Sau vụ hàng chục bé trai bị sùi mào gà ở Hưng Yên: Hẹp bao quy đầu, có phải cứ “cắt, nong” là xong?

Kiểm tra “sức khoẻ” bộ phận sinh dục cho bé trai tại một trường mầm non ở Hà Nội. Ảnh: T.Nguyên

Trẻ có thể gặp rắc rối vì điều trị hẹp bao quy đầu

Tại khoa Ngoại tổng hợp (Bệnh viện Nhi Trung ương), mỗi ngày có từ 30 - 50 trẻ đến khám vì hẹp bao quy đầu, trong số này chỉ có khoảng 50 - 60% trẻ được chỉ định nong bao. “Có tới 96% trẻ sơ sinh bị hẹp bao quy đầu. Tuy nhiên, không phải tất cả đều được chỉ định nong hay cắt bao quy đầu”, BS Trần Anh Quỳnh, Phó khoa cho biết.

Còn theo BS Trần Thu Thủy, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TPHCM), hẹp bao quy đầu khá phổ biến ở trẻ em, nhưng nhiều ông bố bà mẹ không biết phải làm gì để khắc phục tình trạng này. Không ít người nghe theo “mách bảo”, vội vàng đưa trẻ nhỏ, thậm chí là mới vài tháng tuổi đi nong bao quy đầu. Sau khi nong, nhiều trẻ đau đớn, khóc thét mỗi lần đi tiểu. Nhiều cha mẹ xót con, không dám động đến chỗ đau của trẻ. Việc vệ sinh “cậu nhỏ” bị bỏ quên. Chẳng bao lâu sau, bao quy đầu lại hẹp trở lại.

Theo BS Thu Thủy, bao quy đầu là phần da che phủ quy đầu. Hẹp bao quy đầu là tình trạng bao da bó chặt quy đầu, không thể lộn hoàn toàn ra khỏi quy đầu được. Khác với hẹp bao quy đầu sinh lý, hẹp bao quy đầu bệnh lý là hẹp thực sự vì có sẹo xơ, hình thành sau viêm nhiễm hoặc do cố gắng quá mạnh để nong bao quy đầu trước đó.

Về điều trị, hiện có 4 biện pháp điều trị hẹp bao quy đầu hiện hành, gồm: Kéo căng da quy đầu bằng tay mỗi ngày; kéo da quy đầu bằng tay kết hợp bôi thuốc mỡ chứa steroid; tiểu phẫu nong bao quy đầu bằng dụng cụ và phẫu thuật (cắt bao quy đầu, mở rộng bao quy đầu, cắt bỏ vòng hẹp). Trong đó, BS Thu Thủy nhấn mạnh: Hai biện pháp đầu mang tính bảo tồn, ít gây đau đớn; còn hai biện pháp sau có can thiệp ngoại khoa, gây xâm lấn, khiến trẻ đau đớn và có thể đi kèm tai biến. “Khuyến cáo của các thầy thuốc đưa ra là ưu tiên các biện pháp bảo tồn ít gây đau đớn”, BS Thu Thủy cho hay.

Những rắc rối, tai biến mà các can thiệp ngoại khoa (nong hoặc cắt bao quy đầu) có thể gây ra, theo các chuyên gia, gồm có biến chứng cấp tính, trẻ sẽ chảy máu, phù nề, nhiễm trùng, tổn thương quy đầu hoặc niệu đạo ngay sau mổ. Trẻ cũng có thể bị cố tật mãn tính về sau như bị sẹo xấu, hẹp da quy đầu tái phát, hẹp lỗ tiểu hoặc rò niệu đạo.

Cắt bao quy đầu phải xử lý như thế nào?

BS Thu Thủy lưu ý, với bé trai dưới 4 tuổi, không nên cố gắng nong bao quy đầu bằng tay vì có thể gây dính và sẹo xơ, dẫn tới hẹp bao quy đầu thứ phát. Còn với bé trai trên 4 tuổi, hoặc nhỏ hơn 4 tuổi nhưng có kèm các biểu hiện bất thường như tiểu khó (khi tiểu trẻ phải rặn, đỏ mặt hoặc khóc lóc, bao quy đầu phồng lên…), hoặc da quy đầu thường viêm nhiễm tấy đỏ thì nên lần lượt áp dụng hai biện pháp mang tính bảo tồn khi chuyển sang các biện pháp can thiệp ngoại khoa. Trường hợp các biện pháp bảo tồn không mang lại kết quả, bác sĩ có thể tiến hành tiểu phẫu nong bao quy đầu hoặc phẫu thuật cắt bao quy đầu.

Còn theo BS Trần Anh Quỳnh: “Việc nong và cắt bao quy đầu cần phải có chỉ định chặt chẽ của bác sĩ và chỉ thực hiện khi có những biến chứng như: Sưng nhiều lần, viêm nhiễm bao quy đầu, viêm đường tiết niệu, xơ bao quy đầu...”.

Theo các chuyên gia, bác sĩ luôn tư vấn gia đình nên xử lý ban đầu khi trẻ chưa có các biến chứng bằng cách lộn nhẹ bao khi tắm cho trẻ hoặc sử dụng thuốc bôi chứa steroid làm mềm da trước khi lộn. Thực tế, có tới 90% trẻ có thể thoát khỏi tình trạng này mà không cần phải can thiệp. BS Thu Thủy cho biết, nghiên cứu tại các nước Anh, Pháp, Mỹ và ngay tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho thấy, điều trị bảo tồn cho những trường hợp bị hẹp bao quy đầu ở trẻ em là biện pháp tiết kiệm (chi phí bằng bôi kem xấp xỉ 1/10 số tiền tiểu phẫu), dễ thực hiện, giúp tránh tai biến do phẫu thuật và các biến chứng lâu dài. Phương pháp này hiệu quả không kém các phương pháp can thiệp bằng phẫu thuật. Hơn nữa, trẻ không bị đau, không bị sang chấn về tinh thần hay sang chấn tại chỗ như trong nong hoặc cắt bao quy đầu.

Theo TS Lê Hữu Doanh - Phó Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, việc những bệnh nhi ở Khoái Châu (Hưng Yên) bị sùi mào gà có tiền sử bệnh từng đi khám, nong, làm một số thủ thuật trong điều trị hẹp bao quy đầu trước đó cho thấy, việc điều trị này có thể là một nguyên nhân gây sùi mào gà. Đây là bệnh do virus HPV gây ra, dễ lây qua tiếp xúc. Ngoài ra, nếu bố mẹ bị bệnh, trong quá trình vệ sinh bộ phận sinh dục cho con, nếu không may bị xước bao quy đầu có thể là cơ chế truyền bệnh.

Để tránh lây nhiễm những căn bệnh tình dục khi tiến hành các thủ thuật này, BS Trần Anh Quỳnh cho hay, cần phải tuân thủ các quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt. Cụ thể, dao cắt bao quy đầu chỉ được sử dụng một lần; các dụng cụ bằng inox phải được hấp sấy ở nhiệt độ trên 1600C bằng máy chuyên dùng hoặc sử dụng máy tiệt trùng dùng khí E.O. Việc “luộc” dụng cụ ở nhiệt độ 1000C không thể đảm bảo được dụng cụ đã hoàn toàn vô khuẩn. Đối với kỹ thuật nong bao quy đầu, người thực hiện phải đeo găng tay và sử dụng panh. Do đó, nếu không thay găng tay và vô khuẩn dụng cụ thì khi tiến hành dễ dàng có nguy cơ nhiễm khuẩn do niêm mạc ở trẻ em rất dễ trầy xước.

Thu Nguyên