Phân biệt con tôm và con tép
Sẽ có độc giả bật cười rằng tôm - tép có gì mà không phân biệt được, nhưng người ở các địa phương khác nhau nói vấn đề này cũng gây nhiều tranh cãi.
Khái niệm tôm và tép không giống nhau ở một số địa phương. Trong khi nhiều địa phương gọi con tép là sinh vật có nhiều đặc điểm giống tôm nhưng kích thước bé hơn thì với người dân nhiều địa phương khác, tép là từ để gọi những con cá nhỏ tiu tiu, thuộc nhiều loài cá khác nhau. Chính vì vậy mà trong các cuộc trò chuyện, không ít lần tranh cãi xảy ra khi mọi người tranh luận thế nào là con tôm, thế nào là con tép.
Thay vì phân định đúng sai trong những khác biệt của ngôn ngữ địa phương, bạn cần biết phân biệt con tôm và con tép trong ngôn ngữ phổ thông, được quy ước là chuẩn mực, cũng như định nghĩa của sinh vật học về tôm và tép.
Phân biệt con tôm và con tép
Định nghĩa về tôm, tép và cá theo sinh vật học
Thạc sỹ Nguyễn Thị Hà, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường và Bệnh thuỷ sản miền Bắc (Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản 1), cho biết, tôm và tép đều thuộc nhóm động vật giáp xác (Crustacea) hay còn gọi là giáp xác 10 chân. Đây là một phân ngành của ngành chân khớp, gồm hơn 44.000 loài như tôm hùm biển, tôm sú, tôm he, tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh, tôm sông, tôm đồng, moi....
Hình ảnh bên trái là con tôm, bên phải là con tép.
Tôm, tép đa phần là động vật ăn tạp, bao gồm các loài sống ở nước biển (như tôm hùm) và các loài sống ở vùng nước ngọt (như tôm đồng) hay nước lợ (như tôm càng xanh). Chúng di chuyển trong nước bằng cách bò, bơi bằng cách khua chân hoặc trong một số trường hợp là bơi ngược bằng cách gập người để thoát hiểm - kiểu bơi rất đặc trưng của nhiều loài tôm.
Trong khi đó, cá thuộc về ngành động vật có xương sống, nằm cao hơn động vật chân khớp trên bậc thang tiến hóa. Hiện có khoảng trên 31.900 loài cá, điều này làm cho chúng trở thành nhóm đa dạng nhất trong số các động vật có xương sống.
Như vậy, trong khoa học, cá là cá và tép là tép, chúng thuộc 2 ngành động vật khác nhau. Khoa học cũng phân biệt rõ tôm và tép, thay vì gọi là "con tôm to và con tôm nhỏ" như ở một số địa phương.
Điểm khác nhau giữa con tôm và tép
Theo chuyện gia Nguyễn Thị Hà, tôm và tép có sự khác nhau về kích thước khi trưởng thành, màu sắc và cách sinh sản, cụ thể trong bảng sau:
| TÔM | TÉP | |
| Đặc điểm | Là động vật giáp xác (Crustacea) thuộc bộ 10 chân (Decapoda) sống ngoài tự nhiên trong môi trường nước mặn, nước ngọt, nước lợ. Một số loài đưa về sinh sản nhân tạo và nuôi trong ao đạt năng suất cao, thời gian nuôi 3-12 tháng tùy loài. | Cũng là động vật giáp xác cùng bộ với tôm nhưng khác họ, khác loài. Sinh sản tự nhiên trong ao nước ngọt, được thu hoạch liên tục hàng ngày. |
| Tên thường gọi | Tôm hùm, tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm he, tôm càng xanh, tôm càng đỏ, tôm tít… | Tên gọi đa dạng, tùy thuộc vào từng địa phương cũng như đặc điểm của tép mà có các tên gọi khác nhau như: |
| Kích thước khi trưởng thành | Cơ thể dài tới 100-300mm, tùy từng loài tôm và vùng sinh thái chúng sinh sống, thời gian nuôi. Thường tôm đực có kích thước lớn hơn tôm cái. | Phần thân dài tối đa 10-20mm gần như đồng đều nhau. Đến thời điểm nhất định, chúng tự chết rạc trong ao, không thể tăng kích thước dù có nuôi trong thời gian dài. |
| Sinh sản | Sinh sản ngoài tự nhiên, một số loài đã được thuần dưỡng đưa vào sinh sản nhân tạo như tôm sú, tôm thẻ chân trắng… | Sinh sản tự nhiên, một vòng đời sinh sản 3 lần, con cái mang trứng ở phần bụng |
Phân loại con tôm và con tép bằng cảm quan
Dựa vào cấu tạo bên ngoài, theo ThS Nguyễn Thị Hà nêu đặc điểm phân biệt tép và một số loài tôm, tép như sau:
- Tôm hùm bông - P. ornatus (hay còn gọi tôm hùm sao): K ích thước thương phẩm to, trọng lượng đạt hơn 1 kg/con, có con lên tới 2,5-3 kg tùy theo thời gian nuôi.
Nó được gọi là tôm hùm bông vì thân hình có những đường nét, họa tiết đốm hoa văn.
- Tôm hùm tre - P. polyphagus: Kích thước thương phẩm nhỏ hơn tôm hùm bông, đạt 0,2-0,5 kg/con, được nuôi phổ biến ở các tỉnh ven biển miền Trung.
Tôm hùm tre có lớp vỏ khá mỏng, nhiều thịt.
- Tôm càng xanh - M. rosenbergii: Kích thước thương phẩm đạt 0,1-2 kg tùy theo thời gian nuôi, con tôm đực có đôi càng rất to, tôm cái kích thước nhỏ hơn tôm đực. Tôm được nuôi phổ biến ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Tôm càng xanh nuôi thương phẩm trong nước ngọt.
- Tôm sú - P. Monodon: Là loài tôm sống ở đáy nên màu sắc hơi sẫm, kích thước thương phẩm thường đạt từ 5-50 con/kg tùy theo thời gian nuôi; đã được sinh sản nhân tạo và nuôi rộng rãi các tỉnh ven biển Việt Nam.
Tôm sú được rất nhiều người tiêu dùng yêu thích.
- Tôm thẻ chân trắng - P.Vanamei: Sinh trưởng nhanh, nuôi mật độ dày, năng suất cao, là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam; đã được sinh sản nhân tạo và nuôi rộng rãi các tỉnh ven biển Việt Nam.
Tôm thẻ chân trắng là món ăn phổ biến hằng ngày của người Việt Nam.
- Tép riu - C. flavilineata: Kích thước rất nhỏ, thường dùng để nấu canh, làm mắm tép và làm mồi cho một số loài động vật quý hiếm.
Tép được bán với giá rẻ hơn tôm, được dùng để chế biến một số món ăn.
Trên đây là những thông tin phân tích cụ thể của chuyên gia Nguyễn Thị Hà về việc phân biệt con tôm và con tép, giúp độc giả có cơ sở để tham khảo, để không bị nhầm lẫn giữa hai loài này.
5 món ăn luôn có mặt trong ngày đầu năm tại Trung Quốc
Ăn - 8 giờ trướcGĐXH - Với người Trung Quốc, ăn gì trong những ngày đầu năm không chỉ là thói quen, mà là một phần quan trọng của nghi lễ đón Tết.
Món ăn đen sì mà Ngọc Trinh tấm tắc khen ngon, nhiều người vừa nhìn đã sợ, có gì độc đáo?
Ăn - 10 giờ trướcGĐXH - Ngọc Trinh tấm tắc khen món ăn đặc biệt này. Nếu gạt qua cảm giác ban đầu thì đây là món vừa ngon lại bổ.
Bữa cơm Tất niên, hãy nấu 6 món thịt và 4 món rau: Công thức rất đơn giản và mang ý nghĩa tốt lành
Ăn - 11 giờ trướcNếu bạn chưa biết nên nấu món gì cho bữa cơm Tất niên Tết 2026, hãy làm theo những gợi ý này nhé!
Món ngon vài chục nghìn khiến Mỹ Tâm ghiền ăn cả tô, nhiều người lại 'bỏ chạy' khi nghe mùi
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Món ngon này khiến Mỹ Tâm rất thích. Ai ăn được là cực ghiền, còn nếu không, chỉ nghe mùi là lắc đầu từ chối.
Một món ăn ở Đà Nẵng khiến Văn Toàn - bạn thân Hoà Minzy thích mê mệt
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Văn Toàn - bạn thân Hoà Minzy không ít lần bày tỏ về việc nhớ món ăn này của Đà Nẵng.
Món ngon dễ làm, nhanh gọn mà dai giòn sần sật, thanh đạm mà vẫn “đã miệng” để đón Tết Bính Ngọ 2026
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Không cần thịt nhưng vẫn có độ dai giòn đặc trưng, thơm nức, món giò thủ chay là lựa chọn hoàn hảo cho mâm cơm gia đình hay mâm cỗ thanh đạm ngày Tết Bính Ngọ 2026. Cách làm vô cùng đơn giản dưới đây.
Hãy làm món ăn giòn ngon, giúp bảo vệ dạ dày và làm sạch vị giác này để ngăn ngừa tăng cân trong dịp Tết
Ăn - 1 ngày trướcVào những ngày Tết với các bữa cơm đầy các món thịt, nem... thì đây sẽ là món ăn được ưa chuộng nhất.
Người Việt ăn gì đầu năm để cả năm may mắn?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Ăn gì để gặp may đầu năm ở Việt Nam không phải là câu chuyện mê tín, mà là một nét đẹp văn hóa. Đó là cách người Việt gửi gắm hy vọng vào bữa cơm gia đình, vào những món ăn quen thuộc đã gắn bó qua nhiều thế hệ.
5 sai lầm khi tích trữ thực phẩm dịp Tết nhiều gia đình mắc phải
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Tết Nguyên đán luôn gắn liền với hình ảnh tủ lạnh đầy ắp thực phẩm, mâm cỗ sum vầy và tâm lý “chuẩn bị càng nhiều càng yên tâm”. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, thói quen tích trữ thực phẩm thiếu khoa học không chỉ gây lãng phí mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm, thậm chí dẫn đến ngộ độc.
1 món ăn 'siêu hot' dịp Tết bác sĩ khuyến cáo có thể khiến huyết áp cao vút nếu lạm dụng
Ăn - 3 ngày trướcGĐXH - Đây là món ăn đang "hot" trên mâm cỗ Tết trong những năm gần đây vì tiện lợi và đậm đà hương vị.
7 việc nên làm trong bếp sau ngày 23 tháng Chạp đón tài lộc về nhà
ĂnGĐXH - Sau ngày 23 tháng Chạp – thời điểm tiễn ông Công ông Táo về trời – nhiều gia đình bắt đầu bước vào giai đoạn chuẩn bị Tết Nguyên đán. Trong quan niệm của người Việt, gian bếp không chỉ là nơi nấu nướng mà còn được xem là “trái tim” của ngôi nhà, nơi giữ lửa hạnh phúc và gắn kết các thành viên.
