“Ở đợ” trên sông

Hai vợ chồng già cất lưới sau 1 ngày mưu sinh.Ảnh: Vĩnh Quý

Xóm "Vạn đò" thôn Văn Phú, xã Quảng Văn. Ảnh: Vĩnh Quý

Ông Hoàng Minh Huề - trưởng thôn Văn Phú dẫn tôi dạo một vòng quanh thôn. Ở đây, chủ yếu người dân sống dựa vào sông nước bằng nghề chài lưới trên sông Gianh, những hộ gia đình có điều kiện thì họ đóng tàu lớn ra biển đánh bắt xa bờ và cuộc  sống cũng khá lên từng ngày. Mặt khác, mấy năm trở lại đây, nhiều con em của họ đi xuất khẩu lao động nên cũng tích góp được chút ít để gửi về sửa sang nhà cửa nên nhìn những căn nhà 2-3 tầng của thôn Văn Phú người ta cứ ngỡ: Dân Văn Phú quá giàu (?!).

Khi ông Huề dẫn tôi ra đến bến sông. Điều đập vào mắt tôi đầu tiên đó chính là sự nhếch nhác hàng trăm chiếc thuyền nhỏ đang neo đậu tại bến của 157 hộ dân. Họ không có lấy nổi một tấc đất để cắm dùi và hàng ngày cả gia đình (mỗi gia đình ít nhất là 4 khẩu) đang cư trú trên con đò cũ kỹ khoảng chừng 3m2. Ngày họ lang thang trên sông Gianh để kiếm sống, tối về neo đậu bên mép sông để "dùng ké" ánh điện tỏa sáng của người dân trên bờ. Người dân ở đây gán cho họ cái tên "xóm vạn đò" mặc dù họ đang ở trên chính quê hương của mình.

Lắt léo đường lên bờ của dân vạn đò.Ảnh: Vĩnh Quý

Chúng tôi rất vui vì được cấp đất nhưng… còn quá nhiều người vẫn lênh đênh (ảnh của gia đình anh Ân - Hà)

Mỗi mảnh đất khoảng chừng 50m2 có giá từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng. Muốn cất được nhà cũng bỏ dăm chục triệu nữa mới làm được mặt bằng bởi trên đó là những lô đất thấp. Chưa kể đến việc dựng nhà thì trong tay của mỗi hộ dân "vạn đò" này cần ít nhất là trên 300 triệu mới có thể mơ được ngày lên bờ. Khối tài sản đó quá lớn với những hộ dân vạn đò này, nhưng dẫu có tiền trong tay, người dân cũng chẳng thể mơ được lên bờ bởi quỹ đất của thôn còn quá hạn hẹp làm sao lo đủ cho những hộ dân này?

Anh Mai Ân và chị Hoàng Thị Hà- hai người dẫu chưa được 45 tuổi nhưng đã có 7 người con. Đứa đầu đã 21 tuổi, đứa sau mới 4 tuổi. Ngay sau khi cưới, anh Ân chị Hà được gia đình "tậu" cho một căn nhà chừng 3m2 để lập nghiệp.

Cuộc sống bấp bênh trên sông nước đẩy gia đình anh Ân vào cảnh sống khó khăn. Dẫu sao anh Ân cũng may mắn hơn nhiều gia đình khác bởi mới đây, gia đình anh là một trong 50 hộ được xã phân cho một lô đất để định cư trên bờ. Mừng thì ít nhưng lo thì nhiều, mừng là được thoát cái kiếp lênh đênh nhưng lo là gánh nặng hàng chục, hàng trăm triệu ấy biết đời nào mới trả xong nợ nếu lên định cư trên bờ-  anh Ân tâm sự.

Hàng trăm hộ dân  ấy mỗi mùa bão lũ về là chèo "căn nhà" của mình đi tránh bão, lũ, chứa đựng bao hiểm nguy đến tính mạng. Cuộc sống bấp bênh ấy làm cho lũ trẻ học hành cũng không đến nơi đến chốn. Dẫu biết khó nhưng họ vẫn cam chịu bởi hiện vẫn chưa có cách nào khác.

Cuộc sống trên sông nước.