Sự trở lại của nhà Kèn thành phố Hải Phòng

Được người Pháp xây dựng từ năm 1928, nhà Kèn thành phố Hải Phòng xuất hiện cùng thời với nhà Kèn Hà Nội và gắn liền với các tên tuổi lừng danh trong làng nhạc Việt như Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Hoàng Quý, Ngô Thụy Miên...

Vắng bóng suốt một thời gian dài, tới năm 2012, nhà Kèn bỗng rộn ràng trở lại khi Thành phố quyết định khôi phục hoạt động văn hóa công cộng tại nhà Kèn phục vụ người dân.

Sau mấy chục năm vắng lặng, tiếng kèn đã được hòa trở lại

Một thời vang bóng

Những người từng sinh ra và lớn lên ở thành phố Cảng, có lẽ ít ai không biết tới công trình nhà Kèn nằm trong dải vườn hoa Nguyễn Du. Sau khi được người Pháp xây dựng, nhà Kèn của Hải Phòng được xếp hạng vào một trong mười kiến trúc “bát quái” nổi danh nhất đất Việt, cùng với Lầu Bát Giác trong Văn Miếu- Quốc Tử Giám, với chùa Láng, Bảo tàng quân sự Việt Nam, với chùa Thiên Mụ, Tháp nước (Phan Thiết)…

Nhà Kèn được thiết kế hình tròn với 8 cột mở rộng ra 8 hướng, mái ngói đỏ tươi dưới bóng cây tựa hình dáng ngôi đình làng của người Việt, có vườn cỏ nhỏ bao xung quanh tạo ra khuôn viên thoáng đãng và thanh bình. Kiến trúc hình chóp 2 tầng gợi mở thế phát triển liên tục đi lên. Mặc dù không có cửa, nhưng do kiến trúc đặc biệt của Nhà Kèn, trần và sàn bằng phẳng nên âm thanh phát ra từ nhà Kèn truyền đi rất xa.

Giữ nguyên kiến trúc cũ, nhà Kèn đã được thành phố phục dựng năm 1985

Theo lời những người dân sống gần khu nhà Kèn thời đó kể lại; Ban đầu người Pháp sử dụng nhà Kèn làm nơi cho quân lính tập chơi kèn vào các chiều thứ bảy và sáng chủ nhật hàng tuần. Khi đó, vào mỗi buổi tập người Pháp thường chơi ba bài kèn, trong đó có bài dùng để đánh thức quân lính dậy.

Sau này, chính quyền thuộc địa đã tổ chức nhiều sự kiện văn hoá, âm nhạc tại nhà Kèn thu hút được đông đảo người dân thành phố nói chung và giới âm nhạc nói riêng. Chính tại nơi đây đã quy tụ được nhiều nhạc sỹ có tên tuổi của nền tân nhạc Việt Nam, như nhóm nhạc Đồng Vọng gồm các nhạc sỹ tên tuổi Lê Thương, Văn Cao, Hoàng Quý.

Các nhạc sỹ, nghệ sỹ nổi tiếng khác như Đỗ Nhuận, Ngô Thuỵ Miên, Đoàn Chuẩn, Nguyễn Đình Thi... đã xem Nhà kèn là nơi sinh hoạt văn hoá, giao lưu âm nhạc. Những buổi sinh hoạt âm nhạc đó đã làm cho đời sống văn hoá của thành phố vào các buổi cuối tuần trở nên sôi động hơn. Lâu dần, người dân thành phố Cảng coi nhà Kèn là địa chỉ sinh hoạt văn hóa và giao lưu cuối tuần nhằm thoả mãn niềm đam mê của mình.

Một sự kiện đã xảy ra, vào năm 1960, công trình nhà Kèn đã bị phá bỏ, nhường chỗ cho công trình Quảng trường Nhà hát Lớn bây giờ. Kể từ đó, cái tên nhà Kèn cũng ít được nhắc đến.

Điểm hẹn văn hóa cuối tuần

Nhớ hôm đầu tiên, tiếng Kèn được hòa tấu trở lại, khắp không gian dải vườn hoa Nguyễn Du, hàng trăm người dân từ khắp nơi đổ về. Những cụ già ngày ngày tản bộ qua công viên nghe tiếng kèn bỗng bần thần giây lát như nhớ về một thời trai trẻ đi qua.

Những em bé đang bám theo mẹ trên vỉa hè đi ăn sáng cũng luýnh quýnh chạy ùa về phía nhà Kèn với sự tò mò đầy phấn khích. Những lớp trung niên đang uống cafe bên góc công viên thoáng chốc giật mình trước một sự lạ của nhà Kèn…Âm hưởng tiếng Kèn cứ thế vang dội tỏa khắp hai dãy phố dài kéo du khách lại gần.

Nhà Kèn đã trở thành điểm hẹn văn hóa cuối tuần cho lớp lớp nghệ sỹ và người dân thành phố

Đến giờ, sau 3 năm kể từ ngày nhà Kèn được hòa nhịp trở lại, nó đã trở thành một điểm hẹn văn hóa công cộng đặc biệt vào mỗi cuối tuần của thành phố. Tuy rằng, nhà Kèn giờ không chỉ danh riêng cho những nghệ sỹ Kèn mà nó đã và đang được Sở văn hóa Thể thao và Du lịch mở rộng đa loại hình nghệ thuật như hát xẩm, hát chèo, múa…

Vào mỗi ngày cuối tuần, cho dù thời gian hoạt động nghệ thuật chỉ ngắn ngủi (1 tiếng.buổi) song như đã thành quen, cứ vào sáng thứ bảy và chủ nhật hàng tuần, người dân yêu nhạc lại đổ về phía nhà Kèn để thuởng thức với niềm yêu thích riêng.

Những nghệ sỹ thành phố Cảng trong một buổi hòa tấu cuối tuần tại nhà Kèn

Có thể nói, việc khôi phục nhà Kèn đã góp phần gìn giữ được những nét đẹp truyền thống văn hoá âm nhạc của thành phố, khơi dậy niềm tự hào về lịch sử, văn hoá, âm nhạc của những người dân nơi đây. Từ những buổi biểu diễn văn nghệ với các ca khúc cách mạng, những bài hát truyền thống của dân tộc sẽ làm sống dậy những trang sử hào hùng của dân tộc nói chung và của thành phố Cảng nói riêng, đồng thời, bồi đắp thêm tinh thần yêu quê hương, yêu đất nước cho thế hệ trẻ thành phố. Nơi đây sẽ tạo nên một sân chơi lành mạnh cho các thanh thiếu nhi thành phố.

Vũ Lan-M.Lý/Báo Gia đình & Xã hội