Nhà trẻ ở Đan Mạch: Bé là 'thượng đế'

Bèo nhà mình bắt đầu đi nhà trẻ khi được 7 tháng. Lúc đó, em là bé nhỏ nhất lớp, chưa biết bò, ngồi còn chưa vững. Em vẫn bú sữa là chính và ban ngày phải ngủ 2-3 giấc. Mình lo lắng, hồi hộp và giận bản thân khi quyết định trở lại công việc quá sớm, phải để em "đi bộ đội" khi còn nhỏ như thế. Nhưng rồi cảm giác lo lắng dần biến mất khi mỗi ngày đến đón em, cô kể thật chi tiết cả ngày hôm đó em ăn nhiều hay ít, ngủ có ngoan hay không, làm những gì... Càng ngày, mình càng thấy yên tâm khi mỗi sáng đưa em đi học, mặc dù không sáng nào hai mẹ con không "mưa gió" khi mẹ chia tay em.

Bé dưới một tuổi: Nếp sinh hoạt luôn theo từng bé

Trước khi bắt đầu nhập học, nhà trường phát cho phụ huynh một tờ khai chi tiết lịch sinh hoạt, thói quen, sở thích của bé về ăn, ngủ. Vì Bèo còn bú sữa nên trường còn yêu cầu ghi rõ loại sữa bé uống là gì để họ chuẩn bị.

Cứ mỗi 3 tiếng, cô giáo pha sữa cho bé. Vì lạ chỗ và có nhiều hoạt động xung quanh, Bèo cứ lơ đãng và không chịu ti nên cô phải mang bé vào phòng của giáo viên để được yên tĩnh, bật nhạc bé thích giúp bé "ăn" ngoan.

Đến giờ ngủ, Bèo nhà mình có thói quen phải được thay tã sạch, lau sơ người rồi thay đồ ngủ. Điều này được các cô làm theo triệt để vì họ cho rằng, nếp sinh hoạt của em bé nên được duy trì ở bất cứ đâu. Tại nhà trẻ, Bèo được phát một cái nôi đẩy riêng, trong đó đựng những thứ quen thuộc mà em có ở nhà để ngủ, gồm vài cái khăn sữa, ti giả và chăn yêu thích của bé.

Số trẻ mỗi cô phải chăm tối đa là 4 trẻ. Với những bé nhỏ như Bèo, đòi hỏi sự quan tâm và kiên nhẫn nhiều hơn thì một cô chỉ trông 2 bé. Các cô nắm rất vững thói quen sinh hoạt cũng như tính nết của từng bé. Trong ngày, các bé làm gì, ăn bao nhiêu, ngủ bao nhiêu, ngã mấy lần, ở đâu và sưng mấy cục... các cô đều nhớ chính xác để thông báo với phụ huynh vào cuối ngày, trừ những tai nạn hơi nghiêm trọng hoặc bé bị ốm thì họ mới gọi điện cho bố mẹ đến đón về.

Bé Bèo (bên trái) và các bạn có thể tự quyết định ăn bao nhiêu, ăn như thế nào.

Rèn luyện tính tự lập trong mọi tình huống

Khi bé bắt đầu có thể ăn thô tốt hơn, hiểu các mệnh lệnh đơn giản và biết nghe nhiều hơn, cô giáo chú trọng rèn tính tự lập, tự quyết cho trẻ. Những tính cách này được thể hiện qua các việc làm nhỏ hàng ngày như ăn cơm, đi ngủ, tự lấy và cất đồ chơi...

Trong giờ ăn ở nhà trẻ Đan Mạch, các bé luôn tự xúc. Bé nào nhỏ thì có cô ngồi kế bên hỗ trợ giúp bé cầm thìa, dĩa. Ép ăn hay đe nẹt, la mắng là điều hoàn toàn cấm kỵ ở đây. Bé tự quyết định ăn thế nào và bao nhiêu. Nếu bé đói thì chờ đến giờ ăn tiếp theo. Riêng với bé dưới một tuổi và ăn sữa là chính thì các cô luôn đảm bảo bé được ăn uống mỗi khi đói.

Ở lớp của Bèo, các bé được ăn sáng cùng cô vào lúc 7h30. Sau đó, khoảng 9h là giờ ăn nhẹ, bao gồm trái cây hay sữa chua. 11h30 là ăn trưa. Tất cả các bé sau khi ăn xong đều được cô giáo rửa ráy, cho đi vệ sinh và thay đồ chuẩn bị ngủ trưa. Sau khi ngủ dậy, tầm 14h, các bé lại được ăn xế với bánh mì lúa mạch đen phết bơ và trái cây tươi, hoặc bánh quy không đường với phô mai.

Khi ra ngoài chơi, các bé được ngồi trên xe đẩy để đảm bảo an toàn.

Vui chơi ngoài trời mỗi ngày ít nhất nửa tiếng

Nhà trẻ ở đây chú trọng việc cho trẻ ra ngoài vui chơi, hít thở khí trời. Bất kể mưa nắng, mùa đông hay mùa hè, các bé lớn, nhỏ đều được ra ngoài chơi ít nhất là 30 phút/ngày. Những ngày hè nắng ấm, thời tiết đẹp, bé còn được ra sân ngồi cắm trại dưới tán cây, ăn trưa ngoài trời và thậm chí là nấu ăn ở ngoài luôn.

Lớp của Bèo có 12 bé và được chia làm 2 nhóm. Nhóm lớn gồm những bé từ 18 tháng và nhóm nhỏ là các bé dưới 18 tháng. Mỗi ngày sẽ có 2 trong 3 cô giáo có nhiệm vụ dắt các bé nhóm lớn đi dạo sau khi ăn nhẹ vào buổi sáng. Các bé được đi siêu thị mua đồ ăn về cho đầu bếp nấu cơm trưa, đi dạo quanh phố ngắm cảnh thiên nhiên, đi thư viện hay thậm chí là đi xem phim hoạt hình ở rạp (thường là phim ngắn). Nhóm nhỏ ở nhà được cô cho ra sân trong khuôn viên nhà trẻ chơi đùa.

Vì phải ra ngoài thường xuyên nên phụ huynh luôn được nhắc nhở qua email hay trực tiếp là phải bảo đảm bé có quần áo sạch trong tủ, áo ấm, tất và giày cho con. Có lần, mình quên không mang đến trường đôi ủng đi mưa, chiều đến đón thì thấy em đang chạy lăng quăng với đôi ủng màu hồng mượn của một bạn gái cùng lớp.

Khẩu phần của bé được đảm bảo vệ sinh nghiêm ngặt

Nhà trẻ của Bèo có bếp riêng, chuyên nấu thức ăn cho các bé ở lứa tuổi mầm non (dưới 3 tuổi). Người nấu ăn cho bé phải có kiến thức dinh dưỡng, đặc biệt là dinh dưỡng cho trẻ em. Thực đơn mỗi tuần cho các bé được đăng công khai trên website nội bộ của trường (phụ huynh có thể đăng nhập vào để theo dõi và liên hệ với nhà trường). Các món ăn hàng ngày được tính toán để cân bằng các nhóm chất.

Ngoài ra, tất cả nguyên liệu dùng để nấu ăn cho các bé đều là thực phẩm hữu cơ. Mục tiêu của chính phủ Đan Mạch là trước năm 2020, 100% các trường học, nhà trẻ phải sử dụng nguyên liệu hữu cơ làm thức ăn cho các em. Nhà trẻ của Bèo là một trong những trường đầu tiên thực hiện yêu cầu này. Hầu hết thức ăn đều là homemade, kể cả bánh mì, các loại bánh ăn vặt, ăn dặm cho nhóm trẻ nhỏ. Nhà trẻ không cho phép phụ huynh mang thức ăn riêng từ ngoài vào, trừ dịp sinh nhật bé. Tuy nhiên, trong ngày này, phụ huynh chỉ được phép mang trái cây tươi, các loại bánh mì mềm, bánh không đường, hoặc các món ăn vặt không gia vị mạnh, không muối, không đường để chiêu đãi các bạn cùng lớp của con mình.

Một buổi đi dã ngoại ở nông trại của học sinh mầm non tại Đan Mạch.

Gia đình và nhà trường thường xuyên liên lạc

Bất cứ khi nào cần thiết, cô giáo và hiệu trưởng sẽ liên hệ với phụ huynh, yêu cầu gặp mặt để nói chuyện về sự phát triển của bé, các vấn đề mà họ cần phụ huynh chú ý... Bèo nhà mình chậm nói và luôn thể hiện là đứa trẻ nội tâm khi ở trường (ở nhà hoàn toàn khác). Do đó, các cô và cô hiệu trưởng đã vài lần gọi vợ chồng mình lên để trao đổi về những khó khăn mà họ cho rằng bé đang gặp phải. Họ chuẩn bị rất chu đáo cho những cuộc họp như vậy: gửi thư thông báo nội dung cần trao đổi, các câu hỏi để phụ huynh trả lời và gửi lại trước ngày họp, bảng đánh giá khả năng tư duy, thể chất của bé từ nhà trường...

Hiện tại, vào mỗi thứ 5 hàng tuần, một chuyên gia ngôn ngữ trẻ em đến trường để thăm và chơi với Bèo 2 tiếng, giúp bé trong các vấn đề liên quan đến ngôn ngữ. Bố mẹ không phải trả chi phí này vì được nhà nước hỗ trợ 100%.

Nhà trường và giáo viên cũng có trách nhiệm giám sát sự an toàn của trẻ để báo lại cho chính quyền nếu có bất thường. Ở lớp của Bèo đã có một trường hợp các cô giáo phát hiện bé bị ngược đãi ở nhà. Họ âm thầm theo dõi, báo với chính quyền và kết hợp điều tra. Sau đó, bé này được tách ra khỏi cha mẹ (một người nghiện rượu và một người có tâm lý không ổn định) để trao cho một gia đình khác chăm sóc, nuôi dưỡng.

Theo Hang Christensen

Ngôi Sao