Tags:
Nhiều nghi thức độc đáo trong Tết xưa ở Hoàng cung Huế
GĐXH - Là dịp quan trọng nhất trong năm nên các lễ hội diễn ra vào dịp Tết Nguyên đán ở trong Hoàng cung triều Nguyễn được tổ chức với nhiều nghi thức độc đáo.
Nhiều lễ nghi
Tết Hoàng cung triều Nguyễn là dịp lễ lớn nhất trong cả năm nên được tổ chức rất linh đình. Các nghi thức lễ Tết bắt đầu ngay từ tháng Chạp với lễ Ban sóc (phát lịch), lễ Nghinh Xuân (đón ngày lập Xuân), lễ Phất thức (lau chùi ấn tỷ và kinh sách), lễ Cáp hưởng (mời các vị tiên về ăn Tết), lễ Thướng tiêu (dựng cây nêu)... Nhưng quan trọng nhất là nghi lễ chúc mừng ngày mồng Một Tết.
TS Phan Thanh Hải - Giám đốc Sở Văn hoá Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, Tết xưa trong cung đình Huế có rất nhiều quy tắc phức tạp, tỏ rõ sự tôn nghiêm, linh thiêng, quyền uy chốn Hoàng cung (được ghi chép cụ thể trong "Khâm định ĐẠI NAM HỘI ĐIỂN SỰ LỆ" do Nội Các bên soạn. Phần ghi chép về nghi lễ là phần thuộc Bộ Lễ và Khâm Thiên Giám). Chính vì vậy, phần lễ bao giờ cũng chiếm phần chính, phần hội đôi khi khá mờ nhạt.
Tái hiện Lễ Ban sóc - đây là nghi lễ đầu tiên trong các lễ nghi ở cung đình Huế vào dịp Tết Nguyên đán.
Theo TS Phan Thanh Hải, trong các nghi lễ cung đình thời Nguyễn, dựng nêu là một nghi thức đặc biệt báo hiệu kết thúc một năm cũ, chuẩn bị nghỉ ngơi đón Tết, đón Xuân về. Cây nêu dựng lên trong Hoàng cung là hiệu lệnh cho muôn dân được biết: Xuân đã về, hãy chuẩn bị đón mùa xuân mới! Từ đó, mọi nhà nô nức theo triều đình dựng nêu trước sân nhà mình, rồi dọn dẹp nhà cửa khang trang, chọn hoa kiểng về trang trí, dán đôi câu đối đỏ, gói bánh chưng, bánh tét… để chuẩn bị đón xuân.
Theo đó, vào sáng 23 tháng Chạp (ngày ông Công, ông Táo), lễ dựng nêu bắt đầu bằng nghi thức rước cây nêu (cây tre già dài chừng 10m, chặt tận gốc và để lại phần lá phía trên ngọn) từ bên ngoài Hoàng thành, qua cửa Hiển Nhơn ở phía Đông để đi vào Thế Tổ Miếu - Đại nội Huế. Đoàn rước bao gồm các vị chức sắc, bô lão, đại diện gia đình hoàng tộc, đội nhã nhạc và đội lính vác nêu.
Nhã nhạc cung đình rộn ràng dẫn đoàn rước nêu đi vào Hoàng cung, đến vị trí dựng nêu ở phía Tây trước Hiển Lâm Các (Thế Tổ Miếu). Tại đây, hương án bày sẵn lễ phẩm để cúng thần linh cùng chiếc giỏ tre đựng giấy tiền, trầu cau, bút mực và một chiếc ấn. Sau các nghi thức Nghinh thần (đón thần linh tới dự lễ), lễ Cúng thần, Khánh hạ (lễ thành), Tống thần (tiễn thần linh đi), Đốt sớ do Ban chủ lễ thực hiện, chiếc giỏ tre sẽ được buộc vào ngọn nêu, và cây nêu được dựng lên trong sự hân hoan của mọi người.
Tiếp đó, nghi thức dựng nêu lại tiếp tục được thực hiện ở trước điện Long An (ngôi điện chính trong cung Bảo Định của vua Thiệu Trị) và ở các di tích khác thuộc quần thể di tích cố đô Huế.
Tái hiện nhiều trò chơi ngày Tết trong cung đình
Dù giờ đây khi không còn vua quan như thời xưa nữa, nhưng những năm gần đây, vào ngày đầu xuân, tại Đại nội Huế vẫn tưng bừng những trò chơi cung đình và hoạt động trình diễn thư pháp do Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tái hiện nhằm góp phần giới thiệu những nét đẹp văn hóa chốn Hoàng cung.
Nghi lễ dựng nêu báo hiệu báo hiệu kết thúc một năm cũ, chuẩn bị nghỉ ngơi đón Tết, đón Xuân về.
Ở sân điện Thái Hòa, các trò chơi trong cung cấm dưới thời các vị vua triều Nguyễn được tái hiện như: Đổ xăm hường, bài vụ, thả thơ, chơi đầu hồ... Trong đó, trò đầu hồ khá phức tạp với những luật lệ khắt khe để tăng độ khó, thử thách người chơi. Mỗi du khách tham gia được trao 5 thẻ tre, đứng cách bình gỗ một tấm chiếu, nếu ai ném trúng 2 thẻ tre vào bình gỗ thì được tặng quà là một bức thư pháp đầu xuân.
Còn với trò chơi đổ xăm hường là trò chơi gieo con xúc xắc để dành những chiếc thẻ khắc chữ màu đỏ, ghi các học vị trong hệ thống khoa cử thời xưa. Muốn chiến thắng, người chơi phải gieo xúc xắc để giành đủ các thẻ bài với các học vị như: Tú tài, Cử nhân, Tiến sĩ, Hội nguyên, Thám hoa, Bảng nhãn và Trạng nguyên là những bậc cấp của giới học trò xưa sau mỗi kì thi, trong đó Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa là 3 học vị cao nhất. Thú chơi tao nhã, nhẹ nhàng này tái hiện lại tinh thần cầu học và ước vọng khoa bảng của người xưa…
Theo TS Phan Thanh Hải, những năm gần đây, một số lễ hội cung đình đặc sắc của Huế đã được đầu tư, nghiên cứu, phục dựng. Việc phục dựng và tái hiện lại các nghi lễ và trò chơi cung đình trong dịp Tết nhằm giữ lại nét đẹp trong bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt. Tạo không khí vui xuân đón Tết tại các điểm di sản, phục vụ cho nhân dân địa phương và du khách khi đến Huế.
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tin liên quan
Hà Nội: Danh sách hơn 2.500 trường hợp vi phạm bị Camera AI ghi hình từ 22/12 - 31/12/2025
Pháp luật - 23 phút trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) - Công an TP Hà Nội vừa công bố danh sách hàng ngàn phương tiện vi phạm được hệ thống giám sát thông minh ghi nhận trong đợt cao điểm cuối năm.
Không mang giấy tờ xe, lái xe thực hiện điều này không lo bị phạt
Đời sống - 2 giờ trướcGĐXH - Hiện nay các loại giấy tờ xe đã được tích hợp trên VNeID và có giá trị như giấy tờ giấy. Theo đó, khi cảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ xe, lái xe có thể xuất trình giấy tờ tích hợp trên VNeID.
Danh tính á khôi cuộc thi sắc đẹp bị tạm giữ hình sự vì môi giới mại dâm
Pháp luật - 3 giờ trướcGĐXH - Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP Hà Nội) tạm giữ Bùi Thị Phương Linh (SN 2004, xã Phúc Sơn, TP Hà Nội) - Á khôi 1 Hoa khôi Áo dài Việt Nam 2025, để điều tra về hành vi môi giới mại dâm.
Hà Nội: Trạm trộn bê tông 'hành' dân bằng khói bụi, ngang nhiên xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng
Đời sống - 3 giờ trướcGĐXH - Bụi xi măng trắng xóa bao phủ cây cối, những dòng nước thải trắng đục xả thẳng ra môi trường... Đó là thực trạng đang diễn ra tại trạm trộn bê tông ở thôn Phương Trạch (xã Vĩnh Thanh, TP Hà Nội) khiến cuộc sống của người dân nơi đây bị ảnh hưởng nặng nề.
Vận hành trạm dừng nghỉ đầu tiên trên cao tốc Bắc - Nam đoạn qua Quảng Trị
Xã hội - 5 giờ trướcGĐXH - Việc đưa trạm dừng nghỉ vào khai thác khi lưu lượng phương tiện trên đoạn cao tốc này tăng cao góp phần đảm bảo các nhu cầu nghỉ ngơi, mua sắm, giảm nguy xảy ra sự việc đáng tiếc do tài xế mệt mỏi khi điều khiển phương tiện trong thời gian dài.
Xuyên đêm tìm gia đình cho cô gái lạ mặt có biểu hiện bất thường
Xã hội - 8 giờ trướcGĐXH - Trong quá trình tuần tra, Công an xã Vĩnh Lộc (Thanh Hóa) phát hiện, chăm sóc và tìm gia đình cho một cô gái tâm thần bất ổn đang đi lạc giữa đêm tối.
Hà Nội: Danh sách 129 trường hợp vi phạm bị Camera AI 'tuýt còi' từ ngày 3/2 - 4/2
Pháp luật - 8 giờ trướcGĐXH - Trong vòng 24 giờ (từ 3/2 - 4/2) hệ thống Camera AI tiếp tục ghi nhận tình trạng vi phạm giao thông diễn biến phức tạp tại nội đô Hà Nội và trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Trong đó, có tới 77 trường hợp vượt đèn đỏ và hàng chục trường hợp vi phạm khác.
Không phải ai cũng gặp may: 3 con giáp dễ trả giá vì quyết định tiền bạc vội vàng năm 2026
Đời sống - 9 giờ trướcGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, dòng năng lượng Hỏa mạnh mẽ được cho là sẽ khuấy đảo nhịp sống và thói quen tài chính của một số con giáp.
Phát hiện đường dây mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng trá hình dưới dạng “súng thông bồn cầu”
Pháp luật - 10 giờ trướcGĐXH - Công an tỉnh Phú Thọ đã phát hiện và thu giữ 100 bộ súng nén hơi tại kho hàng do đối tượng Yang Yifeng (quốc tịch Trung Quốc) thuê tại tỉnh Lạng Sơn. 5 đối tượng liên quan đã bị khởi tố về hành vi “Tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng”.
Bộ Quốc phòng công bố cấu trúc bài thi đánh giá năng lực trong 195 phút
Giáo dục - 10 giờ trướcBộ Quốc phòng công bố cấu trúc đề thi đánh giá năng lực tuyển sinh các trường quân đội từ năm 2026, gồm ba phần, thi trên máy tính, đánh giá toàn diện thí sinh.
Không phải ai cũng gặp may: 3 con giáp dễ trả giá vì quyết định tiền bạc vội vàng năm 2026
Đời sốngGĐXH - Bước sang năm Bính Ngọ 2026, dòng năng lượng Hỏa mạnh mẽ được cho là sẽ khuấy đảo nhịp sống và thói quen tài chính của một số con giáp.
