Phim 18+ trở lại trên VTV2: Câu khách hay giáo dục?

Một cảnh trong phim “Chuyện ấy là chuyện nhỏ”. Ảnh: TL

Cắt xén liệu có còn hay?

“Sex and the city” (tạm dịch: “Chuyện ấy là chuyện nhỏ”) là series phim ăn khách ra mắt khán giả Mỹ trong 6 năm (từ 1998-2004) với nội dung xoay quanh cuộc sống của bốn người phụ nữ độc thân độ tuổi trên 30 làm các ngành nghề khác nhau: Nhà báo, giám đốc PR, chuyên viên ở phòng tranh, luật sư. Trong thời gian phát sóng, bộ phim đã giành nhiều giải thưởng với hơn 200 lần đề cử và 55 lần chiến thắng. “Chuyện ấy là chuyện nhỏ” đã trở thành một hiện tượng của văn hóa đại chúng với tầm ảnh hưởng vượt khỏi phạm vi nước Mỹ. Rất nhiều chi tiết, hình ảnh, lời nói từ bộ phim trở thành cách diễn ngôn, đề tài nghiên cứu cho các ngành tâm lý và xã hội học.

Vậy điều gì khiến bộ phim được gắn mác 18 gây tranh cãi khi “nhập khẩu” vào Việt Nam? Đầu tiên là nội dung phim đề cập trực diện tới nhiều vấn đề bị coi là “vùng cấm” nhạy cảm xoay quanh vấn đề tình dục như: Tình dục an toàn, tình dục hạnh phúc, tình một đêm. những căn bệnh có thể lây qua đường tình dục. Để chuyển tải nội dung này, không thể thiếu các cảnh nóng. Phim chỉ có 4 diễn viên nữ, nhưng có đến hơn 100 diễn viên nam. Bên cạnh đó, “Chuyện ấy là chuyện nhỏ” còn “gây bão” với lý do lên sóng VTV2, một kênh khoa giáo của Đài truyền hình Việt Nam. Sau 2 năm dừng chiếu, “Chuyện ấy là chuyện nhỏ” phát sóng trở lại khiến dư luận đặt câu hỏi: Có cần thiết phải “giáo dục giới tính” theo cách này hay không? Liệu đây có phải chiêu câu khách khởi động cho hàng loạt bộ phim gắn mác 18 sẽ lần lượt xuất hiện trên một kênh chuyên về khoa giáo?

Tuy nhiên, để có sự phát sóng trở lại này, các cảnh “nóng” đã được cắt hết. Tiếp đến là khung giờ phát sóng vào lúc 22h45 từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần được xác định là khung giờ phù hợp cho phim người lớn. Ngoài chiếu phim, VTV2 còn có kết cấu thêm hai phần khác là Dẫn chuyện và Talk trước và sau phim. Hai MC Phan Anh, Minh Trang sẽ cùng với các khách mời là những người nổi tiếng chia sẻ, trao đổi về những vấn đề thực tế của đời sống xã hội tại Việt Nam như: Bình đẳng giới, tình yêu – hôn nhân, hành trình tìm hạnh phúc với những phụ nữ đơn thân, ly hôn… Đây được đánh giá là sự trở lại có chuẩn bị, dễ được khán giả chấp nhận hơn cách chiếu nguyên vẹn các tập phim như trước đây.

Cấm chiếu phim 18 là lỗi thời?

Không riêng gì bộ phim “Chuyện ấy là chuyện nhỏ” khi phát hành gặp sự phản đối, e ngại của công chúng mà trên thế giới, nhiều tác phẩm văn chương, điện ảnh… cũng từng rơi vào tình trạng tương tự. Tiểu thuyết nổi tiếng của Nhật Bản “Rừng Na-uy” với nội dung phản ánh hiện thực lối sống, suy nghĩ của thanh niên Nhật Bản những năm 1960 từng gây chấn động qua những đoạn mô tả cảnh quan hệ tình dục bị coi là phản cảm, dung tục. Khi tiểu thuyết này được đạo diễn Việt kiều Trần Anh Hùng chuyển thể thành bộ phim cùng tên, tại rạp chiếu phim ở Việt Nam, nhiều khán giả còn giận dữ chỉ trích, bỏ về nửa chừng… vì không chấp nhận được cảnh nóng.

Trở lại bộ phim “Chuyện ấy là chuyện nhỏ”, dù đã được giới hạn bởi sự biên tập, chọn khung giờ nhưng nhiều bậc phụ huynh vẫn băn khoăn, thậm chí bày tỏ quan điểm gay gắt trước một bộ phim ra đời cách đây gần 20 năm, đã qua biên tập, trình chiếu tại nhiều quốc gia trên thế giới. Trao đổi về câu chuyện này, TS Khuất Thu Hồng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội cho biết: “Tôi đã xem hết series phim và thấy nội dung, hình ảnh không có vấn đề gì nghiêm trọng. Các vấn đề tình dục, hôn nhân được chuyển tải một cách cởi mở, hài hước nhằm nâng cao quyền năng cho người phụ nữ. Vậy tại sao nhiều khán giả, thậm chí chưa xem phim vẫn có “ác cảm” với bộ phim? Có lẽ vì nhiều lý do. Tên gọi phim có từ “sex” đã khiến nhiều người “gai người”, hoặc họ phản đối vì chưa ý thức được sự thay đổi trong quan niệm về tình dục ở xã hội hiện nay, hoặc có khi bản thân hiểu biết nhưng cố tình cấm cản con em tiếp cận… Tôi cho rằng, xã hội luôn có những quan điểm khác nhau và sẽ luôn có đối tượng thích bày tỏ quan điểm một cách gay gắt. Nhưng bây giờ mà còn thảo luận về vấn đề, như có nên cấm một bộ phim như trên không, thì e là đã lỗi thời”.

TS Khuất Thu Hồng cũng chia sẻ thêm, nhiều chương trình, phim ảnh Việt Nam nội dung còn táo bạo hơn nhiều. Ngoài ra, mức độ phổ cập của internet cũng tạo điều kiện để thanh, thiếu niên tiếp cận nhiều thông tin, trong đó có cả tình dục. Sở dĩ, ở Việt Nam vẫn còn ít bộ phim dạng này được phổ biến trên kênh truyền hình Quốc gia là do vấn đề giáo dục giới tính, tình dục ở ta vốn là mảng trống, điều này đã dẫn đến nhiều vấn đề xã hội, gia đình. “Nếu có thể lựa chọn, phát sóng một bộ phim mang tính giáo dục tốt thì tại sao lại không? Tuy nhiên, VTV2 nếu thận trọng thì song song chiếu phim nên có chương trình thảo luận, phân tích ở góc độ xã hội, giáo dục. Cách đặt vấn đề thảo luận cũng phải rất khéo để công chúng hiểu rằng, nếu không công khai, thay đổi một cách tích cực thì thanh, thiếu niên sẽ tìm thông tin từ nguồn khác, không kiểm soát được”, TS Khuất Thu Hồng nói.

Thùy Phương