Những "kho tài sản thiên nhiên" giữa Thủ đô nắng nực

Nắng nóng khiến chị Bích bán trái cây (Thạch Thất, Hà Nội) say nắng buộc phải dừng lại trú chân dưới tán cây cổ thụ

Không chịu nổi nắng nóng, nhiều người phải dừng lại dưới những tán cây xanh

Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm ở Thủ đô Hà Nội, nhiệt độ ngoài trời đo được là chạm ngưỡng 40 độ C. Những hàng cây cổ thụ trên các tuyến phố là báu vật vô giá, là kho tài sản thiên nhiên của người lao động Thủ đô.

Sau hàng giờ lưu thông trên các đại lộ nắng rát, hàng cây cổ thụ xanh mát bên ven các con phố là nơi người lao động dừng chân, để tiếp sức cho cuộc mưu sinh còn đang dang dở.

Tại trục đường Láng (Đống Đa), hàng cây xà cừ hàng trăm tuổi che mát cho người đi đường.

Những hàng cây xanh mát được ví như những hành lang xanh không chỉ bảo vệ người đi đường, tạo không gian xanh trên các tuyến đường nội đô, mà còn là những lá phổi điều hòa nền nhiệt đang tăng dần bởi quá trình đô thị hoá.

Khóm cọ xanh mướt tại đầu cầu 361, đoạn giao với đường Láng.

Hành lang xanh là hệ thống các hàng cây được UBND TP Hà Nội quy hoạch và thiết lập hoàn thiện từ nay đến hết năm 2030.

Theo đó, các hành lang xanh sẽ được trồng đan xen, bao bọc đô thị. Đặc biệt là tập trung bao bọc chủ yếu từ vành đai 4 tới khu vực sông Đáy, sông Tích, trên địa bàn các huyện Phúc Thọ, Đan Phượng, Thạch Thất, Hoài Đức, Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Ứng Hoà và Phú Xuyên – giáp với các đô thị vệ tinh như Sơn Tây, Hòa Lạc, Xuân Mai, Phú Xuyên.

Hành lang xanh toàn thành phố có diện tích khoảng 2.341 km2, chiếm 68% tổng diện tích đất tự nhiên. Trong đó, diện tích chủ yếu là ở khu vực hành lang xanh phía Tây, bao bọc từ ngoài vành đai 4.

Việc hình thành hệ thống hành lang xanh bao bọc bên ngoài khu vực phát triển (còn được gọi là vành đai xanh – green belt) cho các đô thị lớn với các dạng khác nhau như vành đai rừng, vành đai nông nghiệp… là rất cần thiết cho đô thị lớn như Hà Nội nói riêng và trên thế giới nói chung.

Vành đai xanh tạo nên những giới hạn của sự phát triển đô thị, tránh việc mở rộng lan tỏa tự phát, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển với tạo lập môi trường sống tốt cho đô thị, và trở thành một bộ phận gắn liền với cấu trúc đô thị.

Hành lang xanh giữa phố Nguyễn Chí Thanh.

Trong Đồ án quy hoạch Thủ đô cũng đã xác định hành lang xanh có các chức năng chính là: diện tích đất nông nghiệp, đa dạng sinh học, di sản văn hóa, diện tích phát triển dựa trên bảo tồn, khu vực nông thôn (làng nông nghiệp, làng nghề…).

Sự nhận thức của giới chuyên môn và của cả xã hội với vai trò của vành đai xanh, hành lang xanh đối với các đô thị lớn nhìn chung còn mờ nhạt.

Vì vậy, với điều kiện phát triển phức tạp hiện nay, rất cần nghiên cứu để xây dựng Luật “Phát triển hành lang xanh”, lồng ghép với Luật Phát triển đô thị để áp dụng cho tất cả các đô thị lớn ở Việt Nam.