng tôi phải xử lý công việc thật nhanh, nỗ lực hơn rất nhiều so với ở Đà Nẵng. Nếu đánh giá cả về địa hình, kinh tế, xã hội thì tôi thấy Hải Dương là ổ dịch khá phức tạp.

BS. Trần Anh Tú tranh thủ làm việc xuyên đêm tại Hải Dương.

Trong quá trình khai thác và điều tra thông tin dịch tễ, có trường hợp nào không hợp tác với các anh không?

Nhìn chung mọi người dân đều có ý thức phòng chống dịch bệnh với tinh thần hợp tác, đoàn kết. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp có lý do riêng, công việc riêng thì chúng tôi cũng hiểu cho họ. Với những trường hợp không muốn cung cấp thông tin thì việc đầu tiên là phải kiên trì thuyết phục, tâm sự để họ thấy rằng việc khai báo là khách quan và phục vụ cho chống dịch chứ không phải để moi móc hay đăng lên mạng xã hội.

Tất nhiên có những lúc phải nhờ đến sự can thiệp của công an hoặc chính quyền để vận động họ khai báo. Nhưng số thành phần không khai báo, khai báo không trung thực không nhiều, đa số đều khai báo đầy đủ thông tin.

Suốt thời gian chống dịch vừa qua, hình ảnh nào khiến anh ấn tượng khó quên?

Tôi đã đi qua 4 ổ dịch, mỗi ổ dịch đều có sự ấn tượng khác nhau. Tuy nhiên tinh thần đoàn kết của người dân khiến tôi không thể nào quên. Bạn thử hình dung xem còn điều gì đẹp đẽ hơn việc đội ngũ y tế, cán bộ xã phường xuyên ngày, xuyên đêm đi từng ngõ, gõ từng nhà để có thể trợ giúp cho người dân hiểu các yêu cầu về phòng chống dịch cũng như việc giám sát được tình hình trong cộng đồng. Họ là những người đáng được tôn vinh. Họ cũng là những hàng rào chốt chặn "mạnh mẽ" nhất cho cuộc chiến chống dịch.

BS Tú (ngoài cùng bên phải) cùng các đồng nghiệp trong cuộc chiến tại Sơn Lôi.

Công việc áp lực lớn như vậy, có khi nào anh dành cho mình những khoảng lặng riêng?

Khi làm việc căng thẳng dài ngày thì sẽ cần có sự thư giãn, đổi mới hoặc cải tiến. Tôi cũng có cách giải trí riêng, có những khoảng thời gian dành riêng cho mình để rút ra những ý tưởng cải tiến cách làm, giúp cho tỉnh có nhiều giải pháp tốt hơn.

Thỉnh thoảng tôi chơi game, vẽ những bản đồ dịch rồi trang trí lên, vừa giải trí lại có ích cho công việc chống dịch. Quan điểm của tôi đi chống dịch thì không cần phải gò bó quá để có cảm giác như đang ở nhà. Hiệu quả công việc mới là điều quan trọng!

Bác sĩ dịch tễ cũng là những chuyên gia xã hội học

Anh có suy nghĩ gì về nghề Y trong giai đoạn hiện nay?

Tôi nghĩ trong hoàn cảnh nào thì nghề Y vẫn luôn là nghề cao quý. Dù là bác sĩ dự phòng, bác sĩ điều trị hay bất kể ngành nào thì đều có ích cho xã hội. Từ trước đến nay, người dân đều quý trọng ngành Y. Khi học Y thì bản chất con người sẽ lành đi, các bác sĩ mà tôi tiếp xúc đa số rất hiền, rất lành. Vì vậy,  không chỉ riêng ngày 27/2  mà  tất cả các ngày khác trong năm thì bác sĩ đều đáng được tôn vinh vì thực tế chúng tôi chưa bao giờ bỏ rơi người bệnh cả.  

Nhưng bạn nói về suy nghĩ trong giai đoạn hiện nay thì tôi có suy nghĩ có nghiêng về ngành mình một xíu. Trước đây, chúng ta quan tâm hơn đến yếu tố điều trị nhưng bây giờ thì dự phòng trở thành "trend", yếu tố kiên quyết cho một đời sống lành mạnh, hạnh phúc.

BS Trần Anh Tú diễn thuyết trong chương trình "Cất cánh".

Mỗi người có một triết lý sống khác nhau, vậy triết lý của anh là gì?

Theo tôi để cuộc sống khỏe mạnh về thể chất lẫn tinh thần thì mọi người nên đầu tư về tri thức. Khi đi chống dịch không nên than vãn "Tại sao nó lại xảy ra?" mà phải biết dùng kiến thức để dung hòa xử lý mọi tình huống. 

Bản thân tôi có những phải xử lý thông tin của 40 - 50 ca/ngày, áp lực về số liệu, thông tin, lãnh đạo. Nhưng những lúc như vậy cần bình tĩnh, kể cả bị trách mắng thì cũng phải bình tâm. Nếu tự ái thì sẽ không làm được gì cả, hãy xem đó là chuyện bình thường vì không ai ghét mình cả, chẳng qua họ bị áp lực.

Với BS Tú, việc hệ thống, sơ đồ hóa các thông tin dịch tễ là một trong những niềm đam mê bất tận.

Nghe anh nói giống như những kiến thức về xã hội học vậy!

Dịch tễ cũng là ngành xã hội học, tôi xin nhấn mạnh như thế. Những quyết định của chúng tôi nếu không cân nhắc kỹ càng thì sẽ dễ dẫn đến những ảnh hưởng rất lớn cho cuộc sống của người dân ở một phạm vi rất lớn. 

Với những dịch bệnh có tính nguy hiểm như COVID-19 thì mọi thứ thực sự phải rõ ràng. Một chuyên gia xã hội học khó có thể làm bác sĩ dịch tễ nhưng một bác sĩ dịch tễ chắc chắn phải có hiểu biết rất chuyên sâu về xã hội học  

Quản trị hạnh phúc gia đình tốt thì mới có thể trọn vẹn với công việc được!

Công việc bình thường của một bác sĩ dịch tễ tại ổ dịch gồm những nội dung gì?

Công việc của tôi mang tính chất xử lý thông tin đến từ nhiều dữ liệu. Từ lúc đi gặp bệnh nhân, phỏng vấn, lấy thông tin liên quan đến hành chính, dịch tễ, diễn biến bệnh... để tổng hợp lại. Qua đó, đưa ra thông tin khái quát cả về cộng đồng hoặc một khu vực.

Khi có thông tin các nhà phân tích dịch tễ học sẽ dựa vào đó để nhận định tình hình, đưa ra các quyết định chống dịch kịp thời. Việc nhận định giống như chẩn đoán bệnh vậy. Khai thác thông tin không chuẩn có thể dẫn đến việc nhận định sai, đưa ra các biện pháp không phù hợp và hậu quả rất nguy hiểm.

Phút vui đùa cùng con sau những ngày chống dịch của BS Tú.

Cho đến thời điểm hiện tại, anh đã theo nghề được bao nhiêu năm?

Tôi bắt đầu công việc từ 2013, tính đến nay đã có 7 năm trong nghề. So với nghề dịch tễ thì tôi cũng chỉ được xem bản thân có chút kinh nghiệm, vẫn còn rất trẻ, cần phải học hỏi nhiều từ các anh chị nhiều kinh nghiệm.

Được biết, anh đã có gia đình và có 1 cháu nhỏ. Trong những chuyến công tác dài ngày anh cảm thấy thế nào?

Thật ra thì không phải mình ngành của tôi mà các bác sĩ, những người làm y tế dự phòng thì đều phải đi rất nhiều, tất cả đều vì cộng đồng. Ngay từ khi kết hôn, vợ chồng tôi đã quen với việc phải đi công tác. Nhưng việc đi công tác triền miên 30 ngày như Đà Nẵng và ở Hải Dương thì cũng có phần ảnh hưởng tới gia đình. Tuy nhiên, chuyện gia đình mọi thứ đều ổn.

Tôi tò mò không biết anh đã "quản trị" hạnh phúc gia đình ra sao?

Đúng là phải quản trị thật. Việc đi hàng tháng trời nếu chúng ta không có sự yêu thương, thấu hiểu sẽ khiến gia đình đảo lộn. May mắn là công nghệ khiến chúng ta gần nhau hơn. Tôi luôn sắp xếp thời gian để gọi điện thoại về cho người thân, vợ con. Và cả thế giới lại gần nhau hơn!

Bác sĩ Tú luôn quan niệm quản trị cuộc sống bằng tri thức là sự quản trị bền vững nhất.

Tôi vừa thấy bảng đề  cử Top 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quốc có tên bác sĩ Trần Anh Tú, anh thấy sao?

Tôi rất vui vì điều đó. Thực ra, với tôi giải thưởng, thành tích không quá quan trọng nhưng điều quan trọng là những sự cống hiến của tôi và đồng nghiệp đã được ghi nhận. Chúng tôi thấy mình có thể san sẻ được gánh nặng với cộng đồng là điều hạnh phúc nhất.

Xin hỏi thật, nếu được chọn lại nghề anh có chọn nghề bác sĩ không?

Tôi thấy mình cũng hợp với công nghệ thông tin hoặc truyền thông lắm. Bạn bè tôi nhìn mặt bảo vậy đấy!

Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện và chúc cho cuộc chiến chống COVID-19 sẽ thành công và đại dịch sớm kết thúc!

Huy Hoàng - Đức Tùy