Tăng cân cho người nhiễm HIV: Bí quyết ăn uống và thói quen giúp cơ thể khỏe mạnh
GĐXH - Sụt cân, mệt mỏi và thiếu năng lượng là những thách thức phổ biến ở người nhiễm HIV. Việc tăng cân đúng cách không chỉ giúp cải thiện vóc dáng mà còn tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức khỏe tổng thể. Bài viết này cung cấp hướng dẫn chi tiết về chế độ dinh dưỡng, thực phẩm giàu năng lượng và thói quen sinh hoạt khoa học, giúp người nhiễm HIV tăng cân an toàn và sống khỏe mỗi ngày.
Làm thế nào để tăng cân cho người nhiễm HIV?
Khi bị nhiễm HIV, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để chống lại các nhiễm trùng, khiến nhu cầu về năng lượng và dưỡng chất tăng cao. Đồng thời, tình trạng nhiễm trùng kéo dài hoặc sốt cũng làm cơ thể tiêu tốn thêm năng lượng. Nếu không bổ sung đủ dinh dưỡng, người nhiễm HIV dễ gặp tình trạng sụt cân. Do đó, việc tăng cân cho người nhiễm HIV cần được chú trọng thông qua chế độ ăn giàu năng lượng và dinh dưỡng, giúp cơ thể phục hồi và duy trì sức khỏe.
Theo PGS.TS. Bùi Khắc Hậu, nguyên giảng viên Bộ môn Nội, Đại học Y Hà Nội, nếu người nhiễm HIV bị sụt cân thì cần phải áp dụng các biện pháp để tăng cân trở lại mức bình thường bởi nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến hệ miễn dịch suy yếu, nguy cơ nhiễm trùng cơ hội tăng cao, khả năng đáp ứng điều trị kém đi. Thậm chí, đây còn được coi là một trong những yếu tố tiên lượng xấu về sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV/AIDS.
Tại sao việc tăng cân cho người nhiễm HIV thường khó khăn?
Nguyên nhân gây khó tăng cân cho người bị nhiễm HIV là:
- Hệ miễn dịch suy giảm: Virus HIV tấn công tế bào miễn dịch, làm cơ thể dễ nhiễm trùng, dẫn đến mệt mỏi và giảm hấp thu dưỡng chất.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc ARV có thể gây buồn nôn, giảm cảm giác ngon miệng hoặc khó tiêu, ảnh hưởng đến việc ăn uống.
- Rối loạn tiêu hóa: Tiêu chảy, đầy bụng, khó hấp thu chất dinh dưỡng là vấn đề phổ biến.
- Tâm lý và stress: Lo âu, căng thẳng kéo dài cũng làm giảm cảm giác thèm ăn và ăn ít hơn.
Việc hiểu rõ nguyên nhân là bước đầu tiên để xây dựng kế hoạch tăng cân cho người nhiễm HIV hiệu quả.
Nguyên tắc tăng cân cho người nhiễm HIV
Ăn đủ năng lượng, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày, từ 4–6 bữa để dễ hấp thu.
- Ưu tiên thực phẩm giàu protein: thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu hũ.
- Bổ sung tinh bột phức hợp: gạo lứt, khoai lang, yến mạch giúp cung cấp năng lượng bền vững.
- Trái cây và rau củ đa dạng để cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ.
Bổ sung chất béo lành mạnh
- Dầu ô liu, dầu hạt cải, các loại hạt, bơ thực vật giúp tăng calo mà không gây hại tim mạch.
- Tránh chất béo bão hòa và đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
Uống đủ nước
- Nước giúp tiêu hóa, hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng và duy trì thể trạng.
- Nên uống từ 1,5–2 lít/ngày, có thể bổ sung sữa, sinh tố giàu năng lượng.
Thói quen sinh hoạt hỗ trợ tăng cân
- Tập luyện nhẹ nhàng
- Các bài tập aerobic nhẹ, đi bộ, yoga giúp kích thích cảm giác thèm ăn và duy trì cơ bắp.
- Tránh tập luyện quá sức làm cơ thể mệt mỏi và giảm cân.
Ngủ đủ giấc
- Giấc ngủ từ 7–8 tiếng mỗi đêm giúp cơ thể phục hồi và tăng khả năng hấp thu dưỡng chất.
Quản lý stress
- Thiền, đọc sách, trò chuyện với người thân hoặc tham gia nhóm hỗ trợ giúp tinh thần thoải mái, cải thiện thói quen ăn uống.
Khi nào nên tham khảo ý kiến chuyên gia?
- Nếu sụt cân nhanh >10% trong 3–6 tháng.
- Xuất hiện tiêu chảy kéo dài, buồn nôn hoặc mất cảm giác ngon miệng nghiêm trọng.
- Cần điều chỉnh liệu trình ARV hoặc bổ sung thực phẩm chức năng.
Luôn thảo luận với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi chế độ ăn hoặc bổ sung thuốc/thực phẩm chức năng.
Việc tăng cân cho người nhiễm HIV là quá trình kiên nhẫn, cần kết hợp dinh dưỡng hợp lý, thói quen sinh hoạt khoa học và theo dõi sức khỏe định kỳ. Mỗi kg tăng thêm là một bước tiến giúp cải thiện miễn dịch và nâng cao chất lượng sống. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ nhất, và duy trì đều đặn để cơ thể khỏe mạnh và năng lượng tràn đầy.
Xem chi tiết nội dung cuộc thi tại đây: Khởi động Giải Báo chí toàn quốc về HIV/AIDS 2025, đặt trọng tâm vào mục tiêu 2030
Đau nhức cơ sau tập luyện quá sức: Bác sĩ cảnh báo hệ lụy từ nguy cơ chấn thương nhiều người thường bỏ qua
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Đau nhức sau tập luyện là hiện tượng quen thuộc với nhiều người, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc tăng cường độ vận động. Tuy nhiên, theo BS Nguyễn Viết Hùng (Khoa Ngoại chấn thương, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an), nếu hiểu sai bản chất và xử lý không đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
3 dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang quá tải, sắp 'vượt ngưỡng': Đừng bỏ qua nếu xuất hiện thường xuyên
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcGĐXH - Những biểu hiện như suy giảm trí nhớ tạm thời, rối loạn tiêu hóa hay ngứa da không rõ nguyên nhân có thể chỉ là phản ứng nhất thời. Tuy nhiên, theo Ths.BS Nguyễn Vũ Bình (Giảng viên Đại học Y Hà Nội) cho biết, nếu các triệu chứng này kéo dài, đó có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang bị quá tải, đặc biệt liên quan đến chức năng gan và quá trình chuyển hóa.
Những loại trái cây có hạt chứa độc tố, cẩn thận kẻo "ôm bệnh" vào thân
Bệnh thường gặp - 4 ngày trướcCác loại trái cây này là những loại quả rất ngon và bổ dưỡng, nhưng ít ai biết hạt của chúng lại chứa những chất cực độc khi vô tình ăn phải.
Nhiều 9X phát hiện ung thư đại trực tràng ở giai đoạn nặng từ dấu hiệu nhiều người hay mắc
Bệnh thường gặp - 5 ngày trướcGĐXH - Cho rằng mệt mỏi, uể oải, da xanh xao và thỉnh thoảng đau bụng lâm râm là do "áp lực công việc", nhiều bạn trẻ thế hệ 9X (27 - 35 tuổi) đi khám phát hiện bị ung thư đại trực tràng.
Uống giấm để giảm cân, thải độc: Cẩn thận rước họa vào thân
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Nhiều người coi giấm là "thần dược" hỗ trợ giảm cân, giải độc, nhưng dưới góc nhìn dinh dưỡng lâm sàng, đây là một con dao hai lưỡi.
Huyết áp cao mà vẫn ăn sáng tùy tiện? Bạn đang bỏ lỡ 6 loại thực phẩm cực tốt này
Bệnh thường gặp - 6 ngày trướcGĐXH - Bạn có thể đang ăn sáng mỗi ngày mà không biết thói quen này ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp. Chỉ cần thay đổi một vài món quen thuộc, cơ thể có thể cải thiện rõ rệt. 6 thực phẩm dưới đây chính là “chìa khóa” đơn giản nhưng nhiều người lại đang bỏ qua.
Chế độ ăn chống viêm 'gây bão' mạng xã hội: Hiểu sai một chút là lợi bất cập hại
Sống khỏe - 1 tuần trướcGĐXH - Nhiều lời khuyên trên mạng xã hội cho rằng chỉ cần bổ sung một số thực phẩm như nghệ, gừng hay trà xanh là có thể “chống viêm”, phòng bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, theo góc nhìn dinh dưỡng khoa học, đây là cách hiểu chưa đầy đủ, gây ngộ nhận.
Người phụ nữ 58 tuổi phát hiện ung thư buồng trứng từ dấu hiệu nhiều chị em Việt bỏ qua
Bệnh thường gặp - 2 tuần trướcGĐXH - Đi khám vì bụng dưới xuất hiện khối cứng bất thường sau thời gian liên tục bị đầy bụng, bà nhận kết quả mình mắc ung thư buồng trứng.
7 loại rau người bệnh suy thận nên hạn chế, nhiều người Việt vẫn ăn mỗi ngày
Bệnh thường gặp - 2 tuần trướcGĐXH - Với người mắc suy thận, việc lựa chọn rau phù hợp và chế biến đúng cách là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh và hạn chế biến chứng.
Liên tiếp 2 người sốc phản vệ nguy kịch: Men gan tăng gấp 10 lần do truyền dịch tại nhà
Bệnh thường gặp - 2 tuần trướcGĐXH - Các bác sĩ đã nhiều lần cảnh báo việc truyền dịch, truyền đạm không có chỉ định và theo dõi y tế có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.
7 loại rau người bệnh suy thận nên hạn chế, nhiều người Việt vẫn ăn mỗi ngày
Bệnh thường gặpGĐXH - Với người mắc suy thận, việc lựa chọn rau phù hợp và chế biến đúng cách là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh và hạn chế biến chứng.
