Nguy hiểm khi bị chuột cắn

Theo Giáo sư Nguyễn Lân Dũng, chưa có bằng chứng về sự lây từ người này sang người khác, cũng như về sự truyền bệnh từ vết đốt hay vết chích của côn trùng. Nhưng chuột và loài gặm nhấm được xem là ổ chứa Hantavirus.

Chúng không biểu hiện ra thành bệnh, nhưng có thể tiết virus qua nước bọt, nước tiểu và phân. Gia súc có thể mang kháng thể, nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy có biểu hiện ra thành bệnh hoặc tiết Hantavirus ra ngoài.

Triệu chứng bị nhiễm Hantavirus

Thời kỳ ủ bệnh kéo dài từ 1 – 6 tuần lễ. Ở người Hantavirus có thể gây ra 2 nhóm hội chứng:

Hội chứng về thận kèm sốt xuất huyết: Bắt đầu bằng các dấu hiệu tương tự như cảm cúm trong vòng 3 - 6 ngày, gây mệt mỏi cực độ, sốt, đau nhức các bắp thịt. Đôi khi có thể nhức đầu, chóng mặt, đau bụng và nôn mửa. Sau đó thận bị tổn thương, suy thận, tăng số tế bào bạch cầu trong máu, nổi các nốt đỏ ở da, chảy máu cam và tiểu có máu.

Hội chứng về phổi (HPS): Bắt đầu như cảm cúm kéo theo một thời gian thở khó cấp tính, thở ngắn và ho. Tử vong có thể lên đến 50%.

Cách tự chẩn đoán

Ở nơi có nhiều chuột bọ, khi thấy có dấu hiệu cảm cúm, khó thở cộng thêm bệnh sử có tiếp xúc với loài gặm nhấm như quét dọn tủ kệ từ 1 - 6 tuần trước thì có thể là đã bị nhiễm Hantavirus.

Rất khó tìm thấy Hantavirus qua xét nghiệm phòng thí nghiệm, nhưng nếu chẩn đoán ở phòng thí nghiệm các nhà nghiên cứu sẽ áp dụng các phương pháp Immunohistochemistry (IHC), Polymerase chain reaction (PCR), tìm kháng thể IgG hoặc IgM trong máu qua phương pháp immunofluorescence indirecte, Elisa hay Western blot.

Ai dễ bị lây nhiễm nhất?

Đó là những người nào sống tại các khu vực có nhiều chuột (các khu chung cư cũ, ký túc xá, khu dân cư đông đúc... là những nơi chuột cống, chuột nhắt tung hoành khá nhiều).

Dễ bị lây nhiễm nữa là những người thường đi dạo trong rừng, ngoài đồng trống hoặc thích đi cắm trại. Những người làm việc trong các kho hàng hay tại những vựa thóc lúa. Các thợ điện thợ, sửa ống nước… có nghề nghiệp phải chui đầu vào xó xỉnh có chuột sống trong đó. Chuyên viên các công ty diệt chuột, diệt sâu bọ và côn trùng. Những người làm rừng, các chuyên viên phòng thí nghiệm: thường sử dụng các loài chuột hoặc các loài gặm nhấm hoang dã…

Có thuốc đặc trị hoặc vaccin chủng ngừa hay không?

Bệnh do Hantavirus có tử suất cao. Không có thuốc đặc trị, chỉ áp dụng phương pháp điều trị phụ trợ như cho thở oxy… Một số vaccin đang được Hoa Kỳ và Trung Quốc nghiên cứu. Đặc biệt loại vaccin làm từ chủng Hantaan hiện nay đã được thấy sử dụng tại Đại Hàn.

Các hình thức lây nhiễm

Ở loài gặm nhấm nói chung và loài chuột nói riêng, sự lây nhiễm có thể xảy ra theo lối transmission horizontale có nghĩa là từ con này lây sang con khác. Người có thể bị lây nhiễm qua việc hít thở bụi bặm, tiết vật dạng li ti bay trong không khí như phân, nước tiểu, nước bọt của chuột bệnh.

H. D ghi