Tấm lòng nhân hậu, kiên trung của nữ bác sĩ 82 tuổi

Tuy đã 82 tuổi nhưng bác sĩ Tạ Thị Chung vẫn say mê làm việc.

Trong căn phòng nhỏ nằm trong Làng Hòa Bình của Bệnh viện phụ sản Từ Dũ, TPHCM, bác sĩ – Thầy thuốc Nhân dân Tạ Thị Chung (tên thật là Tạ Thị Bông, SN 1931 tại xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre) chậm rãi kể về quãng thời gian tham gia cách mạng đầy gian nguy và rất đỗi tự hào của mình.

Bà Chung cho biết, bà tham gia cách mạng lúc mới 15 tuổi. Đến cuối năm 1960, phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre căn bản làm tan rã cơ cấu chính quyền cơ sở ở nông thôn của Việt Nam cộng hòa, kế hoạch lập khu trù mật và chính sách cải cách điền địa của Ngô Đình Diệm bị thất bại nặng nề. Đến năm 1961, cô nữ y tá ở huyện Mỏ Cày - Tạ Thị Chung đã bị giặc phát hiện hoạt động cách mạng nên chúng đã bắt giam và tống vào xà lim.

“Tuy thời gian bị giặc giam giữ ở đây có 9 ngày nhưng tôi và các chị em khác phải chịu không biết bao nhiêu cực hình như thời trung cổ. Bất kể ngày hay đêm, chị em chúng tôi đều có thể bị chúng đưa ra khỏi xà lim để hỏi cung, tra tấn. Chị em luôn động viên nhau và thề, cho dù có chết cũng không khai. Sau một thời gian, thấy không khai thác được gì, địch đưa tôi và mọi người về khám Định Tường, nay là Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang…”, bà Chung kể lại.

Sau khi chuyển về nơi giam giữ mới, bà Chung cùng 19 nữ chiến sĩ khác bị giam trong căn phòng chưa đầy 15m2, chỉ có một cánh cửa ra vào, oi bức vô cùng. Bà Chung nhớ lại: “Thời gian dù đã trôi qua nhiều năm nhưng tôi không bao giờ quên được những ngày tháng bị giam giữ ở khám Định Tường. Căn phòng bé tí mà có tới 20 con người nên kinh khủng lắm, giường chiếu tuy có nhưng không ai dám nằm vì rệp nhiều dữ lắm. Khổ nhất là chuyện vệ sinh, lính gác để ở góc tường một cái bô, mọi người cứ đi vào đó, sáng hôm sau lại thay nhau đi đổ dưới sự giám sát chặt chẽ của giặc. Ăn uống, vệ sinh của từng ấy con người diễn ra trong căn phòng chật hẹp, nên cực vô cùng”.

Trong thời gian bị giam giữ gần một năm ở đây, bà Chung và đồng đội không bị giặc tra tấn như ở khám Bến Tre, mà chúng chuyển sang chiêu “lạt mềm buộc chặt”, dùng lời ngon ngọt dụ dỗ mọi người khai báo.

Không biết địch moi được thông tin từ đâu mà biết bà Chung có chồng (ông Huỳnh Thanh Mua, sau này có nhiệm kỳ làm Chủ tịch tỉnh Bến Tre) là cán bộ cách mạng, có một đứa con trai 4 tuổi, đang ở cùng bà ngoại. Chúng tìm đủ mọi cách để khai thác bà, nhưng dã tâm của chúng đã thất bại.

Nhắc lại chuyện cũ, người nữ bác sĩ bảo, ban ngày bà cùng mọi người mệt nhoài vì các cuộc thẩm vấn của địch, ban đêm, trong căn phòng chật chội, nóng bức, bà mất ngủ vì nhớ thương chồng, con và gia đình, không biết chồng chiến đấu thế nào, còn cậu con trai bé nhỏ sống ra sao…

Điều an ủi là thời gian sau này, mỗi tháng gia đình được gửi đồ vào trại một lần. Mẹ bà Chung biết sở thích của con gái nên hay gửi mít, tép rang Bến Tre, quần áo vào để bà và những người trong trại chia nhau dùng. “Nhiều lúc tôi tìm cách gửi thư về cho chồng, con nhưng không có cơ hội, còn gia đình cũng nhiều lần viết thư định may dính vào quần áo gửi vào nhưng không thành. Tụi lính kiểm tra đồ rất kĩ, mẹ tôi sợ bị lộ thì tội cho chồng tôi, tội cho tôi nên thôi. Cuối năm đó, thấy không khai thác được gì nên chúng trả tự do cho tôi”, bà Chung kể lại.

Bác sĩ Tạ Thị Chung và bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng  (Ảnh do nhân vật cung cấp).

Bé Mỵ trong vòng tay của “bà nội” Tạ Thị Chung.

Tiếp tục kinh qua nhiều chức vụ, công tác ở nhiều nơi, năm 1975, khi đất nước thống nhất, bà Tạ Thị Chung được điều chuyển về Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ, với cương vị Phó Giám đốc kiêm Bí thư Đảng ủy Bệnh viện. Năm 1980, nhân ngày Nhà nước thành lập Ủy ban nghiên cứu hậu quả của chất độc da cam/dioxin, bà Chung vận động xây dựng Làng Hòa Bình trong Bệnh viện Từ Dũ để nuôi dưỡng các em nhỏ bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học trong chiến tranh. Từ đó đến nay Làng Hòa Bình ở khắp 12 tỉnh, thành phố trên cả nước đón nhận hơn 2.000 trẻ khuyết tật bẩm sinh do chất độc da cam/dioxin gây ra.

Chúng tôi cùng bà Chung lên lầu 2 - nơi sinh hoạt của các cháu bé ở Làng Hòa Bình, vừa thấy bà Chung bước vào, những đứa trẻ đang chuẩn bị dùng bữa cơm trưa đã đồng loạt chào: “Chúng con chào bà nội ạ”. Hóa ra các cháu ở đây đều gọi bà Chung một cách rất thân thương là “bà nội”.

Bà Chung xoa đầu các cháu nhỏ rồi bế bé Lê Thùy Mỵ vừa tròn 2 tuổi vào lòng. Bé Mỵ quê ở Sóc Trăng, nhỏ tuổi nhất trong 60 đứa trẻ ở Làng Hòa Bình. Lúc Thùy Mỵ sinh ra (ở Bệnh viện Từ Dũ), mắt cháu không có nhãn cầu, đầu nhỏ, gia đình lại rất khó khăn nên họ gửi lại cho bệnh viện chăm sóc. Từ ngày để con lại bệnh viện, mỗi tháng cha mẹ bé Mỵ đều bắt xe lên thăm con.

Bà Chung cho biết, 100% các cháu bé ở Làng Hòa Bình bị khuyết tật bẩm sinh do chất độc da cam mà Mỹ thả xuống trong thời chiến. Từ ngày về hưu đến nay, bà Chung chuyển sang làm cố vấn cho Làng Hòa Bình và Hội Chữ thập đỏ Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ. Qua 33 năm thành lập và phát triển, bà Chung và các cán bộ ở đây đã tìm mọi cách để chữa trị cho các cháu, giúp các cháu có cơ hội sống, học tập, nhanh chóng hòa nhập cộng đồng.

Bà Tạ Thị Chung cùng các cháu ở Làng Hòa Bình (ảnh do nhân vật cung cấp).

Du Nguyễn