Sống treo, chết cũng treo

Chúng ta cùng hình dung cuộc sống như thế này: 10 năm, 20 năm không được sửa chữa nhà cửa, cho dù thời tiết có khắc nghiệt tàn phá đến mức nào; cũng chừng đó thời gian không được xây mới nhà ở, không biết mình sẽ sống ổn định ở đâu; hạ tầng thiết yếu như điện, nước xuống cấp hoàn toàn; các công trình công cộng phục vụ dân sinh thì phải đi nhờ bất kể là trường học hay nhà văn hóa; nhiều nơi, đất đai bỏ không dù người dân không có đất sản xuất... Nhưng bên cạnh đó, người ta được hứa hẹn về viễn cảnh thay đổi cuộc sống khi các dự án mọc lên, đáng tiếc là tất cả đều chỉ trên giấy.

Bức tranh trên là mô tả về các dự án, quy hoạch treo dàn trải trên khắp cả nước, trong đó có nhiều nơi dự án treo đã “treo cuộc sống người dân” đến vài chục năm. Và không phải nói thêm thì ai cũng có thể hiểu được nỗi thống khổ của người dân bị treo trên quy hoạch như thế. Bảo họ muốn thoát cảnh sống bị treo thì cũng không được, bởi ngay chính quyền sở tại còn chẳng biết quy hoạch kia có được thực hiện không, mà chỉ một mực tuân thủ, chờ cấp trên có ý kiến.

Sự bức bối quy hoạch treo trên đầu người sống ở Hà Nội và TP HCM đến mức báo động và gần đây tại các kỳ họp của HĐND hai thành phố này, quy hoạch treo luôn nhận được các câu hỏi nóng và bức xúc từ cử tri.

Thế nhưng đã hết đâu, cái sự treo của quy hoạch không chỉ làm khổ người sống, người chết cũng dính đòn. Tại Hội An (Quảng Nam) có một dự án xây khu hỏa táng cho người chết, treo suốt từ năm 2003 đến giờ vẫn chưa hoàn thành. Và cái thành phố bé nhỏ nhưng có mật độ dân số lên tới gần 1.500 người/km2 ấy thực sự quá bức xúc về chỗ an táng người quá cố từ lâu lắm rồi.

Ở nước ta, quy hoạch nhiều quá rồi bỏ hoang khiến cho mọi thứ đều xáo trộn. Chưa kể, nhiều quy hoạch được thực hiện tốt, nhưng vì nhiều lý do cứ thay đổi liên tục, trong khi nhiều quy hoạch đáng lẽ phải bỏ hẳn thì lại cứ được giữ khiến cho đời sống bị đảo lộn.

Có rất nhiều lý do để các cơ quan làm quy hoạch biện minh cho dự án, quy hoạch treo, trong số đó, có cả lý do rất buồn cười, đó là quy hoạch trước để dân khỏi đòi bồi thường nhiều.