Người đàn ông 43 tuổi yếu liệt hai chân, phát hiện u tuyến thượng thận gây hạ kali máu nặng

Hạ kali máu nặng khiến người đàn ông 43 tuổi yếu liệt

Anh Hoàng, 43 tuổi, có biểu hiện mệt nhiều, yếu cơ, sau đó yếu liệt hai chân nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám. Tại đây, huyết áp tâm thu của anh lên đến 160 mmHg, trong khi kali máu chỉ còn 1,47 mmol/L, thấp hơn nhiều so với mức bình thường 3,5-5,0 mmol/L.

Kết quả chụp CT phát hiện khối u tuyến thượng thận trái kích thước khoảng 2 cm. TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng Đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết khối u tiết quá mức hormone aldosterone, khiến cơ thể tăng giữ muối và nước, đồng thời tăng đào thải kali qua nước tiểu.

"Khi aldosterone tăng bất thường, kali trong máu giảm sâu, có thể gây yếu cơ, thậm chí liệt đột ngột. Tình trạng này kéo dài còn làm tăng huyết áp, tác động lên thận và ảnh hưởng dẫn truyền điện trong tim, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp nguy hiểm, thậm chí ngừng tim", bác sĩ Liên nói.

Bác sĩ Liên chẩn đoán anh Hoàng mắc hội chứng Conn, hay còn gọi là cường aldosterone nguyên phát. Bệnh thường diễn tiến âm thầm, người bệnh có thể chỉ nhận thấy huyết áp tăng, mệt mỏi, yếu cơ, chuột rút hoặc những cơn yếu liệt thoáng qua.

Hạ kali máu khiến người bệnh chưa thể phẫu thuật ngay

Theo bác sĩ, phẫu thuật loại bỏ khối u là phương pháp điều trị triệt để đối với trường hợp cường aldosterone nguyên phát do khối u tuyến thượng thận có chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên, anh Hoàng chưa thể lên bàn mổ ngay do kali máu quá thấp, làm tăng nguy cơ rối loạn hoạt động điện của cơ tim trong quá trình gây mê và phẫu thuật.

Các bác sĩ chuyên khoa Thận và Nội tiết hội chẩn để xây dựng kế hoạch điều trị, ưu tiên đưa kali máu về mức an toàn trước khi phẫu thuật.

TS.BS Trần Hữu Thanh Tùng, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, cho biết người bệnh có tiền sử tăng huyết áp 10 năm và đang điều trị bằng thuốc. Ban đầu, anh xuất hiện yếu cơ cổ, yếu hai tay, sau đó đột nhiên yếu hai chi dưới, sức cơ còn 3/5 do hạ kali máu nặng.

Tại khoa Nội tiết – Đái tháo đường, người bệnh được truyền tĩnh mạch bù kali, theo dõi kali máu 3 giờ/lần, kiểm soát huyết áp và theo dõi sát tình trạng tim mạch. Mục tiêu trước tiên là đưa kali và các chỉ số quan trọng về mức an toàn, giúp người bệnh đủ điều kiện thực hiện phẫu thuật.

Sau một tuần điều trị nội tiết, chỉ số kali của anh Hoàng ổn định. Bác sĩ Liên tiến hành phẫu thuật cắt tuyến thượng thận chứa khối u bằng robot Da Vinci Xi.

Cắt u tuyến thượng thận bằng robot

Do tuyến thượng thận nằm sâu trong ổ bụng, gần nhiều mạch máu và cơ quan quan trọng, phẫu thuật đòi hỏi bóc tách chính xác để hạn chế tổn thương các cấu trúc lân cận.

Bác sĩ Liên quan sát phẫu trường dưới hình ảnh 3D phóng đại 10-15 lần, giúp nhận diện các cấu trúc trong vùng phẫu thuật, sau đó điều khiển các cánh tay robot thực hiện bóc tách và loại bỏ tuyến thượng thận chứa khối u.

Sau hơn 100 phút, bác sĩ Liên và ê-kíp cắt thành công tuyến thượng thận, đồng thời kiểm soát tốt các mạch máu, bảo tồn các cơ quan lân cận và hạn chế sang chấn cho người bệnh.

Một ngày sau mổ, anh Hoàng có thể vận động nhẹ nhàng. Sau khi nguồn sản xuất aldosterone bất thường được loại bỏ, kali máu và huyết áp dần ổn định. Anh xuất viện sau 3 ngày hậu phẫu.

Hạ kali máu kèm tăng huyết áp cần tìm nguyên nhân

Tuyến thượng thận là cơ quan nhỏ nằm phía trên hai quả thận nhưng sản xuất nhiều hormone quan trọng, trong đó có aldosterone tham gia điều hòa huyết áp và cân bằng kali trong cơ thể. Khi xuất hiện khối u sản xuất quá mức hormone này, người bệnh có thể bị tăng huyết áp đồng thời tăng mất kali qua thận. Tình trạng này được gọi là cường aldosterone nguyên phát hay hội chứng Conn.

Bệnh thường diễn tiến âm thầm và có thể chỉ được phát hiện khi xuất hiện các dấu hiệu như tăng huyết áp khó kiểm soát, yếu cơ, mệt mỏi, chuột rút hoặc những cơn yếu liệt đột ngột.

Theo bác sĩ Tùng, hạ kali máu nếu không được điều trị kịp thời có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm sức co bóp cơ tim, suy hô hấp do yếu hoặc liệt cơ hô hấp, thậm chí gây yếu hoặc liệt nhiều chi trong trường hợp nặng.

Bác sĩ Liên khuyến cáo người bị tăng huyết áp kèm hạ kali máu, đặc biệt khi kali giảm không rõ nguyên nhân hoặc huyết áp khó kiểm soát dù đã điều trị, nên thăm khám để tìm nguyên nhân.

Người bệnh không nên tự ý bổ sung kali kéo dài hoặc chỉ tập trung điều trị huyết áp mà bỏ qua nguyên nhân gây hạ kali máu. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể là dấu hiệu của bệnh lý nội tiết cần được chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.

Bé 8 tuổi điều trị viêm phế quản, bất ngờ phát hiện suy tuyến thượng thận

GĐXH - Bé An, 8 tuổi, đến bệnh viện điều trị viêm phế quản nhưng các bác sĩ phát hiện trẻ mắc hội chứng Cushing kèm suy tuyến thượng thận do lạm dụng nhiều chế phẩm chứa corticoid.