Suy thận, suy tim sau hơn 20 năm bỏ điều trị tăng huyết áp: Cái giá đắt của sự chủ quan

Sau hơn hai thập kỷ không kiểm soát huyết áp, anh Tuấn (46 tuổi) được chẩn đoán tổn thương đa cơ quan, trong đó có suy thận mạn và suy tim nặng. Các bác sĩ cảnh báo, suy thận do tăng huyết áp là biến chứng tiến triển âm thầm trong nhiều năm, đến khi phát hiện thường đã ở giai đoạn khó hồi phục hoàn toàn.

Chủ quan khi còn trẻ, suy thận ở tuổi trung niên

Theo ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, tăng huyết áp xuất hiện trước 40 tuổi được xếp vào nhóm tăng huyết áp ở người trẻ. Khác với người lớn tuổi chủ yếu mắc tăng huyết áp nguyên phát, nhóm này thường liên quan đến các yếu tố như béo phì, hút thuốc lá, rượu bia, ít vận động, ngưng thở khi ngủ hoặc bệnh lý thận và nội tiết. Tuy nhiên, do bệnh diễn tiến âm thầm nên nhiều người trẻ dễ xem nhẹ.

Anh Tuấn có tiền sử gia đình tăng huyết áp, cha mất sớm do đột quỵ. Khi phát hiện huyết áp 130-140/90 mmHg ở tuổi 25, anh không có triệu chứng nên chỉ uống thuốc một thời gian ngắn rồi tự ý ngưng và không tái khám. Trong suốt hơn 20 năm, anh không theo dõi huyết áp định kỳ, vẫn duy trì thói quen hút thuốc lá mỗi ngày, uống rượu bia thường xuyên và làm việc căng thẳng. Những yếu tố này khiến huyết áp tăng dần theo thời gian mà anh không hề hay biết.

Huyết áp 220 mmHg và chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn 3b

Khoảng một tháng trước khi nhập viện, anh bắt đầu khó thở khi gắng sức, ngộp thở khi nằm, nặng đầu vùng sau gáy và nhiều lần xây xẩm. Khi đo tại nhà, huyết áp tăng vọt lên 200-220/110 mmHg. Tại bệnh viện, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị tăng huyết áp nặng kèm suy tim với phân suất tống máu chỉ còn 37%, suy thận mạn giai đoạn 3b và tổn thương đáy mắt độ 3.

Theo BS.CKI Phạm Phong Luân, khoa Nội tim mạch, tình trạng này cho thấy huyết áp cao đã tồn tại kéo dài nhưng không được kiểm soát, âm thầm phá hủy các cơ quan đích. Đáng lo ngại nhất là suy thận mạn giai đoạn 3b, khi chức năng lọc máu của thận suy giảm đáng kể và có nguy cơ tiến triển đến suy thận giai đoạn cuối nếu không điều trị nghiêm túc.

Vì sao tăng huyết áp gây suy thận?

Về mặt y khoa, tăng huyết áp kéo dài làm tổn thương hệ thống vi mạch trong thận, khiến thành mạch dày lên, hẹp lại và xơ hóa. Lưu lượng máu đến cầu thận giảm dần, các đơn vị lọc bị phá hủy không hồi phục. Suy thận do tăng huyết áp vì vậy tiến triển âm thầm trong nhiều năm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khi phát hiện qua xét nghiệm creatinine hoặc mức lọc cầu thận giảm, bệnh thường đã ở giai đoạn trung bình hoặc nặng. Nếu tiếp tục bỏ điều trị, người bệnh có thể phải chạy thận định kỳ, đồng thời đối mặt nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim và mù lòa do tổn thương võng mạc không hồi phục.

Tăng huyết áp không kiểm soát cũng là nguyên nhân hàng đầu gây suy tim. Huyết áp cao buộc tim làm việc quá sức trong thời gian dài, khiến cơ tim dày lên, giảm đàn hồi và suy yếu. Song song đó, áp lực mạch máu tăng liên tục làm gia tăng nguy cơ tai biến mạch máu não và bệnh mạch vành.

Nhiều người mắc suy thận, suy tim mới biết mình bị tăng huyết áp

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), người trưởng thành từ 20 tuổi nên kiểm tra huyết áp ít nhất mỗi năm một lần vì bệnh hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Ước tính có khoảng 46% người mắc tăng huyết áp không biết mình bị bệnh. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng như suy thận mạn hoặc suy tim, lúc này việc điều trị chỉ còn mang tính kiểm soát.

Sau điều trị tích cực bằng thuốc hạ áp, lợi tiểu và thuốc điều trị suy tim, huyết áp của anh Tuấn ổn định ở mức 130-140/80 mmHg, triệu chứng cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, các bác sĩ nhấn mạnh tổn thương suy thận mạn không thể đảo ngược hoàn toàn. Mục tiêu hiện nay là kiểm soát huyết áp ở mức ≤130/80 mmHg, theo dõi chức năng thận định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh để làm chậm tiến triển suy thận.

Trường hợp này cho thấy suy thận không xuất hiện trong một ngày mà là hệ quả của nhiều năm chủ quan với tăng huyết áp. Kiểm soát huyết áp từ sớm và tuân thủ điều trị lâu dài là chìa khóa quan trọng nhất để bảo vệ thận và ngăn ngừa những biến chứng có thể đe dọa tính mạng.

Người đàn ông phát hiện suy thận, nồng độ asen cao gấp 6 lần: Cảnh báo từ 1 thói quen ăn uống nhiều người Việt mắc phải

GĐXH - Người đàn ông có nồng độ asen trong cơ thể cao gấp nhiều lần mức cho phép, cảnh báo nguy cơ suy thận do tích lũy kim loại nặng có thói quen ăn cá biển sâu mỗi ngày.