Phân biệt con tôm và con tép
Sẽ có độc giả bật cười rằng tôm - tép có gì mà không phân biệt được, nhưng người ở các địa phương khác nhau nói vấn đề này cũng gây nhiều tranh cãi.
Khái niệm tôm và tép không giống nhau ở một số địa phương. Trong khi nhiều địa phương gọi con tép là sinh vật có nhiều đặc điểm giống tôm nhưng kích thước bé hơn thì với người dân nhiều địa phương khác, tép là từ để gọi những con cá nhỏ tiu tiu, thuộc nhiều loài cá khác nhau. Chính vì vậy mà trong các cuộc trò chuyện, không ít lần tranh cãi xảy ra khi mọi người tranh luận thế nào là con tôm, thế nào là con tép.
Thay vì phân định đúng sai trong những khác biệt của ngôn ngữ địa phương, bạn cần biết phân biệt con tôm và con tép trong ngôn ngữ phổ thông, được quy ước là chuẩn mực, cũng như định nghĩa của sinh vật học về tôm và tép.
Phân biệt con tôm và con tép
Định nghĩa về tôm, tép và cá theo sinh vật học
Thạc sỹ Nguyễn Thị Hà, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường và Bệnh thuỷ sản miền Bắc (Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản 1), cho biết, tôm và tép đều thuộc nhóm động vật giáp xác (Crustacea) hay còn gọi là giáp xác 10 chân. Đây là một phân ngành của ngành chân khớp, gồm hơn 44.000 loài như tôm hùm biển, tôm sú, tôm he, tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh, tôm sông, tôm đồng, moi....
Hình ảnh bên trái là con tôm, bên phải là con tép.
Tôm, tép đa phần là động vật ăn tạp, bao gồm các loài sống ở nước biển (như tôm hùm) và các loài sống ở vùng nước ngọt (như tôm đồng) hay nước lợ (như tôm càng xanh). Chúng di chuyển trong nước bằng cách bò, bơi bằng cách khua chân hoặc trong một số trường hợp là bơi ngược bằng cách gập người để thoát hiểm - kiểu bơi rất đặc trưng của nhiều loài tôm.
Trong khi đó, cá thuộc về ngành động vật có xương sống, nằm cao hơn động vật chân khớp trên bậc thang tiến hóa. Hiện có khoảng trên 31.900 loài cá, điều này làm cho chúng trở thành nhóm đa dạng nhất trong số các động vật có xương sống.
Như vậy, trong khoa học, cá là cá và tép là tép, chúng thuộc 2 ngành động vật khác nhau. Khoa học cũng phân biệt rõ tôm và tép, thay vì gọi là "con tôm to và con tôm nhỏ" như ở một số địa phương.
Điểm khác nhau giữa con tôm và tép
Theo chuyện gia Nguyễn Thị Hà, tôm và tép có sự khác nhau về kích thước khi trưởng thành, màu sắc và cách sinh sản, cụ thể trong bảng sau:
| TÔM | TÉP | |
| Đặc điểm | Là động vật giáp xác (Crustacea) thuộc bộ 10 chân (Decapoda) sống ngoài tự nhiên trong môi trường nước mặn, nước ngọt, nước lợ. Một số loài đưa về sinh sản nhân tạo và nuôi trong ao đạt năng suất cao, thời gian nuôi 3-12 tháng tùy loài. | Cũng là động vật giáp xác cùng bộ với tôm nhưng khác họ, khác loài. Sinh sản tự nhiên trong ao nước ngọt, được thu hoạch liên tục hàng ngày. |
| Tên thường gọi | Tôm hùm, tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm he, tôm càng xanh, tôm càng đỏ, tôm tít… | Tên gọi đa dạng, tùy thuộc vào từng địa phương cũng như đặc điểm của tép mà có các tên gọi khác nhau như: |
| Kích thước khi trưởng thành | Cơ thể dài tới 100-300mm, tùy từng loài tôm và vùng sinh thái chúng sinh sống, thời gian nuôi. Thường tôm đực có kích thước lớn hơn tôm cái. | Phần thân dài tối đa 10-20mm gần như đồng đều nhau. Đến thời điểm nhất định, chúng tự chết rạc trong ao, không thể tăng kích thước dù có nuôi trong thời gian dài. |
| Sinh sản | Sinh sản ngoài tự nhiên, một số loài đã được thuần dưỡng đưa vào sinh sản nhân tạo như tôm sú, tôm thẻ chân trắng… | Sinh sản tự nhiên, một vòng đời sinh sản 3 lần, con cái mang trứng ở phần bụng |
Phân loại con tôm và con tép bằng cảm quan
Dựa vào cấu tạo bên ngoài, theo ThS Nguyễn Thị Hà nêu đặc điểm phân biệt tép và một số loài tôm, tép như sau:
- Tôm hùm bông - P. ornatus (hay còn gọi tôm hùm sao): K ích thước thương phẩm to, trọng lượng đạt hơn 1 kg/con, có con lên tới 2,5-3 kg tùy theo thời gian nuôi.
Nó được gọi là tôm hùm bông vì thân hình có những đường nét, họa tiết đốm hoa văn.
- Tôm hùm tre - P. polyphagus: Kích thước thương phẩm nhỏ hơn tôm hùm bông, đạt 0,2-0,5 kg/con, được nuôi phổ biến ở các tỉnh ven biển miền Trung.
Tôm hùm tre có lớp vỏ khá mỏng, nhiều thịt.
- Tôm càng xanh - M. rosenbergii: Kích thước thương phẩm đạt 0,1-2 kg tùy theo thời gian nuôi, con tôm đực có đôi càng rất to, tôm cái kích thước nhỏ hơn tôm đực. Tôm được nuôi phổ biến ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Tôm càng xanh nuôi thương phẩm trong nước ngọt.
- Tôm sú - P. Monodon: Là loài tôm sống ở đáy nên màu sắc hơi sẫm, kích thước thương phẩm thường đạt từ 5-50 con/kg tùy theo thời gian nuôi; đã được sinh sản nhân tạo và nuôi rộng rãi các tỉnh ven biển Việt Nam.
Tôm sú được rất nhiều người tiêu dùng yêu thích.
- Tôm thẻ chân trắng - P.Vanamei: Sinh trưởng nhanh, nuôi mật độ dày, năng suất cao, là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam; đã được sinh sản nhân tạo và nuôi rộng rãi các tỉnh ven biển Việt Nam.
Tôm thẻ chân trắng là món ăn phổ biến hằng ngày của người Việt Nam.
- Tép riu - C. flavilineata: Kích thước rất nhỏ, thường dùng để nấu canh, làm mắm tép và làm mồi cho một số loài động vật quý hiếm.
Tép được bán với giá rẻ hơn tôm, được dùng để chế biến một số món ăn.
Trên đây là những thông tin phân tích cụ thể của chuyên gia Nguyễn Thị Hà về việc phân biệt con tôm và con tép, giúp độc giả có cơ sở để tham khảo, để không bị nhầm lẫn giữa hai loài này.
Món ăn vặt không thể thiếu trong ngày Tết Dương lịch
Ăn - 34 phút trướcGĐXH - Một trong những ngày nghỉ lễ trong năm được mong chờ nhất đó là ngày nghỉ Tết Dương lịch. Ngày này, gia đình quây quần bên nhau ngoài việc chuẩn bị những món ăn chính thì hãy tham khảo thêm thực đơn các món ăn vặt dưới đây.
Cách bảo quản khoai tây tươi lâu, ngăn mọc mầm
Ăn - 2 giờ trướcKhoai tây nên để cách xa hành tây, tỏi, cà chua vì chúng giải phóng lượng lớn khí ethylene cùng hơi ẩm, thúc đẩy quá trình nảy mầm, nhanh thối rữa.
Sai lầm khi dùng tỏi nhiều người mắc phải
Ăn - 7 giờ trướcTỏi nguyên củ khi bảo quản trong tủ lạnh sẽ càng nhanh mọc mầm hơn, tốt nhất nên treo ở nơi thoáng mát, khô ráo.
3 món ngon dễ làm cho bữa cơm sum ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025 với những “siêu thực phẩm” bổ dưỡng ngày lạnh
Ăn - 18 giờ trướcGĐXH – Thay vì loay hoay với những món cầu kỳ, bạn có thể lựa chọn các công thức nhanh gọn và dễ làm nhưng vẫn đảm bảo ngon miệng và đủ dinh dưỡng. Dưới đây là 3 gợi ý món ăn “siêu tốc” giúp bữa cơm gia đình thêm trọn vẹn trong ngày nghỉ lễ Tết Dương lịch 2025.
Mẹo khi đi chợ mua thực phẩm nấu ăn: Nếu muốn hời phải biết cách "nhắm đúng mục tiêu"
Ăn - 21 giờ trướcNắm vững những nguyên tắc này sẽ biến bạn từ một người tiêu dùng mù quáng thành một người sành ăn biết cách đánh giá và lựa chọn.
Hoa hậu Đỗ Hà vào bếp, thần thái chuẩn 'dâu hào môn'
Mẹo nấu nướng - 23 giờ trướcGĐXH - Thần thái, phong cách của nàng hậu chuẩn "dâu hào môn".
Bia Saigon Special nâng tầm không gian Hozo City Tết Fest 2025 với trải nghiệm ẩm thực đẳng cấp
Ăn - 1 ngày trướcĐồng hành cùng HOZO CITY TẾT FEST 2025, Nhà tài trợ chiến lược Bia Saigon Special mang đến trải nghiệm ẩm thực cao cấp trong không gian nghệ thuật được thiết kế riêng, nơi những khoảnh khắc trao "Lộc Special" đang diễn ra sôi nổi, góp thêm sắc màu cảm xúc cho lễ hội cuối năm.
4 dấu hiệu đậu phụ 'có vấn đề', rẻ mấy cũng KHÔNG MUA
Ăn - 1 ngày trướcĐậu phụ là thực phẩm rẻ, nhưng sức khỏe thì không rẻ. Chỉ cần bỏ qua vài miếng đậu giá thấp nhưng kém chất lượng, bạn đã tránh được nhiều rủi ro không đáng có cho bữa ăn gia đình.
Ngoài nướng thì có 4 cách chế biến khoai lang ngon và độc đáo: Làm siêu nhanh có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế
Ăn - 1 ngày trướcĐây là 5 gợi ý làm các món ăn ngon từ khoai lang mà bạn có thể áp dụng để chế biến cho gia đình thưởng thức. Các món ăn này vừa nhanh, ngon lại có thể dùng ăn sáng, trưa hoặc bữa xế đói bụng.
Tự nấu cơm mang đi làm, mẹ 8X giảm 15 kg sau 9 tháng
Ăn - 2 ngày trướcHà NộiTừ chỉ số đường huyết, mỡ máu ở mức báo động, Trang Đỗ, 37 tuổi, giảm 15 kg và cải thiện sức khỏe nhờ thay đổi lối sống.
Ăn gì trong tiết khí Đông Chí: Những thực phẩm nên bổ sung để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm
ĂnGĐXH – Đông Chí là tiết khí quan trọng nhất của mùa Đông, thời điểm âm thịnh – dương sinh, cơ thể cần được nuôi dưỡng đúng cách để bảo toàn nguyên khí, tăng sức đề kháng và chuẩn bị nền tảng sức khỏe cho năm mới. Theo chuyên gia, trong tiết khí Đông Chí nên ăn những thực phẩm này để dưỡng thận và tích năng lượng cho cả năm.
