Sống “liều” với nước giếng khoan

Vấn đề nước sạch rất đáng lo ngại ở Thủ đô. Ảnh: H.P

Mất nước nên phải khoan giếng

Ghi nhận của chúng tôi cho thấy tình trạng giếng khoan tự phát tại các khu dân cư, giếng khoan khai thác nước quy mô nhỏ trong sản xuất, kinh doanh diễn ra khá phổ biến và dường như không được kiểm soát chặt chẽ. Việc người dân tự khoan giếng để sử dụng nguồn nước ngầm dẫn đến nhiều nguy cơ. Giếng khoan phổ biến nhất là tại các khu trọ, nơi có nhu cầu thuê nhà ở đông. Một giếng khoan có đến hàng chục hộ (phòng trọ) sử dụng và các loại tạp chất thải ngay tại khu vực khoan, ngấm xuống các tầng chứa nước ngầm. Bởi thế, khi nước ngầm được khai thác càng nhiều thì nước nhiễm bẩn cũng tràn xuống càng lớn khiến chất bẩn lan nhanh trong các tầng chứa nước.

Những gia đình ở những khu vực thường xuyên thiếu hoặc mất nước sạch thường chủ động khoan giếng, vừa tiết kiệm tiền nước sạch, vừa không lo “chạy” nước ăn từng bữa. Bà Trần Trị Trâm (ở ngõ 192 Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai) cho biết: “Hiện nhiều hộ dân trong khu phố cũng đã khoan giếng để sử dụng và sử dụng song song nguồn nước sạch do nhà máy cung cấp. Lý do chúng tôi sử dụng nước giếng khoan dù gia đình đã lắp đường ống nước máy là bởi nước giếng khoan vừa rẻ, vừa không lo bị mất nước”.

Anh Hồ Đức Bình, đang thuê trọ tại phố đường Định Công Thượng (quận Hoàng Mai) cho biết: “Trước đây nhà chủ còn để một vòi nước máy để những người ở trọ sử dụng nấu ăn. Nhưng mấy ngày vừa qua nhà chủ đã tháo đường ống nước sạch thay vào đó là đường ống nước giếng khoan”. Anh Bình chia sẻ thêm: “Tiền nước chủ nhà vẫn thu 50.000 đồng/người/tháng. Điều đáng lo là nước hiện chúng tôi đang dùng có đảm bảo tiêu chuẩn hay không thì không ai biết”.

Nỗi lo 100.000 giếng khoan

Nhiều khu trọ ở Hà Nội vẫn dùng nước giếng khoan.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại các khu nhà trọ mà chủ nhà cung cấp nguồn nước giếng khoan, mỗi phòng trọ hoặc bị thu theo đầu người hoặc thu theo phòng. Trung bình, mỗi người thuê trọ phải trả tiền nước sinh hoạt từ 30.000 - 60.000 đồng/người/tháng. “Cứ nước máy tăng giá, chủ nhà cũng tăng giá nước giếng khoan. Không chấp hành thì mình phải dọn đồ ra đi”, anh Bình nói.

Ông N.V.S (một chủ trọ ở đường Cổ Nhuế, quận Bắc Từ Liêm) đã ngắt nguồn nước máy phục vụ cho các phòng trọ, thay vào đó khoan thêm 2 giếng nước để. Ông S cho biết: “Sử dụng nước giếng khoan, mỗi tháng chỉ mất ít tiền điện còn sử dụng nước máy mỗi tháng mất cả triệu tiền nước”(?).

Chúng tôi hỏi ông S đã bao giờ mang mẫu nước đi kiểm định chất lượng chưa thì ông lắc đầu: “Bao nhiêu đời sử dụng có sao đâu. Nguồn nước tự nhiên mà”. Một chủ nhà trọ ở đường Nguyễn Khánh Toàn (quận Cầu Giấy) lý giải việc sử dụng nước giếng khoan tại các khu nhà trọ: “Cũng có nghe đài báo nói về độ ô nhiễm của nước. Nhưng khu vực Cầu Giấy địa hình cao ráo, nguồn nước vốn từ lâu không có vấn đề gì, giếng khoan có từ ngày xưa, gia đình tôi dùng cho đến bây giờ. Nếu bỏ không cũng phí nên lắp cho người trọ dùng, đỡ phải lắp đường ống nhiều vừa phiền phức, vừa tốn kém”.

Năm 2014, khi có thông tin về nguồn nước giếng khoan bị nhiễm asen ở khu vực phường Mỹ Đình, chúng tôi đã có bài phản ánh về tình trạng dùng nước giếng khoan phổ biến tại đây.

Thời điểm đó, theo kết quả kiểm tra về chất lượng nước của Bộ Y tế khảo sát tại khu vực Mỹ Đình, với 166 mẫu nước từ các hộ gia đình cho thấy, chỉ số Asen có nồng độ cao hơn 1,82 lần ngưỡng tiêu chuẩn cho phép.

Bốn năm sau, các tổ dân phố thuộc phường Mỹ Đình I vẫn còn rất nhiều hộ dùng giếng khoan. Bà Nguyễn Thị Huyền (ở phường Mỹ Đình I) cho biết: “Trước đây, chúng tôi dùng nguồn nước sạch sông Đà, từ ngày đường ống dẫn nước sạch sông Đà liên tục vỡ, người dân chúng tôi phải khoan giếng. Trước, hơn 2/3 các hộ dân đều khoan giếng để lấy nước dùng. Bây giờ nguồn nước có vẻ ổn định hơn nhưng do giếng đã khoan, vẫn còn khá nhiều người dùng”.

Hội thảo về xử lý nước tại hộ gia đình tổ chức ở Hà Nội cuối năm 2017 cho hay: Tại Hà Nội có 100.000 giếng khoan. Phần lớn nước giếng khoan bị ô nhiễm sắt, các tạp chất hữu cơ có thể chứa Asen và amoni.

Rất nhiều chuyên gia tại cuộc hội thảo này đã cảnh báo chất amoni có trong nước khi gặp không khí sẽ chuyển hoá thành chất có khả năng gây bệnh ung thư. Khi ăn vào cơ thể, amoni sẽ kết hợp với chất có trong dạ dày tạo thành chất mới gây nguy cơ ung thư rất cao, thật đáng ái ngại.

Hà Phương