Những nỗ lực "hạ nhiệt" của tỉnh từng trong tốp cao về chênh lệch giới tính khi sinh

Theo thống kê của Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh Vĩnh Phúc, mỗi năm, Vĩnh Phúc có từ 18.500-19.500 trẻ sơ sinh ra đời. 5 năm gần đây, tốc độ tăng dân số tự nhiên của tỉnh trung bình 1,2-1,4%/năm. Một trong hai vấn đề “nóng” trong công tác dân số của tỉnh này trong 8 năm gần đây là mất cân bằng giới tính khi sinh.

Năm 2009, số liệu thống kê cho thấy tỷ số này ở Vĩnh Phúc là 114,9 bé trai/100 bé gái. Năm 2010, có 9/9 huyện, thành, thị xảy ra tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, trong đó, có 6 huyện, thành phố, thị xã có tỷ lệ chênh lệch là 115 nam/100 nữ.

Ước năm 2017, tỷ số giới tính khi sinh ở Vĩnh Phúc là khoảng 110,5 bé trai/100 bé gái.

Thậm chí, năm 2011, tỷ số này trên toàn tỉnh lên tới hơn 116/100. Điều này có nghĩa là cứ 100 bé gái sinh ra sống, thì số bé trai lại “thừa” ra hơn 16 cháu. Những con số này cao hơn rất nhiều so với mức trung bình chung cả nước.

Tới năm 2013 - 2016, Vĩnh Phúc đã “hạ nhiệt dần”, khi tỷ số giới tính khi sinh giảm từ 114,56/100 xuống 111,75 bé trai/100 bé gái, thấp hơn trung bình cả nước 0,45 (cả nước là là 112,2 bé trai/100 bé gái), xếp thứ 37/63 tỉnh, thành phố cả nước. Ước năm 2017, tỷ số này ở Vĩnh Phúc là khoảng 110,5 bé trai/100 bé gái. Vĩnh Phúc phấn đấu tới năm 2020, đưa dần tỷ số này về gần với mức tự nhiên.

Có được điều này, Vĩnh Phúc đã áp dụng đồng bộ hàng loạt các giải pháp tuyên truyền, vận động thực hiện chính sách DS-KHHGĐ tại cộng đồng dân cư, cán bộ nhân viên các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, cho nam, nữ trước khi kết hôn về các chính sách liên quan đến công tác DS/KHHGĐ. Các nội dung của Luật Bình đẳng giới, quy định về nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính khi sinh cũng được truyền thông tích cực.

Tại các địa phương còn thành lập và duy trì các câu lạc bộ phụ nữ không sinh con thứ 3, câu lạc bộ thanh niên không sinh con thứ 3 trở lên, giúp nhau làm kinh tế; nhân rộng CLB “Ông bà mẫu mực, con cháu thảo hiền” nhằm giúp ông bà hiểu được hậu quả của mất cân bằng giới tính khi sinh, từ đó không tạo áp lực cho con cháu về vấn đề “Trọng nam, khinh nữ”.

Ông Nguyễn Văn Tân - Phó tổng cục trưởng Phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ phát biểu tại cuộc họp.

Phát biểu tại buổi làm việc giữa Bộ Y tế với Tỉnh uỷ, UBND, HĐND tỉnh Vĩnh Phúc chiều 20/10, ông Nguyễn Văn Tân – Phó Tổng cục trưởng Phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế) cho biết, Vĩnh Phúc là điểm sáng trong công tác dân số.

Tỷ lệ sinh con thứ 3 thấp hơn mức chung cả nước. Hiện nay, tỷ lệ sinh con thứ 3 tại tỉnh có chỉ hơn 1 triệu dân này khoảng 11,07%, có dấu hiệu giảm dần theo từng năm. Mức sinh của tỉnh này luôn giữ ở “khoảng đẹp” là 2,0-2,1 con, đảm bảo mức sinh thay thế.

Các hoạt động nâng cao chất lượng dân số được chú trọng. Chương trình sàng lọc trước sinh, sơ sinh của Vĩnh Phúc đạt được những mục tiêu đề ra. Mô hình tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân cũng được triển khai ở 137/137 xã, phường, thị trấn…

Về mục tiêu giảm mức chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh, dù đã từng nằm trong nhóm có tỷ số cao nhất vùng đồng bằng Sông Hồng nhưng Vĩnh Phúc đã nỗ lực, giảm nhanh, rõ rệt mức chênh lệch này. Việc giảm gần 5 điểm phần trăm trong 5 năm là kết quả tốt, cho thấy một nỗ lực tích cực của không chỉ cán bộ ngành Dân số, mà cả cấp uỷ, chính quyền, nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc.

Theo ông Nguyễn Văn Tân, nếu Vĩnh Phúc có những chính sách đầu tư cho phát triển phụ nữ, tăng cường bình đẳng giới thì kết quả càng khả quan.

Đối với công tác chăm sóc, phát huy vai trò của người cao tuổi, thích ứng với già hoá dân số, hiện Vĩnh Phúc đã có những chính sách rất cụ thể như đã hỗ trợ kinh phí mua thẻ BHYT cho người dân (người cao tuổi từ đủ 60 đến dưới 80 tuổi); tư vấn, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng…

Ông Nguyễn Văn Tân nhấn mạnh, nếu trước đây, mỗi năm cả nước có 2 triệu đứa trẻ chào đời thì nay con số này giảm xuống khoảng 1,4-1,5 triệu. Ngược lại, số người cao tuổi ngày càng tăng.

Đối với Vĩnh Phúc, tỉnh này hiện có khoảng 120.000 người cao tuổi trên tổng số hơn 1 triệu dân. Công tác chăm sóc người cao tuổi cần phải được quan tâm hơn, cùng với việc cần quan tâm, xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng, Vĩnh Phúc cần có kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực chăm sóc đối tượng ngày càng nhiều này.

Võ Thu