PGS.TS Lê Bạch Mai: Kiêng ăn trứng đối với bệnh nhân tăng huyết áp, cholesterol máu cao là không hợp lý

Dự phòng đột quỵ từ các yếu tố nguy cơ

Theo thống kê, trên thế giới cứ 45 giây là có một người bị đột quỵ não và cứ 3 phút là có một người tử vong vì bệnh này. Riêng ở Việt Nam, ước tính mỗi năm có 200.000 người bị đột quỵ. Trong đó 50% số bệnh nhân bị tử vong.

Các yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ não như: tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, béo phì, rối loạn lipid máu, stress, hút thuốc lá….

Các chuyên gia cho biết, đột quỵ phần lớn hay gặp ở người cao tuổi. Ảnh: Chí Cường

Trên thực tế, đột quỵ phần lớn hay gặp ở người cao tuổi nhưng cũng có thể xảy ra ở những người trẻ, thậm chí có trường hợp mới 20 tuổi đã bị đột quỵ. Những trường hợp này đa phần là những người có những dị dạng thay đổi bất thường trong mạch máu não mà không được phát hiện. Do đó, việc dự phòng đột quỵ ngay từ sớm là việc rất cần thiết.

Đề cập đến khía cạnh dinh dưỡng trong việc phòng chống bệnh đột quỵ, nhất là đối với người cao tuổi, mới đây, trong buổi Tọa đàm "Chứng đột quỵ ở người cao tuổi – Những điều cần biết" do Tổng cục DS-KHHGĐ, Báo Gia đình & Xã hội tổ chức, PGS.TS Lê Bạch Mai - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, để phòng bệnh đột quỵ, trước hết phải phòng ngừa các yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ. Mà bệnh đột quỵ thường liên quan mật thiết đến bệnh lý tăng huyết áp, tim mạch hoặc đái tháo đường...

Do đó, khi bị tăng huyết áp thì phải kiểm soát chỉ số huyết áp để không dẫn đến đột quỵ; nếu có mảng vữa xơ phải đảm bảo không chảy ra thành mạch nhỏ gây huyết khối; người đái tháo đường làm sao kiểm soát được đường huyết đừng để tăng đường huyết quá nhiều sau bữa ăn và đừng để tụt đường huyết sau bữa ăn....Theo đó, chế độ ăn để phòng đột quỵ chính là những lưu ý để đảm bảo hạn chế được sự gia tăng các nguy cơ trên.

Kiểm soát muối ở những người tăng huyết áp

Theo PGS.TS Lê Bạch Mai, với những người bị tăng huyết áp có nguy cơ đột quỵ thì việc đầu tiên là cần kiểm soát muối. Giảm muối là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất để giảm bệnh lý tăng huyết áp. Vì vậy, ngoài việc giảm các món chiên, xào, kho cần nêm nhiều muối trong khẩu phần ăn, người bệnh cũng nên hạn chế thói quen chấm muối, nước mắm trong khi ăn.

Bên cạnh đó, cần hạn chế uống rượu bia hoặc các chất kích thích khác vì khi nạp quá nhiều nồng độ cồn vào trong cơ thể dễ khiến giãn mạch máu, nhất là mạch máu não dẫn tới đột quỵ.

Tránh “nạp” quá nhiều tinh bột, chất tạo ngọt

Đối với bệnh đái tháo đường - tác nhân dễ gây mảng xơ vữa động mạch lớn, tạo cục máu đông trong lòng mạch dẫn đến đột quỵ, nhất là ở người cao tuổi, việc lựa chọn các chế phẩm để kiểm soát được lượng đường ăn vào cũng rất quan trọng. Bên cạnh đó, không nên lạm dụng các chất tạo ngọt vì sẽ đem đến nhiều bất lợi cho sức khỏe.

Ngoài ra, không được bỏ bữa, tránh tình trạng “no dồn đói góp”. Bữa ăn quá no thường làm cho đường máu tăng quá cao dẫn tới tích lũy mỡ nhiều, cũng dễ khiến người cao tuổi dễ bị đột quỵ.

Giữ nồng độ cholesterol ở mức cân bằng

Theo các chuyên gia, dinh dưỡng có vai trò rất quan trọng trong việc dự phòng đột quỵ. Ảnh minh họa

PGS.TS Lê Bạch Mai cho biết thêm, hiện nay, khi thực hiện xét nghiệm máu, chúng ta thường quan tâm đến thành phần cholesterol, trong đó, chủ yếu quan tâm cholesterol cao vì đây là nguy cơ dẫn đến đột quỵ. Còn cholesterol thấp lại thường bị bỏ qua và xem như sự “bình yên” với sức khỏe. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm.

“Đột quỵ do xuất huyết não thường xảy ra trên những bệnh nhân có nồng độ cholesterol trong máu thấp. Bởi lẽ khi cholesterol máu thấp làm cho thành mạch không bền vững, dễ bị phá vỡ. Do đó, những người cholesterol máu thấp cần phải hết sức lưu ý để làm sao đẩy cholesterol lên mức cân bằng”, PGS.TS Lê Bạch Mai nói.

Cũng theo PGS.TS Bạch Mai, những người cholesterol máu thấp nên chú ý cung cấp cholesterol hợp lý nhất. Các loại thực phẩm chứa cholesterol tốt nhất với hàm lượng phù hợp nhất với cơ thể là lòng đỏ trứng gà. Bởi chỉ có trong lòng đỏ trứng thì hàm lượng cholesterol là 400ml gr/100gr lòng đỏ trứng.

Do đó, khi phát hiện cholesterol thấp, chúng ta nên ăn lòng đỏ trứng mỗi ngày. Ăn trong vòng 1 tháng thì tiến hành xét nghiệm xem lượng cholesterol trở về bình thường chưa.

Nếu trở về bình thường thì cần kiểm soát lượng cholesterol đưa vào. Với những người trên 40 tuổi chỉ ăn hai lòng đỏ trứng/tuần. Dưới 40 tuổi có thể ăn được 3 lòng đỏ trứng/tuần.

Kiêng khem hợp lý, sinh hoạt điều độ

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người thường ít ăn trứng. Một số người cho rằng, khi có tăng huyết áp hoặc cholesterol cao là phải kiêng trứng tuyệt đối. Theo PGS.TS Lê Bạch Mai, điều này là không hợp lý. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ăn trứng không làm tăng huyết áp và cholesterol máu mà trứng có chứa nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe con người.

Do đó, người bệnh vẫn có thể ăn một lòng đỏ trứng/tuần. Bên cạnh đó, chú ý đến cung cấp rau, nên ăn 400gr rau/người/ ngày để có lượng chất xơ cần thiết để tống cholesterol thừa ra khỏi cơ thể.

Bên cạnh việc ăn uống hợp lý, chác chuyên gia khuyến cáo, để tránh bị đột quỵ, đặc biệt là ở người cao tuổi, người có nguy cơ bị đột quỵ, cần luyện tập đều đặn hàng ngày (đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc chạy bộ nhẹ nhàng... ).

Bỏ các thói quen xấu có hại như uống rượu bia, hút thuốc lá. Thuốc lá là một yếu tố gây xơ vữa động mạch và co thắt động mạch rất mạnh dễ dẫn tới đột quỵ.

Bên cạnh đó, giữ thái độ tinh thần thích hợp, lạc quan, tránh căng thẳng thần kinh, tránh nóng giận, kiểm soát cân nặng cũng được xem là phương pháp phòng ngừa đột quỵ.

Mai Thùy – Phương Thuận