Nghị sĩ Hà Nội lo chuyện “giới tính khi sinh”

Nhiều năm qua, Hà Nội nỗ lực tập trung vào mục tiêu nâng cao chất lượng dân số. Ảnh: D.Ngọc

Đó là những vấn đề được tập trung thảo luận trong Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề “Tình hình thực hiện pháp luật về dân số và chính sách, pháp luật về xã hội hóa để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân trên địa bàn Hà Nội”. Hội nghị do Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) TP Hà Nội tổ chức sáng 28/7.

Đối mặt với những thách thức mới

Báo cáo của Sở Y tế Hà Nội tại Hội nghị đã nêu bật những kết quả ngành Dân số Thủ đô đạt được trong 12 năm thực hiện Pháp lệnh Dân số (2003-2015). Theo đó, hiện nay, mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ở Hà Nội sinh 2,1 con. Các hoạt động nâng cao chất lượng dân số được chú trọng, các chỉ tiêu chuyên môn của Hà Nội luôn cao hơn mức trung bình cả nước. Tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh và trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt ở mức 70 - 80%.

Tuy nhiên, Hà Nội cũng đang đối mặt với những thách thức mới rất gay gắt trong công tác DS - KHHGĐ. Ông Tạ Quang Huy, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội cho biết, sau 12 năm triển khai Pháp lệnh Dân số, cơ cấu dân số của Hà Nội đã có thay đổi mạnh mẽ. Dù đã đạt mức sinh thay thế, nhưng số phụ nữ bước vào tuổi sinh đẻ trên địa bàn lớn gấp 2 lần số phụ nữ ra khỏi tuổi sinh đẻ.

Bên cạnh đó, tỷ lệ dân số trên 60 tuổi tại Hà Nội năm 2014 ở mức 11,7% (cao hơn năm 2009 là 1,5%). Quy mô dân số Hà Nội khoảng 7,3 triệu người, đứng thứ 2 sau  TP HCM. Mật độ dân số cao (2.131 người/km2, một số quận trung tâm có mật độ lên tới hơn 40.000 người/km2).

“Nóng” hơn cả, là mức chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh của Hà Nội rất cao, hiện ở mức 115 bé trai/100 bé gái, cao hơn nhiều so với mức chung cả nước. Nhiều ĐBQH và cử tri tại Hội nghị lo ngại về hệ lụy của tình trạng này tại Thủ đô.  TS Nguyễn Khắc Hiền - Giám đốc Sở Y tế Hà Nội thừa nhận, 100% các thai phụ biết giới tính con mình trước khi sinh. Để phát hiện, xử lý được việc này vô cùng khó. “Điều quan trọng là  phải quản lý chặt các phòng khám có thực hiện kỹ thuật siêu âm thai nhi nhằm ngăn chặn hành vi phá thai vì lựa chọn giới tính, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và nhất là có các chính sách để giúp giảm tình trạng phân biệt giới tính, giảm tâm lý ưa thích con trai như chăm sóc tốt người già…”, ông Hiền nói.

Cần tăng kinh phí đầu tư cho công tác dân số

Liên quan đến nguồn ngân sách thành phố cấp cho công tác DS-KHHGĐ, ông Đỗ Trung Hai – Phó Trưởng ban chuyên trách Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND TP Hà Nội nêu ý kiến: Hết năm 2015, Chính phủ sẽ cắt Chương trình mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ. Tôi kiến nghị: Trong hạch toán ngân sách giai đoạn 2016-2020, cần tăng định mức chung cho công tác Y tế, DS-KHHGĐ. Vì theo nguyên tắc, có nhiệm vụ phải có nguồn lực.

Liên quan đến vấn đề kinh phí cho công tác DS-KHHGĐ, ông Đinh Hồng Phong – Phó chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm, Trưởng ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ quận kiến nghị: Hiện nay, định mức đầu tư ngân sách cho công tác dân số ở Hà Nội tối thiểu là 5.000 đồng/người dân/năm (trong đó ngân sách thành phố chiếm 40%, tương đương 2.000 đồng; cấp quận, huyện là 3.000 đồng).

“Nhiều năm qua, Hà Nội tập trung vào mục tiêu nâng cao chất lượng dân số. Dù xác định công tác truyền thông rất quan trọng, nhưng việc đầu tư kinh phí cho các chiến dịch truyền thông rất hạn hẹp. Nếu các quận, huyện chỉ cho định mức 3.000 đồng/người dân/năm thì không thể nào đáp ứng được mục tiêu Chiến lược dân số trong giai đoạn tiếp theo”, ông Đinh Hồng Phong nói.

Một vấn đề khác, ông Đinh Hồng Phong cũng kiến nghị, với dân số đông, Hà Nội cần tăng định biên cho các trung tâm DS-KHHGĐ từ 7 người (hiện nay) lên 10 người mới “kham nổi” lượng lớn công việc tại quận, huyện. Ngoài ra, tại quận Hoàn Kiếm hiện 18 cán bộ chuyên trách DS-KHHGĐ (hầu hết là viên chức làm việc tại UBND phường) đang hưởng lương khởi điểm với hệ số lương của viên chức loại B là 1,86 (ngang bằng trung cấp), dù họ tốt nghiệp đại học. Theo ông Phong, điều này gây ra sự không bình đẳng và là thiệt thòi đối với các viên chức này. Ông Phong kiến nghị, cần trả lương cho các viên chức này theo bằng cấp mới đảm bảo công bằng.

Thu Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội