Sao phải “đi đêm”?

Công nhân Công ty công trình giao thông Hà Nội sửa lại dải phân cách, biển báo phân làn bị đâm đổ trên đường Giải Phóng (ảnh chụp ngày 3/3). Ảnh: L.M

Cưỡng chế phân làn

Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội, ông Nguyễn Xuân Tân cho biết, ngoài 5 tuyến phố đã phân làn vào tháng 9/2011 (Phố Huế - Hàng Bài, Bà Triệu, Kim Mã, Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân, Giải Phóng), một số tuyến đường, phố khác cũng đã được phân làn: Quốc lộ 5, đường Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Âu Cơ. Cũng theo ông Tân, đánh giá chủ quan của 2 ngành GTVT và Công an thành phố thì qua việc phân làn cho thấy ý thức tham gia giao thông của người dân đã tiến bộ rất nhiều, hãn hữu mới thấy người đi xe máy đi vào làn đường của xe ô tô.

Mặc dù ông Tân đưa ra đánh giá “chủ quan” nhưng đây cũng là đánh giá khả quan nhất về việc phân làn giao thông của Hà Nội qua 4 lần tổ chức phân làn. Cả 3 lần phân làn trước đó (năm 2003, 2006, 2009) đều không có bất cứ một đánh giá công khai nào của các cơ quan có trách nhiệm. Nên khi phóng viên đưa ra câu hỏi ngành giao thông rút ra được bài học gì sau những lần phân làn thất bại trước đó thì ông Phó Giám đốc Sở GTVT trả lời với đại ý rằng chưa có cuộc tổng kết nào nên không thể nói là thành công hay thất bại(?).

Lần thứ tư phân làn (tháng 9/2011), ngành giao thông lại tuyên truyền và rầm rộ chọn ngày ra quân. Thế nhưng cũng giống như 3 lần trước đó, việc này chỉ có hiệu quả trong những ngày đầu khi có mặt các lực lượng chức năng tổ chức hướng dẫn phân làn. Khi vắng bóng các lực lượng chức năng, các phương tiện tham gia giao thông lại đi vào làn đường của nhau.

Không muốn lặp lại kịch bản thất bại cũ, ngành giao thông lặng lẽ thay việc phân làn, phân luồng bằng dải phân cách mềm và kẻ vạch sang đổ bê tông (như dải phân cách cứng) và gọi đó là “cưỡng chế phân làn”. Cũng lại chọn cách làm lặng lẽ, trong năm 2012 ngành giao thông tiếp tục tổ chức phân làn thêm trên một số tuyến đường, phố.

Và những tai nạn không ai thống kê

Chỉ sau một tháng tổ chức phân làn lần thứ tư, ngành giao thông đã đưa ra con số hàng chục thanh tra giao thông tham gia hướng dẫn phân làn bị thương, hàng trăm lượt biển báo phân làn bị đâm gây đổ, gãy. Báo chí thì liên tục thông tin những vụ tai nạn giao thông do đâm phải biển báo phân làn hay dải phân cách mềm được dựng lên giữa đường. Thanh tra giao thông sau đó “buông”, báo chí lại chạy theo những thông tin thời sự nóng hổi khác, nhưng các vụ tai nạn do đâm phải biển báo và dải phân cách phân làn thì vẫn liên tục diễn ra.

Tại kỳ họp thứ 5 HĐND TP Hà Nội (7/2012), cử tri đã phải kiến nghị UBND thành phố không tổ chức phân làn trên một số tuyến phố một chiều (Phố Huế, Hàng Bài, Bà Triệu) nhằm giảm tai nạn giao thông. Kiến nghị trên đã không được đáp ứng, dù trên thực tế việc phân làn tại các tuyến phố trên là bất hợp lý do diện tích bề ngang mặt đường quá nhỏ, mật độ giao thông lại lớn nên các phương tiện tham gia giao thông vẫn đi vào làn đường của nhau.

Ghi nhận của chúng tôi trên các tuyến đường, phố khác đã tổ chức phân làn cũng diễn ra tình trạng các phương tiện đi lại lộn xộn. Nếu trong nội thành, việc ô tô đi vào làn đường xe máy khá phổ biến (Phố Huế, Hàng Bài, Bà Triệu, Xã Đàn, Trần Khát Chân) thì việc vi phạm trên lại ít diễn ra ở các đường tổ chức phân làn xa trung tâm (Quốc lộ 5, đường Âu Cơ, Lạc Long Quân). Trong khi đó, người tham gia giao thông sử dụng phương tiện xe máy thì vô tư vi phạm không kể nội thành hay ngoại thành. Một phương tiện khác “phải” đi sai làn là xe buýt. Do các điểm đón trả khách nằm phía làn đường dành cho xe thô sơ nên các xe buýt chỉ có cách đi vào làn xe thô sơ mỗi khi đón, trả khách…

Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Nguyễn Xuân Tân khẳng định rằng: “Hà Nội sẽ tiếp tục phân làn, phân luồng trên một số tuyến phố đủ điều kiện”. Không ai phủ nhận phân làn, phân luồng là một giải pháp giao thông cần thiết nhằm giảm ùn tắc và giảm tai nạn giao thông. Nhưng việc lựa chọn tuyến phố đủ điều kiện phân làn, phân luồng, giải pháp kỹ thuật trong phân làn (kẻ vạch, dựng cột giữa đường hay làm biển báo trên cao) và công tác tuyên truyền (khi rầm rộ, lúc “đi đêm”) của ngành giao thông Hà Nội vừa qua cho thấy còn nhiều bất cập.

Những bất cập rồi có thể thay đổi, sửa chữa nhưng những thương tích của người tham gia giao thông hay của chính các thanh tra giao thông dù nặng hay nhẹ đều để lại di chứng. Do đó, thay vì chọn cách “đi đêm”, ngành giao thông nên nghiên cứu khảo sát thật kỹ càng, khoa học, công khai tuyên truyền để người dân được biết để thực hiện, được giám sát và phản biện để các giải pháp hoàn thiện hơn. Bởi xét đến cùng, mọi giải pháp đều hướng tới đích phục vụ tốt hơn cuộc sống của tất cả mọi người.

 Lê Minh