Nguy cơ quay trở lại thời kỳ đèn dầu

Hơn 1500 hộ dân ở đây đang cận kề với nguy cơ phải dùng đèn dầu, bởi doanh nghiệp và chính quyền địa phương chưa tìm được tiếng nói chung.

 

Năm 1991 thị trấn Lam Sơn được thành lập. Trong quá trình xây dựng và phát triển đến nay địa bàn hành chính của thị trấn được chia thành 6 khu và 2 thôn. Là một thị trấn song việc quản lý, quy hoạch sử dụng điện còn nhiều bất cập. Trước năm 1999, các hộ sử dụng nguồn điện từ các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn và Hợp tác xã điện lực Lam Sơn. Năm 2003 Hợp tác xã điện lực Lam Sơn chuyển thành Công ty Điện lực Lam Sơn (Cty ĐLLS), từ đó tới nay công ty từng bước đầu tư, thuê, mượn để vận hành bán điện cho 1.600 hộ dân tại 6 khu của thị trấn. Mâu thuẫn giữa người dân và công ty, giữa công ty và chính quyền bắt đầu xảy ra từ tháng 5/2011. Cty ĐLLS thu tiền của dân trái với quy định của ngành điện và Thông tư số 05/2011 của Bộ Công Thương, cụ thể: trong tháng 7/2011 Cty ĐLLS đã thu tiền điện sinh hoạt với giá 1.639đồng/kw, đối với một số hộ dân với lý do các hộ này chưa ký hợp đồng với công ty, tự ý thu 7% tiền thuê tài sản...

 

Ông Lâm Tấn Hiếu (khu 3, thị trấn Lam Sơn bên cạnh đường dây điện của Công ty ĐLLS): Sao chính quyền không thương thảo để mua lại hệ thống điện, như vậy sẽ đỡ khổ cho dân. Ảnh: N.H

Ngày 18/6/2011, bất ngờ Cty ĐLLS ra thông báo ngừng bán điện cho các hộ dân từ 21/12/2011. Ngày 19/6/2011 UBND thị trấn làm việc với công ty để làm rõ những vấn đề trên. Qua buổi làm việc công ty đã thông báo lý do khó khăn, thua lỗ về kinh tế, nên quyết định không kinh doanh điện trên địa bàn thị trấn nữa.

 

Để tìm hiểu rõ hơn vấn đề này, ngày 13/10, chúng tôi đã làm việc với ban lãnh đạo Cty ĐLLS, ông Nguyễn Chí Thu Giám đốc công ty cho biết: Chúng tôi đã gắn bó với nhân dân thị trấn hơn 20 năm, để đưa ra quyết định trên bản thân tôi rất trăn trở, nhưng không còn cách nào khác. Thông tư số 05 của Bộ Công Thương đã đẩy công ty vào tình thế khó khăn. Chúng tôi là đơn vị kinh doanh tư nhân, không được hỗ trợ bất cứ khoản nào của Nhà nước. Chính sách mua vào chưa phù hợp với thực tế, dẫn tới việc kinh doanh bị thua lỗ, hiện tại công ty mỗi tháng lỗ hơn 10 triệu đồng. Về việc thu của người dân 7% tiền thuê tài sản, ông Thu phân trần: Chúng tôi vay lãi, huy động nguồn vốn của dân nhưng vẫn không đủ để đầu tư trang thiết bị, buộc phải đi thuê trạm biến áp, công ty kêu gọi các hộ dân hỗ trợ 7% để chia sẻ bớt khó khăn cùng công ty. Chúng tôi mới thu được 2 tháng (tháng 5 và 6), sau khi ngành điện lực Thanh Hoá về làm việc công ty đã dừng không thu.

Ông Thu khẳng định nếu được các hộ dân chia sẻ những khó khăn, công ty sẽ tiếp tục phục vụ nhân dân, còn không thì buộc phải ngừng kinh doanh. Đồng thời công ty sẵn sàng chuyển nhượng lại hệ thống đường điện, máy móc nếu bà con có ý định mua lại và chắc chắn giá bán sẽ thấp hơn nhiều so với việc xây dựng đường điện mới.

 

Ông Lâm Tấn Hiếu, một người dân cung cấp thông tin, tối 13/10 UBND thị trấn Lam Sơn đã tổ chức họp dân để bàn biện pháp huy động vốn, nhưng phần đa các hộ dân tham gia cuộc họp không đồng ý với việc góp tiền theo phương án UBND thị trấn đưa ra. Thậm chí có người còn đặt câu hỏi, UBND thị trấn cứ nhất quyết không mua lại hạ tầng của công ty điện lực Lam Sơn phải chăng là có nguyên do gì ẩn chứa đằng sau? Ông Hiếu đặt câu hỏi,  việc mua lại đường điện, máy móc vừa giúp dân giảm sự đóng góp vừa chia sẻ khó khăn với công ty, vì sao UBND thị trấn lại không mặn mà?

Đem những ý kiến trên tới gặp ông Nguyễn Văn Tú, Chủ tịch UBND thị trấn Lam Sơn được biết: Cung cách kinh doanh của Cty ĐLLS gây rất nhiều bức xúc trong dân. Sau khi công ty thông báo ngừng bán điện, UBND thị trấn đã làm việc với công ty, phía công ty cho biết sẽ không bán lại tài sản của mình. Với quyết tâm làm cuộc đại cải tổ về đường điện, chính quyền địa phương dự định đưa vấn đề ra bàn bạc cùng với dân, huy động nguồn vốn từ dân để làm đường điện mới. Với 1524 hộ dân, để làm đường điện mới mỗi hộ sẽ phải đóng 3.800.000đ, trong đó số hộ nghèo và cận nghèo chỉ đóng 2.000.000đ, thu làm 3 đợt. Trước thông tin từ ông Tú, chúng tôi đề nghị được dự cuộc họp giữa chính quyền với dân, nhưng ông Tú...từ chối (?).

Tiếp xúc với những người dân, ông Lâm Tuấn Hiếu (trú tại khu 3 thị trấn Lam Sơn) phàn nàn: "Nếu công ty không bán điện, buộc địa phương phải tìm phương án khác. Nhưng việc xây dựng đường điện mới quá tốn kém, gánh nặng chi phí sẽ đè nặng lên vai những người dân nghèo chúng tôi. Có nhiều gia đình chỉ dùng 20 - 30 kw điện/tháng cũng phải đóng góp số tiền trên là vô lý. Người dân mua điện không nơi nào phải đầu tư khoản tiền lớn như vậy. Sao chính quyền không thương thảo với Cty ĐLLS để mua lại cơ sở hạ tầng của họ, như vậy sẽ đỡ cho dân biết bao!".

 

Khi người dân còn đang loay hoay tìm tiếng nói đồng thuận với các bên liên quan thì cũng lúc này, chi nhánh điện Thọ Xuân cũng quay lưng với việc tiếp nhận nguồn điện. Lý do họ đưa ra cũng là đang thua lỗ và đã hết hạn tiếp quản mạng lưới điện nông thôn từ năm 2010, theo chủ trương của...trên.

Giám đốc Thu: Công ty sẵn sàng chuyển nhượng lại hệ thống điện, với giá thành thấp hơn thị trường.

Ông Trịnh Đình Thắng, phó Chủ tịch UBND huyện Thọ Xuân được biết: Việc xây dựng đường điện mới hay chủ trương mua lại đường điện của Cty ĐLLS hoàn toàn do người dân quyết định, thông qua các cuộc họp với cơ quan thị trấn. Căn cứ chỉ đạo của huyện, cơ quan thị trấn đã tổ chức họp, lấy ý kiến nhân dân, đa số...đồng ý xây dựng đường điện mới. Ngày 07/10 UBND huyện Thọ Xuân ra văn bản (số 749/UBND - CT) chỉ đạo UBND thị trấn thành lập Ban chỉ đạo, Ban quản lý dự án xây dựng công trình lưới hạ thế. Tổ chức triển khai, lấy ý kiến của nhân dân về phương án huy động xây dựng hệ thống điện lưới hạ áp...

Vậy là cùng một sự việc, nhưng các thông tin khi phản ánh "lên trên" lại khác nhau. Bên cạnh đó, dù có làm đường điện mới đi nữa thì nhiều người dân cũng lo ngại về tiến độ, không biết có kịp thời hạn khi Cty ĐLLS ngừng hoạt động hay không? Ngoài ra, làm xong ai sẽ là người quản lý, hay lại “bình cũ rượu mới”, đến khi mọi thua lỗ, khó khăn lại dồn hết lên đầu dân?

Quả là trăm mối tơ vò chưa tìm thấy đường ra. Không lẽ chính quyền địa phương lại mặc kệ cho dân tự tìm lối thoát?

 

Ngọc Hưng