"Sinh năm 1945 là điều may mắn"

| Xã hội

GiadinhNet - Năm 1945, khi nhiều gia đình chết vì đói, vẫn có những sinh linh chào đời và sau này trở thành những chiến sĩ cách mạng.

"Với tôi, thế hệ sinh ra trong năm đầu Cách mạng là một thế hệ may mắn vì được hưởng thành quả của đời sống mới, xã hội mới. Bởi thế, không ít người sinh ra trong năm đầu Cách mạng đã có những thành công nổi bật"- nhà văn Hà Đình Cẩn xúc động tâm sự với PV GĐ&XH.

Nỗi ám ảnh

Ông Cẩn là con út trong gia đình có năm anh chị em. Theo lời kể của gia đình: Mẹ sinh ông vào cái ổ rơm. Hồi đấy là vào tháng Ba - tháng đói nhất trong năm. Đói ăn, mẹ ông không có sữa cho con bú, phải vét những hạt gạo cuối cùng để nghiền ra nấu cháo bón cho con...

Năm 1945 nhiều vùng bị đói. Ở Thái Bình, có làng chết hết không còn một ai! Quê ông ở Trung du, ruộng ít, đồi nhiều, khoai sắn nhiều hơn lúa gạo. Sinh ông được mười ngày, mọi việc trong nhà đều mình mẹ ông quán xuyến. Vừa tối mặt lo việc đồng áng, bếp núc vừa bơ phờ chạy chợ mua vải may vá. Còn bố ông vào vùng rừng Phan Lân (giáp với tỉnh Tuyên Quang bây giờ), nơi rất ít người ở để khai hoang trồng sắn. Lâu lâu, bố  mới về đem theo măng rừng, củ mài và sắn để vợ con ăn qua ngày.

“Đến năm 1950, khu khai hoang trên Phan Lân đã cho mùa thu hoạch. Dựng được nhà, bố đón chúng tôi lên. Để tiện cho việc học hành, ông còn đưa cả cụ giáo Từ Bội Hứa lên nuôi trong nhà, dạy cho các con. Song có lẽ không hợp khí hậu, mấy anh em tôi bị sốt rét hành hạ đến thập tử nhất sinh. Xót con, bố lại dắt díu chúng tôi về quê" ông Cẩm nói.

Ông bồi hồi kể tiếp: "Trở về quê, vì được học chữ của thầy Từ nên khi trong xã có trường cấp một, tôi vào học. Đến năm 1955, mười tuổi tôi đã kịp học hết cấp Một. Hồi ấy, trường phổ thông cơ sở (bấy giờ gọi là cấp Hai), còn hiếm hơn cả đại học bây giờ. Tôi vào học trường Tô Hiệu cách nhà 20 cây số. Nhà nghèo, để con có cái ăn đi học, bố mẹ phải nhịn ăn vài ngày. Cứ mỗi tuần xuống trường, tôi lại vác theo một cây tre đem ra chợ tỉnh bán được chừng dăm bảy hào. Đó là tiền mua rau muối trong tuần. Khi đó, ở nhà mọi người ăn cơm độn để dành gạo cho tôi".    
 
Nhân dân Hà Nội chiếm Bắc Bộ phủ ngày 19/8/1945. (Ảnh: TL) 

Trưởng thành

Năm 1945 là năm cực kỳ trọng đại với Việt Nam. Thời khắc đó đã làm thay đổi biết bao số phận. Nhà văn Hà Đình Cẩn cảm thấy may mắn khi sinh ra đúng thời kỳ này.

"Sự nghèo khó đã thôi thúc chúng tôi ham học hơn. Với lại trước năm 1945 việc học hành khó khăn, ít người biết chữ. Nay có trường học, việc diệt "giặc dốt" trở thành một nhu cầu thôi thúc các gia đình mặc dù miếng ăn vẫn còn khó khăn với mọi nhà. Với tôi, thế hệ sinh ra trong năm đầu cách mạng là một thế hệ may mắn vì được hưởng thành quả của đời sống mới, xã hội mới nên đã được quan tâm hơn. Bởi thế, không ít người đã có những thành công nổi bật", nhà văn Hà Đình Cẩn xúc động!
 
Cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945 đã in dấu ấn không phai với rất nhiều người Việt Nam.
(Ảnh: TL)
 
Năm 1965, nhà văn Hà Đình Cẩn nhập ngũ, hoạt động ở chiến trường Lào. Thời gian này, ông bắt đầu sáng tác. Những năm tháng lăn lộn ở chiến trường, lúc đói, lúc no, lúc thanh bình, lúc lửa đạn... đã giúp ông có thêm thi hứng để sáng tác. Năm 1972, ông tham gia làm báo trong chiến tranh với tư cách là phóng viên báo Quân đội nhân dân.
 
Với một chiếc máy ảnh Pratika và vài chục cuộn phim đen trắng, ông đã đặt chân trên nhiều chiến trường để làm báo và cũng kịp có mặt ở Sài Gòn trong đêm 30 tháng 4 lịch sử. Ông tâm sự: "Những người lính vững vàng, can trường là chỗ dựa cho tôi suốt những năm dài làm báo nơi nhiều bom đạn. Họ đã tiếp thêm nghị lực cho tôi".

Với ông, gia đình không chỉ là tổ ấm mà còn là trường học đầu đời. "Bố tôi có biết ít chữ Nho và ít chữ quốc ngữ. Mẹ tôi không biết chữ, nhưng bà thuộc ca dao và rất nhiều đoạn truyện Kiều. Tôi học được nhiều từ "kho tàng" văn hóa của cha mẹ." - Nhà văn kể.

Điều đấy đã giúp ông đạt được nhiều giải thưởng văn học: Giải ba cuộc thi truyện ngắn của tạp chí Văn nghệ Quân đội 1983 (truyện ngắn Đường gập ghềnh); Giải nhì cuộc thi ký của Đài Tiếng nói Việt Nam và Hội Nhà văn 1984 (Bút ký Cà phê Khe Sanh); Giải nhì cuộc thi kịch bản sân khấu của Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam và Hội Nhà văn Việt Nam 1991 (Kịch bản: Một ngày nhìn lại). Giải khuyến khích cuộc thi thơ của báo Văn nghệ 1983; Giải thưởng của Bộ Quốc phòng 1995 (những kịch bản viết về đề tài chiến tranh cách mạng).

Từ năm 1988 đến nay, ông công tác tại Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam. Sau khi trải qua rất nhiều công việc như đi cày, làm lính, làm báo, rồi làm công tác quản lý báo chí, xuất bản, ông vẫn không ngừng sáng tác. Hiện tại, ông tham gia làm báo, làm Phó tổng biên tập tờ Tạp chí Hồn Việt (Hội Nhà văn VN).
 

Nhà văn Hà Đình Cẩn, sinh ngày 21 tháng 3 năm 1945. Quê quán: Xã Tử Du, Lập Thạch, Vĩnh Phúc. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1983).

Tác phẩm đã xuất bản: Quần đảo san hô (truyện ký, 1979); Đuông Kai (ký, 1981); Vòng lăm vông thứ hai (truyện ký, 1983); Đường gập ghềnh (truyện, 1984); Cây Samu còn lại (tiểu thuyết, 1987); Vùng rừng âm vang (truyện, 1988); Trò đùa người lớn (tập kịch, 1995); và 11 kịch bản sân khấu đã được dàn dựng (từ 1987 đến nay).

Phương Thuận

hoaianh
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn

Cùng chuyên mục

Lâm Đồng: Khởi tố tài xế ô tô sử dụng rượu, bia, đi sai phần đường gây tai nạn khiến 2 người tử vong

Lâm Đồng: Khởi tố tài xế ô tô sử dụng rượu, bia, đi sai phần đường gây tai nạn khiến 2 người tử vong

Pháp luật -

GĐXH - Điều khiển ô tô sử dụng rượu bia, đi không đúng phần đường quy định, dẫn đến tai nạn, P.M.H (SN 1998, trú tại xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) bị Công an tỉnh Lâm Đồng khởi tố để điều tra về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.

34 thầy, cô giáo tiêu biểu chia sẻ tâm tư với lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo

34 thầy, cô giáo tiêu biểu chia sẻ tâm tư với lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo

Giáo dục -

GĐXH – Chiều 9/11, lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã gặp mặt, động viên và trao Bằng khen cho 34 giáo viên tiêu biểu được tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026. Đại diện các thầy, cô giáo bày tỏ cảm kích khi được tôn vinh và chia sẻ nhiều tâm tư, nguyện vọng.

Bộ Xây dựng: Sẵn sàng dừng tàu, điều chỉnh lịch bay để ứng phó mưa lũ

Bộ Xây dựng: Sẵn sàng dừng tàu, điều chỉnh lịch bay để ứng phó mưa lũ

Thời sự -

GĐXH - Trước diễn biến phức tạp của đợt mưa lớn diện rộng tại khu vực miền Trung, ngành giao thông vận tải đang khẩn trương kích hoạt các kịch bản ứng phó khẩn cấp, sẵn sàng dừng tàu, giãn chuyến và điều chỉnh lịch bay nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn cho hành khách cùng các công trình hạ tầng.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.