Phát động cuộc thi viết về nông thôn: Thiếu vắng tác phẩm về người nông dân 4.0

Tới tham dự phát động cuộc thi truyện ngắn có rất đông nhà văn, nhà thơ như: Nhà thơ Trần Đăng Khoa, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, nhà văn Nguyễn Văn Thọ, Nguyễn Hiếu, Tạ Duy Anh, Đỗ Tiến Thuỵ, Võ Thị Xuân Hà…

Cuộc thi nhằm tìm kiếm, chọn lọc và trao giải cho các truyện ngắn xuất sắc phản ánh đời sống hiện thực của nông nghiệp, nông thôn Việt Nam; Tôn vinh người nông dân, cổ vũ tinh thần hăng say lao động, phát huy sáng tạo ở nông thôn mới; Bảo vệ, phát huy các phong tục, văn hóa, nét đẹp của làng quê, nông thôn, đồng thời phê phán những mặt trái, những ảnh hưởng tiêu cực của kinh tế thị trường, của quá trình đô thị hóa đối với làng quê Việt Nam...

Ông Lưu Quang Định – Tổng biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Báo điện tử Dân Việt phát biểu tại buổi phát động

Phát biểu tại lễ phát động, ông Lưu Quang Định – Tổng biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Báo điện tử Dân Việt cho biết, hơn nửa thế kỷ qua, nông nghiệp – nông dân – nông thôn là một trong hai mảng đề tài làm nên thành tựu lớn nhất của văn học Việt Nam, bên cạnh mảng đề tài viết về chiến tranh. Văn học Việt Nam đã có không ít tác phẩm viết về đề tài nông thôn như: Chí Phèo; Lão Hạc (Nam Cao), Làng (Kim Lân)...

Nông thôn là đề tài rộng lớn có nhiều chất liệu, nhiều vấn đề, nhiều câu chuyện sinh động. Nông thôn mới hôm nay đang có sự biến đổi ghê gớm, không chỉ là hình ảnh lão nông thời lam lũ chân lấm tay bùn, con trâu đi trước cái cày theo sau mà đó còn là hình ảnh những ông chủ bấm di động điều khiển hệ thống tưới tiêu, những trang trại chăn nuôi rộng hàng trăm héc-ta, những khu du lịch nông nghiệp – sinh thái tiền tỷ... Bên cạnh đó, vẫn có cả những mặt trái, những góc khuất, bi kịch của quá trình ly nông – ly hương, đô thị hóa nông thôn... Tuy nhiên, những vấn đề này dường như đang bị bỏ quên, văn học Việt thời gian gần đây đang dần thiếu vắng các sáng tác về nông thôn, các nhà văn dường như ngày càng ít quan tâm đến đề tài này.

Việc thiếu vắng các tác phẩm văn học viết về nông thôn khiến nhiều nông dân không được thừa hưởng văn hóa nói về mình, thiếu đi một nguồn động viên to lớn để bà con nông dân cũng như toàn xã hội tham gia xây dựng đời sống nông thôn mới, bạn đọc cũng mất đi một món ăn tinh thần bổ ích.

“Để có được những tác phẩm xứng tầm về đề tài nông thôn trong thời đại mới, ngoài tâm huyết và tài năng của đội ngũ sáng tác, còn rất cần sự đầu tư tương xứng. Trong đó, rất cần thiết tổ chức nhiều cuộc thi sáng tác về đề tài nông thôn, qua đó kích thích sức sáng tạo, sự dấn thân, lòng nhiệt huyết của các cây bút” – ông Lưu Quang Định nói.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa cho rằng những tác phẩm thời trước cách mạng, thời đổi mới có nhiều nhưng người nông dân 4.0 thì có rất ít

Đến tham dự lễ phát động, nhà thơ Trần Đăng Khoa cho biết: Từ khi xuất hiện, những truyện ngắn hiện đại đầu tiên của Phạm Duy Tốn, Nguyễn Công Hoan, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Khải, Nguyễn Kiên cho đến những tác giả sau này như Nguyễn Khắc Trường, Dương Hướng, những tác giả trẻ hơn như Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Ngọc Tư..., thì tác phẩm xuất sắc nhất của họ cũng là về nông thôn. Với cuộc thi này, tôi tin rằng chúng ta sẽ có nhiều tác phẩm đặc sắc. Bởi những tác phẩm nổi tiếng trong những năm qua đều viết về thời trước cách mạng, thời đổi mới nhưng người nông dân 4.0 thì có rất ít.

Nói về lý do có một khoảng thời gian dài văn học Việt Nam thiếu vắng những tác phẩm về nông thôn, nhà văn Đỗ Tiến Thuỵ chia sẻ: “Trước đây, các cuộc thi từ báo Văn nghệ, Văn nghệ quân đội cho tới các tờ báo phía Nam đã từng tổ chức, số lượng tác phẩm lấy đề tài nông thôn làm bối cảnh chiếm tới 90%. Tôi sống ở nông thôn 18 năm sau khi thoát ly, và giờ dù có 20 năm sống ở thành phố, làm việc ở thành phố nhưng sâu thẳm trong tôi, chữ tình sâu nặng nhất trong tôi vẫn là quê hương. Khi tôi viết, chỉ khi nói đến nông thôn, làng quê, ngòi bút của tôi mới rung động mạnh mẽ.

Nhà văn Đỗ Tiến Thụy chia sẻ về việc thiếu vắng những tác phẩm hay về nông thôn

Tuy nhiên, có một thời kỳ đề tài về văn học nông thôn bị hạ thấp. Thậm chí có lúc các nhà sách, các nhà báo đặt bài với tác giả thì có nhắc rằng, các anh chị viết gì thì viết, nhưng đừng bèo tấm, hoa dâu, rất khó bán, rất khó in.

Dù là quan hệ thân thiết thì câu nhắc nhở này cũng vẫn ảnh hưởng tới nhiệt huyết, quyết tâm của tác giả. Ngay bản thân tôi một thời kỳ khi viết về tác phẩm nông thôn cũng không được đón nhận mặn mà, tôi cũng bị chựng và loay hoay tìm đề tài khác”.

Chính bởi vậy, các nhà văn tin tưởng cuộc thi viết truyện ngắn “Làng Việt thời hội nhập” sẽ là dịp kích cầu, tôn vinh trở lại tiềm năng viết về nông thôn trong mỗi nhà văn Việt Nam.

Cuộc thi sẽ diễn ra trong vòng 2 năm (từ 26/4/2019 và kết thúc nhận bài vào ngày 28/2/2021). Mỗi tác phẩm dự thi là truyện ngắn viết bằng tiếng Việt, dài không quá 10.000 chữ. Các tác giả được gửi nhiều tác phẩm dự thi nhưng phải dùng tên thật. Thành phần Ban tổ chức và Ban giám khảo cuộc thi gồm có đại diện lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam, đại diện Ban Biên tập Báo NTNN/Dân Việt cùng các nhà văn nổi tiếng, có uy tín và có tiếng nói, sức ảnh hưởng lớn trong xã hội.

Cơ cấu giải thưởng gồm: 1 giải nhất: 50 triệu đồng; 2 giải nhì: 20 triệu đồng/giải; 3 giải ba: 10 triệu đồng/giải; 10 giải khuyến khích: 3 triệu đồng/giải; Giải thưởng cho tác giả có nhiều tác phẩm dự thi nhất: 5 triệu đồng/giải. Lễ trao giải dự kiến diễn ra vào tháng 5/2021 - kỷ niệm 37 năm ngày xuất bản số báo Nông Thôn Ngày Nay đầu tiên.

Thanh Hà