Những ngôi đình làng "kêu cứu"

Đình Đan Nhiệm trước đây giờ đã bị di chuyển nhường chỗ cho chợ.

Ông Trần Khắc Đạt ở xóm 3, Nam Phúc cho biết: "Đã rất nhiều lần nhân dân đề xuất lên chính quyền xã về việc phục dựng, tôn tạo lại ngôi đình, nhưng thời gian cứ trôi, đình ngày càng xuống cấp và chính quyền xã vẫn không có ý kiến gì. Nếu để một thời gian nữa, đình chắc sẽ bị xóa sổ hoàn toàn...". Theo quan sát của phóng viên, mái đình đã sập một nửa, nhà hậu cung sập hết, cỏ hoang mọc um tùm, rơm rạ chất đầy đình.

Về đình làng Đan Nhiệm (Xuân Hoà, Nam Đàn), chúng tôi thấy chỉ còn lại đống cấu kiện cũ. Gặp chúng tôi, bà Trần Thị Nga - Phó Bí thư thường trực UBND thị trấn Nam Đàn cho biết: Đình sập vào đúng vào ngày rằm 3 năm trước, địa phương đã cho người xuống xếp lại cấu kiện. Trong thời gian đình xuống cấp, nhân dân Xuân Hoà cũng đã nhiều lần đề xuất chính quyền tìm cách "cứu" đình, nhưng do không có kinh phí, cộng với sự thiếu quan tâm dẫn đến thực trạng này.

Về Nam Lạc (Nam Đàn) thăm đình Nhân Hậu khiến chúng tôi không tin vào mắt mình. Đình đã bị di chuyển nhường chỗ cho chợ. Chị Đặng Thị Hoà, kinh doanh ở chợ gần 10 năm nay cho biết: "Cũng vì ở địa bàn không có điểm giao thương buôn bán nên lấy đền xưa làm chợ".

Nghệ An hiện có khoảng 71 ngôi đình làng đã được phân cấp quản lý (trong đó có 14 đình làng đã được cấp bằng Di tích quốc gia, 5 đình làng xếp hạng cấp tỉnh). Theo ông Phan Văn Hùng - Trưởng phòng Tu bổ di tích - Ban quản lý Di tích Danh thắng Nghệ An: "Di tích xếp hạng cấp nào thì trách nhiệm chính thuộc cấp đó". Như vậy, ngoài 19 di tích đình làng đã được xếp hạng (cả tỉnh và quốc gia), còn 52 di tích đình làng chưa xếp hạng thì trách nhiệm chính thuộc địa phương sở tại và những ngôi đình này đang tồn tại được là nhờ vào ý thức và trách nhiệm của người dân". Nhưng khi làm việc với chính quyền địa phương, hầu hết đều có chung một câu trả lời: Không có kinh phí. Với cách làm như trên, việc hàng loạt đình làng xuống cấp là điều hết sức dễ hiểu.

 

Vững Hoàng - Giáp Lê