Tại sao kỳ thi vào lớp 10 THPT “căng” hơn cả kỳ thi quốc gia?

Kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2015-2016 tại Hà Nội căng thẳng do số lượng học sinh gia tăng đột biến so với năm học trước. Ảnh: Q.Anh

“Bùng nổ” thí sinh lứa tuổi sinh năm rồng

Chỉ còn một ngày nữa kỳ thi vào lớp 10 THPT 2015 sẽ diễn ra ở nhiều địa phương trên phạm vi cả nước, song một kỳ thi được đánh giá là “nhẹ” trong những năm qua nay bỗng chốc trở nên căng thẳng, áp lực được nhiều người đánh giá là còn hơn cả kỳ thi THPT quốc gia sắp tới. Sở dĩ kỳ thi năm nay “nóng” là bởi lứa học sinh vừa hoàn thành lớp 9 THCS tăng đột biến so với mọi năm bởi năm Canh Thìn - 2000 được đánh giá là năm đẹp nên nhiều gia đình lựa chọn sinh con.

Ví dụ ở Hà Nội, theo thống kê của Sở GD&ĐT Hà Nội, năm nay số lượng học sinh đăng ký dự tuyển vào lớp 10 gần 80.000 học sinh, tăng gần 10.000 học sinh so với năm học trước. Trong khi đó, chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập mặc dù đã điều chỉnh cho phép tuyển vượt 10 - 20% nhưng cũng chỉ đáp ứng được 68%, tương đương khoảng 50.000 học sinh. Như vậy, khoảng 30.000 học sinh không trúng tuyển vào trường công lập sẽ phải học ở các trường ngoài công lập hoặc Trung tâm GDTX hoặc học nghề.

Theo số liệu đăng ký dự thi của học sinh, có những trường có số lượng đăng ký cao gấp ba lần chỉ tiêu tuyển sinh, khoảng 11 trường khác có số lượng đăng ký gấp đôi chỉ tiêu. Áp lực vào các trường THPT “tốp đầu” như: Kim Liên, Yên Hòa, Phan Đình Phùng, Thăng Long, Trần Phú, Lê Quý Đôn căng thẳng hơn các mùa tuyển sinh khác ở Hà Nội. Tỷ lệ “chọi” ở các trường công lập là rất cao, thậm chí một số trường “top dưới” mọi năm có ít thí sinh dự thi, năm nay cũng “được mùa” với số lượng dự tuyển lớn.

Tiếp đến là TPHCM, năm nay toàn thành phố có gần 78.000 thí sinh dự thi, tăng hơn 9.000 học sinh so với năm 2014. Trong số này, có 70.471 thí sinh thi vào lớp 10 THPT thường và 7.255 thí sinh dự thi vào lớp 10 chuyên. Như vậy, kỳ thi này có khoảng 13.000 học sinh sẽ phải học trường dân lập, GDTX. Trong khi đó, tại Đà Nẵng năm học này có gần 12.000 thí sinh dự thi vào lớp 10 THPT, nhưng chỉ khoảng 10.000 suất học tại các trường công lập. Sức nóng của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm nay còn diễn ra ở các tỉnh, thành khác như: Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Thuận…

Đề ra theo hướng “mở”

Do số lượng thí sinh gia tăng đột biến, tính chất căng thẳng nên kỳ thi vào lớp 10 THPT được các địa phương đặc biệt quan tâm trong khâu tổ chức. Theo Sở GD&ĐT TP.HCM, kỳ tuyển sinh vào lớp 10 THTP năm học 2015-2016, toàn thành phố có 135 hội đồng coi thi với 3.315 phòng thi, trong đó có 11 hội đồng thi chuyên với 335 phòng thi. Sở cũng đã phổ biến tới các hội đồng thi tăng cường công tác hướng dẫn thí sinh nắm quy chế thi. Đặc biệt, Sở lưu ý rằng môn đầu tiên thí sinh phải có mặt lúc 6 giờ 30 sáng để dự lễ khai mạc. Các môn sau chỉ cần có mặt trước giờ bắt đầu làm bài 30 phút. Thí sinh đi muộn quá 15 phút tính từ thời điểm làm bài sẽ không được dự thi.

Chia sẻ về công tác tổ chức thi của Hà Nội, ông Ngô Văn Chất - Trưởng phòng Quản lý thi & Kiểm định chất lượng giáo dục (Sở GD&ĐT Hà Nội) cho biết, với tổng số gần 80.000 thí sinh đăng ký dự thi vào THPT công lập, Sở đã thành lập 160 điểm thi, 3.350 phòng thi và huy động 10.816 cán bộ, nhân viên làm các công tác phục vụ kỳ thi. Việc bố trí các điểm thi được tính toán kỹ nhằm tạo thuận lợi cho thí sinh, không để thí sinh phải đi từ nhà đến điểm thi quá xa.

Để đảm bảo kỳ thi diễn ra nghiêm túc, an toàn, ông Ngô Văn Chất chia sẻ thêm: “Sở đã thành lập 15 đoàn kiểm tra cơ sở vật chất, các điểm thi vào lớp 10 và 5 đoàn kiểm tra công tác bảo vệ thi. Các điểm thi được đặt tại các trường THPT và THCS bảo đảm các điều kiện an toàn và cần thiết cho việc tổ chức kỳ thi. Cụ thể, các điểm thi phải đảm bảo tường rào bao quanh điểm thi đủ an toàn, phòng thi có cửa sổ gần nhà dân phải quan tâm, đề phòng đề thi bị lọt ra ngoài”.

Về đề thi, lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, Sở đã thành lập hội đồng thi, lựa chọn các nhà giáo giỏi, có uy tín trên địa bàn thành phố vào ban ra đề. Đề thi vào lớp 10 THPT năm nay cơ bản vẫn theo hướng mọi năm, không khiến học sinh bất ngờ, có tính phân loại cao. Đề thi nằm trong chương trình THCS, chủ yếu lớp 9. Để khuyến khích việc dạy học theo hướng phát triển năng lực, dự kiến đề thi sẽ có những câu hỏi “mở”, liên hệ giữa kiến thức trong chương trình và thực tế cuộc sống.

Quang Anh/Báo Gia đình & Xã hội