Phân biệt con tôm và con tép
Sẽ có độc giả bật cười rằng tôm - tép có gì mà không phân biệt được, nhưng người ở các địa phương khác nhau nói vấn đề này cũng gây nhiều tranh cãi.
Khái niệm tôm và tép không giống nhau ở một số địa phương. Trong khi nhiều địa phương gọi con tép là sinh vật có nhiều đặc điểm giống tôm nhưng kích thước bé hơn thì với người dân nhiều địa phương khác, tép là từ để gọi những con cá nhỏ tiu tiu, thuộc nhiều loài cá khác nhau. Chính vì vậy mà trong các cuộc trò chuyện, không ít lần tranh cãi xảy ra khi mọi người tranh luận thế nào là con tôm, thế nào là con tép.
Thay vì phân định đúng sai trong những khác biệt của ngôn ngữ địa phương, bạn cần biết phân biệt con tôm và con tép trong ngôn ngữ phổ thông, được quy ước là chuẩn mực, cũng như định nghĩa của sinh vật học về tôm và tép.
Phân biệt con tôm và con tép
Định nghĩa về tôm, tép và cá theo sinh vật học
Thạc sỹ Nguyễn Thị Hà, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường và Bệnh thuỷ sản miền Bắc (Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản 1), cho biết, tôm và tép đều thuộc nhóm động vật giáp xác (Crustacea) hay còn gọi là giáp xác 10 chân. Đây là một phân ngành của ngành chân khớp, gồm hơn 44.000 loài như tôm hùm biển, tôm sú, tôm he, tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh, tôm sông, tôm đồng, moi....
Hình ảnh bên trái là con tôm, bên phải là con tép.
Tôm, tép đa phần là động vật ăn tạp, bao gồm các loài sống ở nước biển (như tôm hùm) và các loài sống ở vùng nước ngọt (như tôm đồng) hay nước lợ (như tôm càng xanh). Chúng di chuyển trong nước bằng cách bò, bơi bằng cách khua chân hoặc trong một số trường hợp là bơi ngược bằng cách gập người để thoát hiểm - kiểu bơi rất đặc trưng của nhiều loài tôm.
Trong khi đó, cá thuộc về ngành động vật có xương sống, nằm cao hơn động vật chân khớp trên bậc thang tiến hóa. Hiện có khoảng trên 31.900 loài cá, điều này làm cho chúng trở thành nhóm đa dạng nhất trong số các động vật có xương sống.
Như vậy, trong khoa học, cá là cá và tép là tép, chúng thuộc 2 ngành động vật khác nhau. Khoa học cũng phân biệt rõ tôm và tép, thay vì gọi là "con tôm to và con tôm nhỏ" như ở một số địa phương.
Điểm khác nhau giữa con tôm và tép
Theo chuyện gia Nguyễn Thị Hà, tôm và tép có sự khác nhau về kích thước khi trưởng thành, màu sắc và cách sinh sản, cụ thể trong bảng sau:
| TÔM | TÉP | |
| Đặc điểm | Là động vật giáp xác (Crustacea) thuộc bộ 10 chân (Decapoda) sống ngoài tự nhiên trong môi trường nước mặn, nước ngọt, nước lợ. Một số loài đưa về sinh sản nhân tạo và nuôi trong ao đạt năng suất cao, thời gian nuôi 3-12 tháng tùy loài. | Cũng là động vật giáp xác cùng bộ với tôm nhưng khác họ, khác loài. Sinh sản tự nhiên trong ao nước ngọt, được thu hoạch liên tục hàng ngày. |
| Tên thường gọi | Tôm hùm, tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm he, tôm càng xanh, tôm càng đỏ, tôm tít… | Tên gọi đa dạng, tùy thuộc vào từng địa phương cũng như đặc điểm của tép mà có các tên gọi khác nhau như: |
| Kích thước khi trưởng thành | Cơ thể dài tới 100-300mm, tùy từng loài tôm và vùng sinh thái chúng sinh sống, thời gian nuôi. Thường tôm đực có kích thước lớn hơn tôm cái. | Phần thân dài tối đa 10-20mm gần như đồng đều nhau. Đến thời điểm nhất định, chúng tự chết rạc trong ao, không thể tăng kích thước dù có nuôi trong thời gian dài. |
| Sinh sản | Sinh sản ngoài tự nhiên, một số loài đã được thuần dưỡng đưa vào sinh sản nhân tạo như tôm sú, tôm thẻ chân trắng… | Sinh sản tự nhiên, một vòng đời sinh sản 3 lần, con cái mang trứng ở phần bụng |
Phân loại con tôm và con tép bằng cảm quan
Dựa vào cấu tạo bên ngoài, theo ThS Nguyễn Thị Hà nêu đặc điểm phân biệt tép và một số loài tôm, tép như sau:
- Tôm hùm bông - P. ornatus (hay còn gọi tôm hùm sao): K ích thước thương phẩm to, trọng lượng đạt hơn 1 kg/con, có con lên tới 2,5-3 kg tùy theo thời gian nuôi.
Nó được gọi là tôm hùm bông vì thân hình có những đường nét, họa tiết đốm hoa văn.
- Tôm hùm tre - P. polyphagus: Kích thước thương phẩm nhỏ hơn tôm hùm bông, đạt 0,2-0,5 kg/con, được nuôi phổ biến ở các tỉnh ven biển miền Trung.
Tôm hùm tre có lớp vỏ khá mỏng, nhiều thịt.
- Tôm càng xanh - M. rosenbergii: Kích thước thương phẩm đạt 0,1-2 kg tùy theo thời gian nuôi, con tôm đực có đôi càng rất to, tôm cái kích thước nhỏ hơn tôm đực. Tôm được nuôi phổ biến ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Tôm càng xanh nuôi thương phẩm trong nước ngọt.
- Tôm sú - P. Monodon: Là loài tôm sống ở đáy nên màu sắc hơi sẫm, kích thước thương phẩm thường đạt từ 5-50 con/kg tùy theo thời gian nuôi; đã được sinh sản nhân tạo và nuôi rộng rãi các tỉnh ven biển Việt Nam.
Tôm sú được rất nhiều người tiêu dùng yêu thích.
- Tôm thẻ chân trắng - P.Vanamei: Sinh trưởng nhanh, nuôi mật độ dày, năng suất cao, là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam; đã được sinh sản nhân tạo và nuôi rộng rãi các tỉnh ven biển Việt Nam.
Tôm thẻ chân trắng là món ăn phổ biến hằng ngày của người Việt Nam.
- Tép riu - C. flavilineata: Kích thước rất nhỏ, thường dùng để nấu canh, làm mắm tép và làm mồi cho một số loài động vật quý hiếm.
Tép được bán với giá rẻ hơn tôm, được dùng để chế biến một số món ăn.
Trên đây là những thông tin phân tích cụ thể của chuyên gia Nguyễn Thị Hà về việc phân biệt con tôm và con tép, giúp độc giả có cơ sở để tham khảo, để không bị nhầm lẫn giữa hai loài này.
Đột quỵ rất 'sợ' loại cá này: vừa rẻ vừa béo ngọt, giàu canxi gấp 3 lần sữa
Ăn - 2 giờ trướcGĐXH - Việc bổ sung cá mòi vào chế độ ăn đúng cách không chỉ hỗ trợ giảm nguy cơ đột quỵ mà còn giúp cơ thể hấp thu lượng canxi tự nhiên hiệu quả.
“Con tôi đang ăn gì ở trường?”: Nỗi lo ám ảnh phụ huynh Hà Nội
Ăn - 8 giờ trướcGĐXH - Có những câu hỏi mà một người làm cha, làm mẹ không bao giờ muốn phải thốt ra. Nhưng những ngày cuối tháng 3/2026, câu hỏi ấy lại đang ám ảnh hàng vạn phụ huynh: Con mình thực sự đang ăn gì trong bữa ăn bán trú ở trường?
Bộ phận của lợn được ví tốt "bằng mười vị thuốc", nhiều người không biết vẫn chê
Ăn - 8 giờ trướcCó một bộ phận còn đắt giá hơn cả thịt lợn, nếu dùng thường xuyên sẽ tăng cường sức khỏe. Đi chợ thấy không nên bỏ qua.
Khám phá các món ngon mùa hè tốn cơm trong ngày nắng nóng
Ăn - 10 giờ trướcGĐXH - Những món ngon ngày nắng nóng góp phần cho bữa cơm gia đình thêm phần phong phú. Sau đây là danh sách những món ăn ngon mùa hè nắng nóng dễ làm cho bữa ăn gia đình hay các ngày cần đãi khách, bạn có thể tham khảo.
Người bị viêm gan B kiêng ăn gì?
Ăn - 12 giờ trướcGĐXH - Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh nên bao gồm các dưỡng chất đa dạng như chất béo, tinh bột, vitamin, khoáng chất và chất đạm để cải thiện chức năng gan.
Điểm danh những trải nghiệm ẩm thực 'độc bản' không nên bỏ lỡ khi đến Sa Pa
Ăn - 13 giờ trướcThưởng thức ly café trứ danh của thương hiệu Starbucks ở độ cao 3.063m, khám phá hương vị thanh tao của ẩm thực Halal giữa lòng đại ngàn, hay nhâm nhi miếng cá tầm nướng mắc khén thơm lừng, đậm vị Tây Bắc…. Đây là những trải nghiệm ẩm thực "độc bản" không nên bỏ lỡ khi đến với xứ sở trong mây dịp lễ Giỗ Tổ và kỳ nghỉ 30/4, 1/5 sắp tới.
Quán nộm lim tá lả vỉa hè 36 năm đông kín khách ở Hà Nội
Ăn - 13 giờ trướcSuốt nhiều thập kỷ, món nộm bò khô giòn dai, vị chua ngọt đặc trưng đã giúp hàng của ông Việt ở phố Hàng Bún giữ chân nhiều thế hệ thực khách.
Top 4 món quen thuộc giúp tiêu hóa dễ chịu hơn
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Sau những ngày ăn uống nhiều dầu mỡ, thất thường giờ giấc, không ít người gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu, mệt mỏi kéo dài. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang “quá tải”. Thay vì nhịn ăn hay dùng các biện pháp cực đoan, bạn chỉ cần điều chỉnh lại thực đơn theo hướng thanh nhẹ hơn.
4 loại rau ở Việt Nam là 'kho sắt xanh', bổ máu hơn cả thịt bò: Top 1 tốt cho cả tim và dạ dày, nhiều người chê không ăn
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Trong nhiều năm, thịt bò gần như là lựa chọn mặc định khi nhắc đến thực phẩm bổ sung sắt – vi chất thiết yếu tham gia vào quá trình tạo máu, vận chuyển oxy và duy trì năng lượng cho cơ thể. Tuy nhiên, các dữ liệu từ Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam của Viện Dinh dưỡng Quốc gia cùng nhiều nghiên cứu quốc tế lại chỉ ra một thực tế bất ngờ: không ít loại rau xanh dân dã có hàm lượng sắt tương đương, thậm chí cao hơn thịt bò nếu xét trên cùng khối lượng.
Mách bạn mẹo luộc trứng bằng lò vi sóng nguyên vỏ mà không bị nổ
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Lò vi sóng là thiết bị quen thuộc trong căn bếp mỗi gia đình, không chỉ giúp chị em nội trợ hâm nóng thức ăn, rã đông thịt cá, mà còn có thể chế biến nhiều món ăn một cách nhanh gọn lẹ, tiện lợi.
Những thực phẩm quen thuộc giúp giảm gánh nặng lọc thận cho người trên 40 tuổi
ĂnGĐXH - Thận không cần “bổ” bằng thuốc đắt tiền, mà cần được nuôi dưỡng đúng cách qua bữa ăn mỗi ngày. Những thực phẩm quen thuộc dưới đây đặc biệt tốt cho thận, người tuổi trung niên nên bổ sung sớm.
