Sàng lọc trước sinh và sơ sinh ở Hà Nội: Kết quả chưa cao

Theo đó, cả hiểu biết của người dân lẫn trách nhiệm của cán bộ y tế đối với công tác này còn cần phải cải thiện....

70% người khuyết tật do dị tật bẩm sinh

Khảo sát của Ủy ban DS,GĐ&TE của Hà Tây trước đây về thực trạng kiến thức, mức độ hiểu biết những nguy cơ dẫn đến bệnh, tật của thai nhi, nhận thức và ứng xử đối với chương trình SLTS&SS và thực trạng số người tàn tật trên địa bàn cho thấy: Có 25.361 người khuyết tật (chiếm 1,1% dân số trên địa bàn), trong đó có 17.592 người khuyết tật do dị tật bẩm sinh, chiếm 70%.

Kết quả trên so với 12 tỉnh, thành đang triển khai đề án là rất thấp. TS Lê Anh Tuấn - Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản TƯ, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán trước sinh của Bệnh viện cho biết: “Từ năm 2008 đến nay, cả nước có trên 30.000 ca được SLSS, riêng tại Bệnh viện Phụ sản TƯ 47,4% trẻ sinh ra được SLSS. Trong khi đó, Hà Nội chỉ SLSS cho 750 trẻ trên tổng số sinh là 45.000 ca và là một trong 3 địa phương đạt tỷ lệ thấp”.

Nâng cao nhận thức...

Trước nhu cầu cao của người dân, Đề án đã mở rộng việc thực hiện SLTS&SS tại các khoa sản của BV Phụ sản Hà Nội, BV Thanh Nhàn, BV 103, BV E nhà hộ sinh... Các ca sàng lọc này do người dân tự bỏ tiền ra thực hiện. Chi cục DS-KHHGĐ Hà Nội đã phối hợp với các khoa sản của các BV nói trên, cùng các nhà hộ sinh tiến hành tổ chức các lớp tập huấn cho các nữ hộ sinh về kỹ thuật SLTS. Tiếp đó là cách lấy mẫu máu gót chân cho SLSS để đưa về BV Phụ sản TƯ làm xét nghiệm. Theo bà Hương, tới đây Hà Nội tiếp tục triển khai mở rộng đề án, nâng tổng số địa bàn lên 29/29 quận, huyện. Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông cho người dân và cho các cán bộ y tế cơ sở.

Bà Thanh Hương lý giải, trong quá trình thực hiện, Đề án gặp phải khó khăn lớn về công tác tổ chức bởi 2 lần “tách - nhập” của ngành và sự kiện mở rộng địa giới Thủ đô nên tiến độ chậm. Các hoạt động truyền thông tư vấn tại cộng đồng chưa được sâu rộng và mạnh mẽ. Tuy đã tổ chức tới 1.026 buổi tư vấn và cả tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở, nhưng kết quả sau 1 năm Đề án được triển khai tại 10 huyện (Chương Mỹ, Quốc Oai, Ứng Hòa, Thanh Oai, Mỹ Đức, Thạch Thất, Ba Vì, Đan Phượng, Phúc Thọ và thị xã Sơn Tây) lại cho thấy, nhân dân trên địa bàn chưa nhận thức được lợi ích, ý nghĩa, tầm quan trọng và sự cần thiết của SLTS&SS. Bên cạnh đó, một nguyên nhân nữa là một số cán bộ y tế còn chưa “mặn mà” với công tác SLSS. Ngay trong tháng đầu năm 2009 tại 8 bệnh viện huyện chỉ lấy được 3 mẫu máu cho trẻ sơ sinh, trong tổng số hơn 1.000 ca sinh. Nếu siêu âm để SLTS thấp là do nhận thức của người mẹ thì lấy máu để SLSS thấp lại do ý thức của một số cán bộ y tế. Điều này có thể thấy rõ khi so sánh kết quả SLSS của 10 huyện với 1 trong 4 địa bàn mới tại nội thành Hà Nội (được triển khai bằng ngân sách của Hà Nội và của Trung ương) là tại Bệnh viện Đa khoa Thanh Nhàn. Mặc dù bệnh viện này mới bắt đầu thực hiện Đề án từ tháng 6/2009 song đã thu được kết quả cao với gần 500 mẫu máu. Kết quả khác biệt đó cho thấy, không chỉ nhận thức của người dân ở khu vực nội thành cao hơn mà lòng nhiệt tình và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế tại đây trước một vấn đề mang tính xã hội – nâng cao chất lượng giống nòi - cũng cao hơn.

“Để thực hiện tốt hơn nữa Đề án, chúng tôi rất mong nhận được sự hỗ trợ, bổ sung kinh phí để in tài liệu truyền thông từ Trung ương. Với 6,3 triệu dân và tỉ lệ sinh như hiện nay, chúng tôi mong muốn được mở rộng thêm 1 Trung tâm SLTS&SS nhằm giảm tải cho BV Phụ sản TƯ và triển khai SLTS&SS cho người dân ở tỉnh lân cận” – bà Hương nói.

Hà Anh