Tăng cân cho người nhiễm HIV: Bí quyết ăn uống và thói quen giúp cơ thể khỏe mạnh
GĐXH - Sụt cân, mệt mỏi và thiếu năng lượng là những thách thức phổ biến ở người nhiễm HIV. Việc tăng cân đúng cách không chỉ giúp cải thiện vóc dáng mà còn tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức khỏe tổng thể. Bài viết này cung cấp hướng dẫn chi tiết về chế độ dinh dưỡng, thực phẩm giàu năng lượng và thói quen sinh hoạt khoa học, giúp người nhiễm HIV tăng cân an toàn và sống khỏe mỗi ngày.
Làm thế nào để tăng cân cho người nhiễm HIV?
Khi bị nhiễm HIV, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để chống lại các nhiễm trùng, khiến nhu cầu về năng lượng và dưỡng chất tăng cao. Đồng thời, tình trạng nhiễm trùng kéo dài hoặc sốt cũng làm cơ thể tiêu tốn thêm năng lượng. Nếu không bổ sung đủ dinh dưỡng, người nhiễm HIV dễ gặp tình trạng sụt cân. Do đó, việc tăng cân cho người nhiễm HIV cần được chú trọng thông qua chế độ ăn giàu năng lượng và dinh dưỡng, giúp cơ thể phục hồi và duy trì sức khỏe.
Theo PGS.TS. Bùi Khắc Hậu, nguyên giảng viên Bộ môn Nội, Đại học Y Hà Nội, nếu người nhiễm HIV bị sụt cân thì cần phải áp dụng các biện pháp để tăng cân trở lại mức bình thường bởi nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến hệ miễn dịch suy yếu, nguy cơ nhiễm trùng cơ hội tăng cao, khả năng đáp ứng điều trị kém đi. Thậm chí, đây còn được coi là một trong những yếu tố tiên lượng xấu về sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV/AIDS.
Tại sao việc tăng cân cho người nhiễm HIV thường khó khăn?
Nguyên nhân gây khó tăng cân cho người bị nhiễm HIV là:
- Hệ miễn dịch suy giảm: Virus HIV tấn công tế bào miễn dịch, làm cơ thể dễ nhiễm trùng, dẫn đến mệt mỏi và giảm hấp thu dưỡng chất.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc ARV có thể gây buồn nôn, giảm cảm giác ngon miệng hoặc khó tiêu, ảnh hưởng đến việc ăn uống.
- Rối loạn tiêu hóa: Tiêu chảy, đầy bụng, khó hấp thu chất dinh dưỡng là vấn đề phổ biến.
- Tâm lý và stress: Lo âu, căng thẳng kéo dài cũng làm giảm cảm giác thèm ăn và ăn ít hơn.
Việc hiểu rõ nguyên nhân là bước đầu tiên để xây dựng kế hoạch tăng cân cho người nhiễm HIV hiệu quả.
Nguyên tắc tăng cân cho người nhiễm HIV
Ăn đủ năng lượng, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày, từ 4–6 bữa để dễ hấp thu.
- Ưu tiên thực phẩm giàu protein: thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu hũ.
- Bổ sung tinh bột phức hợp: gạo lứt, khoai lang, yến mạch giúp cung cấp năng lượng bền vững.
- Trái cây và rau củ đa dạng để cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ.
Bổ sung chất béo lành mạnh
- Dầu ô liu, dầu hạt cải, các loại hạt, bơ thực vật giúp tăng calo mà không gây hại tim mạch.
- Tránh chất béo bão hòa và đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
Uống đủ nước
- Nước giúp tiêu hóa, hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng và duy trì thể trạng.
- Nên uống từ 1,5–2 lít/ngày, có thể bổ sung sữa, sinh tố giàu năng lượng.
Thói quen sinh hoạt hỗ trợ tăng cân
- Tập luyện nhẹ nhàng
- Các bài tập aerobic nhẹ, đi bộ, yoga giúp kích thích cảm giác thèm ăn và duy trì cơ bắp.
- Tránh tập luyện quá sức làm cơ thể mệt mỏi và giảm cân.
Ngủ đủ giấc
- Giấc ngủ từ 7–8 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể phục hồi và tăng khả năng hấp thu dưỡng chất.
Quản lý stress
- Thiền, đọc sách, trò chuyện với người thân hoặc tham gia nhóm hỗ trợ giúp tinh thần thoải mái, cải thiện thói quen ăn uống.
Khi nào nên tham khảo ý kiến chuyên gia?
- Nếu sụt cân nhanh >10% trong 3–6 tháng.
- Xuất hiện tiêu chảy kéo dài, buồn nôn hoặc mất cảm giác ngon miệng nghiêm trọng.
- Cần điều chỉnh liệu trình ARV hoặc bổ sung thực phẩm chức năng.
Luôn thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc bổ sung thuốc/thực phẩm chức năng.
Việc tăng cân cho người nhiễm HIV là quá trình kiên nhẫn, cần kết hợp dinh dưỡng hợp lý, thói quen sinh hoạt khoa học và theo dõi sức khỏe định kỳ. Mỗi kg tăng thêm là một bước tiến giúp cải thiện miễn dịch và nâng cao chất lượng sống. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất, và duy trì đều đặn để cơ thể khỏe mạnh và năng lượng tràn đầy.
Xem chi tiết nội dung cuộc thi tại đây: Khởi động Giải Báo chí toàn quốc về HIV/AIDS 2025, đặt trọng tâm vào mục tiêu 2030
Người đàn ông 42 tuổi ngừng tim khi chơi thể thao trong thời tiết nắng nóng: Có dấu hiệu này cần dừng ngay
Bệnh thường gặp - 14 giờ trướcGĐXH - Trong lúc chơi thể thao, anh S. bất ngờ xuất hiện tình trạng tức ngực, khó thở rồi mất ý thức, ngừng tim...
Bác sĩ chỉ ra loạt sai lầm của nhiều người: Đi bộ mỗi ngày vẫn không khỏe, thậm chí dễ chấn thương
Bệnh thường gặp - 18 giờ trướcGĐXH - Đi bộ được xem là một trong những hình thức vận động đơn giản và dễ thực hiện nhất. Tuy nhiên, không phải ai duy trì thói quen này cũng nhận được những lợi ích như mong đợi. Theo chuyên gia y học thể thao, nhiều người đang đi bộ chưa đúng cách, khiến hiệu quả tập luyện bị hạn chế, thậm chí làm tăng nguy cơ đau nhức và chấn thương xương khớp.
Trào lưu ăn mực kiểu mới gây 'sốt' mạng xã hội, chuyên gia cảnh báo nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn
Bệnh thường gặp - 23 giờ trướcGĐXH - Mực sống đang trở thành món ăn được nhiều người trẻ tìm kiếm nhờ cảm giác tươi ngon và trải nghiệm mới lạ. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, việc tiêu thụ hải sản sống hoặc chưa được chế biến đúng cách có thể tiềm ẩn những rủi ro mà không phải ai cũng nhận thức đầy đủ.
Không phải ai cũng nên ăn hàu sống: Chuyên gia cảnh báo những nhóm người cần đặc biệt thận trọng
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Chuyên gia cảnh báo những nhóm người cần đặc biệt thận trọng hàu là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người ưa chuộng nhờ hàm lượng protein, khoáng chất và vi chất cao. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, không phải ai cũng phù hợp để sử dụng loại hải sản này, đặc biệt là khi ăn sống hoặc chế biến chưa chín kỹ.
Uống nước rau dền gai có tác dụng gì? Sai lầm cần tránh kẻo rước họa
Sống khỏe - 2 ngày trướcGĐXH - Rau dền gai chứa nhiều dưỡng chất có lợi như chất xơ, vitamin A, vitamin C, sắt, canxi và các hợp chất chống oxy hóa được nhiều người lựa chọn để nấu nước uống hỗ trợ thanh nhiệt và chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Bất ngờ với những công dụng chữa bệnh tuyệt vời từ cây thuốc bỏng quen thuộc
Sống khỏe - 3 ngày trướcGĐXH - Cây lá bỏng được nhiều gia đình lựa chọn trồng để trang trí sân vườn. Tuy nhiên, loài cây này còn mang lại rất nhiều lợi ích sức khỏe mà không phải ai cũng biết.
Nước ép, nước dừa hay dưa hấu: Đâu mới là cách giải nhiệt đúng trong mùa hè?
Bệnh thường gặp - 4 ngày trướcGĐXH - Nhiều người tin rằng dưa hấu, nước dừa hay các loại nước ép trái cây có thể giúp cơ thể nhanh chóng hạ nhiệt trong những ngày hè oi bức. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, không có loại thực phẩm nào có khả năng thay thế cơ chế điều hòa thân nhiệt tự nhiên của cơ thể và việc lạm dụng các loại đồ uống, trái cây “giải nhiệt” chưa chắc đã mang lại lợi ích như mong muốn.
Loại bệnh đang âm thầm gia tăng: Bác sĩ chỉ ra 6 dấu hiệu cảnh báo tiền tiểu đường nhiều người bỏ qua
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Tiền tiểu đường thường diễn tiến âm thầm và hầu như không gây triệu chứng rõ ràng. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (Giảng viên Đại học Y Hà Nội), có những nhóm đối tượng và dấu hiệu cảnh báo sớm mà nhiều người dễ bỏ qua. Việc nhận biết kịp thời có thể giúp phát hiện nguy cơ và chủ động thay đổi lối sống trước khi bệnh tiến triển thành tiểu đường type 2.
Chuyên gia cảnh báo sai lầm khi uống 'nước mát' ngày nắng nóng: Không phải càng uống càng tốt
Bệnh thường gặp - 1 tuần trướcGĐXH - Trong những ngày nắng nóng kéo dài, nhiều người có xu hướng uống nước dừa, nước đậu đen hay các loại “nước mát” thay nước lọc để giải nhiệt. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, việc lạm dụng các loại đồ uống này có thể gây mất cân bằng điện giải, tăng gánh nặng cho cơ thể và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nếu dùng sai cách.
Thói quen uống nước dừa tưởng bổ dưỡng, chuyên gia cảnh báo uống sai cách có nguy cơ tăng kali máu
Sống khỏe - 1 tuần trướcGĐXH - Nước dừa được nhiều người xem là thức uống giải nhiệt tự nhiên trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng, việc uống quá nhiều hoặc dùng nước dừa thay hoàn toàn nước lọc có thể làm tăng gánh nặng cho thận, gây mất cân bằng điện giải và tiềm ẩn nguy cơ tăng kali máu.
Loại quả nhiều người chê 'nhạt nhẽo' lại là kho dưỡng chất 'vàng' cho tim mạch và đôi mắt
Bệnh thường gặpGĐXH - Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, bí ngòi không chỉ là thực phẩm dễ chế biến mà còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho cơ thể. Từ hỗ trợ thị lực, tăng cường sức khỏe tim mạch đến cải thiện tiêu hóa và bổ sung chất chống oxy hóa, bí ngòi được xem là lựa chọn tốt cho chế độ ăn uống lành mạnh hằng ngày.
