Hà Nội
23°C / 22-25°C

Niềm vui xóm chài ven sông Lam

Thứ hai, 08:30 14/09/2009 | Dân số và phát triển

Giadinh.net - Triền sông thoai thoải, hàng chục chiếc thuyền neo đậu san sát bên nhau. Lâu lắm rồi, làng chài Giang Thủy, xã Thanh Giang, huyện Thanh Chương, Nghệ An mới có một ngày đông vui như thế. Lũ trẻ được lên bờ, chạy nhảy, đùa nghịch huyên náo cả bến sông.

Quanh năm rong ruổi đầu ghềnh cuối bãi, nếu không có những ngày như ngày hội truyền thông dân số, thì phải chờ đến Tết, dân làng mới có dịp gặp nhau đông đủ...
 

Truyền thông dân số ở Giang Thủy (Ảnh: H.Hà).

Khổ vì đông con

Chúng tôi về bến đò Hà, nơi có gần 100 hộ gia đình vạn chài Giang Thủy vừa dong thuyền về sau khi nhận được giấy mời hay lời nhắn của xã rằng về để tham gia ngày hội truyền thông dân số. Trên bãi bồi, những đứa trẻ da đen nhẻm, áo quần ướt lướt thướt, đang “tranh thủ” giây phút hiếm hoi lên bờ đùa nghịch. Năm tháng qua đi, ở đâu đó, cuộc sống của mọi người đã đỡ vất vả hơn, thì xóm vạn chài Giang Thuỷ vẫn trôi nổi trên đầu ngọn sóng. Nghèo túng, thất học, mù chữ... bao năm qua vẫn “song hành” cùng xóm làng, như những con sóng bạc đầu vẫn xô nhau chạy mãi.
 
Tìm đến thuyền ông Nguyễn Thanh Việt, lúc đại gia đình 3 thế hệ của ông đang chuẩn bị cho bữa cơm chiều. Gần 10 con người chen chúc nhau trên con thuyền rộng chưa đầy 10m2. Bữa cơm chỉ là gói mì tôm nấu loãng làm canh chan, mấy quả cà muối. Ông Việt năm nay 59 tuổi, đau lâu ốm dài nhưng vẫn là lao động chính trong nhà. Bệnh tình nặng hơn, đi khám, bác sĩ bảo bị ung thư, chữa trị rất tốn kém. Không có tiền chữa bệnh, nên ông cứ một mình chịu đau đớn, gầy mòn như thế. Vợ mất cách đây chưa lâu, 6 người con của ông cũng nối nghiệp cha mẹ, lần mò, kiếm kế sinh nhai trên khúc sông này. Nếu con cái là của để dành, thì lẽ ra ông phải giàu có lắm. Thế nhưng, đời con ông cũng chẳng khá hơn. Mỗi đứa lại có đến 4- 5 đứa con nên ông Việt cũng khi nhớ, khi quên, lẫn lộn cả tên các cháu... Cạnh nốc (thuyền) nhà ông Việt, là “nhà”chị Nguyễn Thị Lựu, năm nay 35 tuổi, nhưng đã có 5 đứa con cả trai và gái. Chị đang cố gắng cho 2 đứa đầu đi học, nhưng khả năng chúng cũng chỉ được học hết cấp I để không bị mù chữ như bố mẹ thôi. Lũ trẻ ở làng chài đều thế cả. Hiếm hoi lắm mới có gia đình cho con học lên cấp III. Tôi nhìn sang “nhà” của chị Liên- anh Vinh, nhà ông Thành... nốc nào cũng chật người, chật trẻ con.

Cha truyền con nối, bao đời, người dân làng chài ven sông Lam này vẫn miệt mài như thế, bám sông lần hồi kiếm kế sinh nhai. Mọi hoạt động của người dân vạn chài đều trên sông nước, nhưng mơ ước có nước sạch để tắm rửa, ăn uống lại luôn luôn thường trực. Không có nước “ngọt”, họ múc nước sông để cho cặn đất lắng xuống rồi gạn lấy nước trong để ăn. Cũng chính vì vậy, mà biết bao dịch bệnh đều xuất phát từ đây. Nước sông ngày càng ô nhiễm nặng nề. Cá tôm thưa dần. Cuộc sống của dân vạn chài lại càng thêm vất vả.

Tiếp thêm luồng gió mới
 

Cộng tác viên Nguyễn Thị Dũng (ngồi thứ 3 từ trái sang) đang tuyên truyền chính sách DS-KHHGĐ tại hộ ông Nguyễn Thanh Việt.

Ông Nguyễn Bảo Hùng - Chủ tịch xã Thanh Giang tâm sự: “Họ sống phụ thuộc hoàn toàn vào sông nước. Đàn ông thì quăng câu, thả lưới. Đàn bà, trẻ con thì mò cua, cào hến, nướng cá. Bữa nhiều thì đem đi chợ Phuống bòn ít tiền. Một bộ phận khác làm nghề xúc cát, sỏi thì luôn rời làng đi xa, khi Bến Thuỷ, Nam Đàn, Đô Lương, lúc ngược nguồn sông Cả Những ngày mưa bão, nước sông lên cao không chài lưới; đào đãi được, thì nhiều nhà phải nhịn đói. Đây là bộ phận dân cư có đời sống thấp nhất xã. Mức thu nhập trung bình cả xã là 8,3 triệu đồng/năm/người, nhưng họ thì chỉ có thu nhập từ 1,2 triệu đến 1,8 triệu/người/ năm là tối đa”.

Chưa bao giờ xóm vạn chài Giang Thuỷ lại sáng và vui như thế. Ánh đèn từ sân khấu ngay trên bến sông hắt ra những con thuyền đang bồng bềnh trên sóng nước loang loáng, tròng trành. Từ mỗi con thuyền, ló ra những gương mặt đã bớt đi vẻ vất vả, mưa nắng, những đôi mắt lấp lánh, ấm áp... Những tiết mục văn nghệ của “văn công” xã tự biên tự diễn, xen kẽ với những bài truyền thông về dân số trở thành “đặc sản” được dân làng đón nhận nhiệt tình. Chiều nay, cán bộ trung tâm DS- KHHGĐ huyện và đội ngũ chuyên trách, cộng tác viên các xóm đã đến tận từng thuyền, thăm hỏi, thuyết phục và tư vấn các biện pháp, cung cấp các phương tiện tránh thai cho các gia đình. Nụ cười ngượng ngùng, vẻ xấu hổ đã biến mất, khi được nghe các cán bộ hướng dẫn biện pháp thực hiện KHHGĐ. Chị Trần Thị Liên (35 tuổi) tâm sự: “Vợ chồng tôi đã có 3 đứa, trai gái đều có cả rồi. Tôi không muốn sinh thêm nữa, vì đông con khổ lắm. Không có cho con ăn, mặc, học hành thì có tội. Lúc sinh xong đứa thứ 2 tôi đã muốn dừng, không đẻ nữa, nhưng rồi lại “vỡ” kế hoạch. Tôi sinh đứa thứ 3 ngay dưới chân cầu Bến Thủy, trên nốc nhà mình. Thực sự, lúc nào tôi cũng lo mình lại có bầu, lại đẻ...”.

Như nhiều người dân trong xóm, chị Liên và chồng chị là anh Trần Văn Vinh không sử dụng biện pháp tránh thai nào cả. Lênh đênh trên sông nước tháng này qua năm khác, họ không biết xã thường tổ chức Chiến dịch DS- KHHGĐ hàng năm. Mà biết thì cũng khó lòng về được. Chị Nguyễn Thị Dũng, xóm trưởng, kiêm CTV dân số, Chi hội trưởng phụ nữ xóm Giang Thuỷ, cho biết: “Xóm có gần 100 hộ dân nhưng mỗi năm chỉ gặp nhau đông đủ vào dịp Tết hoặc Rằm tháng Bảy, còn ngày thường thì mỗi nhà mỗi nơi. Muốn thông tin gì với các hộ thì phải ra chợ để xem có ai bán cá thì nhắn lại cho những người khác. Họp xóm, họp phụ nữ, thanh niên... phải tin trước đó cả tuần nhưng cũng không bao giờ về đủ, một nửa là đông lắm rồi”.

Không biết đêm liên hoan văn nghệ và các hoạt động truyền thông dân số có làm đổi thay cuộc sống của người dân xóm vạn chài hay không, nhưng chắc chắn đã thổi một luồng sinh khí mới, đã làm nhiều người hiểu ra, ý thức rằng việc sinh đẻ không chỉ là câu chuyện “dài tập” của nhà mình, làng mình, mà còn là bài toán khó về giáo dục, việc làm, an sinh xã hội... của đất nước. Và có lẽ một điều chắc chắn rằng, người dân ở  Giang Thuỷ và nhiều xóm làng vạn chài khác, rất cần những hoạt động mang tính cộng đồng như những buổi truyền thông DS- KHHGĐ hôm nay.

Ghi chép của Hồ Hà - Phan Nguyệt
thuhuyen
Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan

Vô sinh không do bệnh lý: 4 nguyên nhân bất ngờ đến từ lối sống nhiều người thường chủ quan

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Khi nhắc đến vô sinh, hiếm muộn, nhiều người thường nghĩ ngay đến các vấn đề phức tạp tại tử cung, buồng trứng hay chất lượng tinh trùng kém do bệnh lý. Tuy nhiên, ít người biết rằng những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại đang âm thầm tước đi cơ hội làm cha mẹ của nhiều cặp đôi.

Khi nào nên làm xét nghiệm Pap để sàng lọc ung thư cổ tử cung?

Khi nào nên làm xét nghiệm Pap để sàng lọc ung thư cổ tử cung?

Dân số và phát triển - 1 ngày trước

Xét nghiệm Pap (hay Pap smear) là một xét nghiệm quan trọng để sàng lọc ung thư cổ tử cung. Thời điểm và tần suất thực hiện thường phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử sức khỏe của người phụ nữ.

Hưng Yên: Dấu ấn công tác dân số vùng biển và ven biển năm 2025

Hưng Yên: Dấu ấn công tác dân số vùng biển và ven biển năm 2025

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

GĐXH - Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động với cách làm linh hoạt, phù hợp đặc thù vùng biển và ven biển. Nổi bật là các mô hình truyền thông và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản (SKSS), kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) và nâng cao chất lượng dân số.

Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng

Đau bụng dưới cảnh giác với xoắn buồng trứng

Dân số và phát triển - 3 ngày trước

Xoắn buồng trứng xảy ra chủ yếu với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, tuy nhiên bệnh có thể xuất hiện ở cả phụ nữ mãn kinh, trẻ em thậm chí là trẻ sơ sinh.

Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?

Nhận biết dấu hiệu thụ thai thành công: Khi nào cơ thể bắt đầu thay đổi?

Dân số và phát triển - 5 ngày trước

Sau khi quá trình thụ tinh diễn ra, cơ thể người phụ nữ không thay đổi ngay lập tức mà cần một khoảng thời gian để các hormone bắt đầu kích hoạt. Việc theo dõi sát sao các thay đổi, dù là nhỏ nhất sẽ giúp bà mẹ có kế hoạch chăm sóc sức khỏe kịp thời.

6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

Dân số và phát triển - 6 ngày trước

Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Công tác dân số năm 2025: Dấu mốc 'về đích' quan trọng, tạo nền tảng cho giai đoạn mới

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Chiều 22/1, Cục Dân số (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Tham dự và chỉ đạo Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị thuộc Bộ Y tế cùng đại diện các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội.

5 loại thực phẩm tự nhiên giúp phụ nữ giảm nguy cơ ung thư vú

5 loại thực phẩm tự nhiên giúp phụ nữ giảm nguy cơ ung thư vú

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

Mặc dù cơ chế chính xác về việc hormone hay các tế bào bình thường chuyển biến thành ung thư vú vẫn đang được nghiên cứu nhưng chế độ ăn uống lành mạnh đã được chứng minh giúp hỗ trợ bảo vệ cơ thể khỏi một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư vú.

Rong kinh kéo dài, bé gái 13 tuổi phát hiện dị tật bẩm sinh hiếm gặp

Rong kinh kéo dài, bé gái 13 tuổi phát hiện dị tật bẩm sinh hiếm gặp

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Rong kinh kéo dài bất thường ở tuổi dậy thì có thể là dấu hiệu cảnh báo dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Trường hợp bé gái 13 tuổi vừa qua là điển hình.

Người đàn ông 35 tuổi tinh hoàn sưng to gấp 5 lần, bác sĩ cảnh báo nguy cơ suy sinh dục

Người đàn ông 35 tuổi tinh hoàn sưng to gấp 5 lần, bác sĩ cảnh báo nguy cơ suy sinh dục

Dân số và phát triển - 1 tuần trước

GĐXH - Tinh hoàn đột ngột sưng to, đau dữ dội kèm sốt và tiểu buốt, người đàn ông 35 tuổi đi khám phát hiện viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn do vi khuẩn nguy hiểm.

Top