Người đàn ông bại liệt vẽ đẹp như họa sỹ

Ông Phùng Văn Hạnh vẫn thường xuyên cập nhật lưu giữ những thông tin vào cuốn sổ tay. Ảnh: N.T

Tự học chữ khi đã bại liệt

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, ông Hạnh đang sống cùng gia đình em trai là ông Phùng Văn Von tại thôn Bình Đãng B. Trên chiếc giường trong căn nhà sàn nhỏ, người đàn ông với dáng người nhỏ bé đang cặm cụi rót trà. Thấy có khách đến thăm, ông gọi mấy đứa cháu nhỏ lấy thêm nước ấm…

Tiếp chuyện chúng tôi, ông Phùng Văn Hạnh cho biết: “Năm 1960, tôi được sinh ra như bao đứa trẻ bình thường khác. Năm 8 tuổi, tôi mắc chứng bệnh bại liệt co rút tay chân. Do gia đình ít hiểu biết và cũng bởi quá nghèo nên không có tiền chạy chữa nên dần dần, chân tay tôi bị co quắp, không thể đi lại, cầm nắm như người bình thường”.

Những tưởng số phận của cậu bé người Nùng sẽ trở thành một người tàn phế nhưng cho đến nay, đã gần 50 năm sống với bệnh tật, ông lại trở thành một tấm gương với nghị lực phi thường khiến người dân ở đây phải nể phục. Một chiếc tivi, một chiếc hòm tôn đã cũ, vài bộ quần áo và một bộ ấm chén để bên cạnh giường… Chiếc giường nhỏ chính là thế giới cuộc sống của ông Hạnh. Đã lâu rồi, ông không được ra ngoài thăm thú đường làng, ngõ xóm. Đó là sự tù túng, bí bách hơn bao giờ hết!

Trong nhiều năm ông Hạnh không thể vận động, nhưng nhờ kiên trì luyện tập nên đã có thể di chuyển ở trong nhà, xuống sân, ra vườn… Chưa biết chữ thì đã mắc bệnh, không thể đi học như bạn bè cùng lứa, ông buồn cho số phận của mình. Nhưng do ham muốn được học nên ông đã khẩn thiết xin mẹ và anh, chị em giúp đỡ để được làm bạn với sách vở. Thể theo nguyện vọng gia đình, ông cũng đã mượn sách vở bạn bè để nghiền ngẫm. Có gì không hiểu, ông hỏi mọi người,… Người ta học môn gì thì ông cũng học vậy, chỉ là tốc độ và điều kiện hạn chế hơn rất nhiều. Bởi chỉ riêng việc cầm bút viết đối với ông đã là quá khó. Dần dần, điều “không tưởng” đã đến khi từ tiếng Việt, toán, đến lịch sử và mỹ thuật, ông đều thông thạo, thậm chí là giỏi hơn nhiều người.

Không ra khỏi nhà nhưng gì cũng biết

Với tình yêu văn học, lịch sử và hội họa, ông Hạnh cho biết: “Tôi thích tác phẩm Chí Phèo của nhà văn Nam Cao, thích thơ Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan và rất thích vẽ. Nhân vật Chí Phèo là người ở tầng lớp dưới đáy của xã hội, không được học hành tử tế. Trong hoàn cảnh khó khăn bị người ta áp bức, đè nén nên mới thành ra đáng thương như vậy. Tôi thích Chí Phèo bởi ở đây, tôi tìm thấy sự đồng cảm về số phận của những con người nghèo khổ, bần cùng. Và rồi, đó cũng là động lực khiến tôi luôn cố gắng vì một cuộc sống tốt đẹp hơn, không chịu đầu hàng số phận”.

Trong cuốn “Hội họa đời thường” – một tập tranh được hoàn thành bằng tâm huyết qua nhiều năm, ông viết lời đề: “Trên đời này sẽ trở nên vô nghĩa nếu như ta chỉ biết có đồng tiền”. Cuốn sổ từ hai chục năm trước, rất dày và dù đã cũ nhưng từng trang giấy vẫn rất phẳng phiu, không hề bị nhăn hay có nếp gấp. Ở trong đó, một phần nhỏ ông dành để ghi nhật ký – lưu giữ lại những khoảng khắc vui, buồn, hoặc đơn giản là những cơn đau của bệnh tật. Phần thứ hai, ông để dành ghi chép các thông tin chính trị, xã hội, khoa học và âm nhạc. Thứ ba, phần dày nhất, ông lưu giữ những bản vẽ của mình lên đó…

Từ khoản tiền chính sách hỗ trợ hàng tháng 360.000 đồng/tháng, ông tích cóp lại và mua cho mình một chiếc ti vi để tiện theo dõi thông tin hàng ngày. Ví dụ như: “Ngày 23/9/2006, báo Pháp đưa tin: Trùm khủng bố Binladen đã chết vì căn bệnh hiểm nghèo mà ông ta mắc phải. Nhưng sau đó, Tổng thống Mỹ, Pháp và một số nước khác bác bỏ thông tin này vì tính xác thực không bằng chứng. Ngày 25/9, quân đảo chính Thái Lan bắt đầu rút xe tăng ra khỏi thủ đô Bangkok, tình hình nước này vẫn ổn định, chưa có biến đổi gì về chính trị…”; đến một vài bộ phim ông yêu thích, thông tin về một dòng điện thoại mới ra đời… Hay một số trang khác là các ca khúc cách mạng về Bác Hồ, đất nước, rồi đến những làn điệu hát “Sli”, hát “lượn” của địa phương… Tất cả đã được người đàn ông tật nguyền ghi chép lại cẩn thận và không hề sai sót chính tả… Những điều này đã giúp ông thoát khỏi sự lạc lõng với cộng đồng và vơi bớt phần nào nỗi cô đơn của một số phận chưa bao giờ được biết đến “một nửa kia của đời mình”.

Tuy số phận đã không cho ông Hạnh được đôi tay lành lặn, nhưng ông lại có năng khiếu vẽ với những tác phẩm: “Em gái”, “Bình minh trên vịnh Hạ Long”, “Hẹn hò trên những dòng kênh”… Từ chân dung người thân đến đời sống tại quê hương, rồi phong cảnh nổi tiếng của đất nước… đã được khắc họa sinh động trong những vẽ của người đàn ông khuyết tật. Ông Hạnh nói: “Tôi vẽ để cho cuộc sống đỡ tẻ nhạt, nhưng cũng cần phải có cảm hứng thì mới vẽ được”.

Ông Hạnh cho biết mình đã âm thầm ghi lại câu nói nổi tiếng của nhà văn Nikolai A.Ostrovsky: “Đời người chỉ sống có một lần. Phải sống sao cho khỏi xót xa, ân hận vì những năm tháng đã sống hoài sống phí, cho khỏi hổ thẹn vì dĩ vãng ti tiện và hèn đớn của mình...”. Câu nói này đã giúp ông kiên trì và giải thoát cho chính mình.

Mong ước giản đơn

Ở nơi núi rừng hẻo lánh, sự cô đơn dai dẳng khiến ông mệt mỏi… Chia sẻ với PV, ông Hạnh nói: “Thi thoảng có người đến chơi như thế này là tôi vui lắm! Lúc nào buồn chán thì tôi lại gọi điện hỏi thăm mọi người…”.

Ông vẫn luôn cảm thấy có lỗi khi trở thành gánh nặng cho gia đình. Niềm khao khát được tự lập, được hòa nhập với cuộc sống giữa cộng đồng. Trước đây, ông từng được tặng một chiếc xe lăn, nhưng việc sử dụng nó còn…“khó hơn lên trời” vì điều kiện đường sá trong thôn không cho phép. Thiết nghĩ, các cơ quan, những người làm chính sách đối với người tàn tật cũng cần phải quan tâm sát sao thực sự đến thực tế đời sống của họ để đưa ra hỗ trợ phù hợp.

Về ước muốn của mình, ông cho biết: “Tôi chỉ ao ước được gặp gỡ, sẻ chia với những người có chung hoàn cảnh. Đường sá nơi đây sẽ được cải tạo để ít nhất là ông có thể ngồi xe lăn và ra ngoài giao lưu với mọi người. Chỉ một mong ước giản đơn nhưng đối với người đàn ông dân tộc Nùng này, chưa từng có được…

Nông Thuyết/Báo Gia đình & Xã hội