Thoát tội tham ô nhờ... một đơn thuốc!

Phiên toà này đã gây bất ngờ và bức xúc cho nhiều người, khi Chánh toà hình sự, chủ toạ phiên toà Lê Văn Phú đã tuyên cho bị cáo “đầu vụ” tham ô - Vũ Thanh Đức - (Nguyên Phó giám đốc Trung tâm phòng chống sốt rét-bướu cổ tỉnh Quảng Bình, thư ký Ban quản lý dự án) vô tội ...

Dự án Quỹ toàn cầu phòng chống sốt rét do tổ chức phi chính phủ tài trợ. Ở tỉnh Quảng Bình, dự án được triển khai thực hiện tại 112 xã của 6 huyện trong tỉnh với thời gian từ năm 2005-2009. Tổng mức kinh phí quyết toán đến ngày 23/5/2006 gần 4 tỷ đồng, trong đó giá trị vật tư thiết bị được cấp là 2.261 triệu đồng và tiền mặt được thanh toán là 1.735 triệu đồng.

Theo kết quả điều tra của Công an cũng như cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình thì trong quá trình thực hiện dự án, lợi dụng cơ chế quản lý lỏng lẻo, không rõ ràng và sơ hở trong khâu quản lý từ Trung ương đến địa phương, Vũ Thanh Đức, thư ký Dự án đã cùng đồng bọn lập chứng từ khống để rút tiền chia nhau hơn 364 triệu đồng. Trong đó, Vũ Thanh Đức chiếm đoạt hơn 272 triệu đồng, Đỗ Xuân Phong hơn 40 triệu đồng, Trần Quốc Tuấn 25,7 triệu đồng, Phan Thanh Phi 14,4 triệu đồng...

Trước cơ quan điều tra bọn chúng khai nhận: Vũ Thanh Đức đã tạm ứng tiền để trực tiếp thanh toán cho các tiểu ban dự án của các huyện. Từ đây Đức đã chỉ đạo, hướng dẫn các tiểu ban dự án của các huyện lập chứng từ thanh toán  khống ngày công  hoạt động giám sát phun hoá chất và cấp phát màn cho hộ nghèo, ở các xã thực hiện dự án; nâng khống số ngày, số người đến các xã thực hiện giám sát; móc nối với một số cơ quan, trường học, UBND xã, trạm y tế xã để xác nhận khống các chứng từ và hoá đơn thanh toán tiền tổ chức các lớp học, hội nghị tập huấn dự án, để cùng nhau rút tiền tham ô, sử dụng sai quy định.... Thực hiện trót lọt các phi vụ này, số tiền thu được, riêng Đức đã “ẵm” hơn 50%.

Thoát tội tham ô vì... một tờ đơn thuốc!

Tại phiên toà sơ thẩm, hầu hết các bị cáo cũng như các cá nhân có nghĩa vụ liên quan ở cấp huyện đều khai báo rất thành khẩn. Trong đó, có 13 người nằm trong các tiểu ban dự án ở các huyện đều khẳng định việc làm trái này là do sự chỉ đạo và hướng dẫn  của Vũ Thanh Đức; số tiền thanh toán khống đã nộp cho Đức là 286 triệu đồng (số tiền này Đức cũng đã tự khai nhận với cơ quan điều tra).

Tuy vậy, tại phiên toà, bị cáo Vũ Thanh Đức đã phủ nhận toàn bộ các bản cung đã khai nhận trước đó.

Còn theo ông Lê Văn Phú, chủ toạ phiên toà thì những chứng cứ mà cơ quan điều tra và Viện KSND đưa ra là không đủ căn cứ để buộc tội Đức tham ô. Viện dẫn về điều này, ông Phú cho biết, biên bản hỏi cung của cơ quan điều tra đã sai thủ tục tố tụng vì bị can Đức và điều tra viên chỉ ký ở trang cuối cùng. Hơn nữa, bị cáo Đức lúc bấy giờ đang ở trong tình trạng “suy nhược thần kinh” nên các bản hỏi cung, bản tự nhận tội của Đức với cơ quan điều tra không đủ giá trị pháp lý.

Về vấn đề này, ông chủ toạ phiên toà dựa vào một tờ đơn thuốc của Đức do luật sư bào chữa xuất trình tại phiên toà. Tuy nhiên, được biết, kể từ ngày bị bắt tạm giam đến thời điểm này, bị cáo Vũ Thanh Đức vẫn mạnh khoẻ và chưa có một cơ quan y tế nào kết luận Đức bị thần kinh hoặc suy nhược thần kinh.

Từ những lập luận trên, ông Lê Văn Phú, chủ toạ phiên toà đã tuyên Vũ Thanh Đức vô tội. Còn các  bị cáo khác như: Đỗ Xuân Phong, 30 tháng tù giam; Trần Quốc Tuấn, 24 tháng tù giam; Phan Thanh Phi, 24 tháng tù treo... Riêng kế toán Phạm Thị Hoa Hồng với tội” thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản nhà nước” bị tuyên phạt 6 tháng tù cho hưởng án treo.

Việc tuyên án kẻ “đầu vụ” tham ô Vũ Thanh Đức vô tội đã gây bất bình trong đông đảo cán bộ và nhân dân ở tỉnh Quảng Bình. Bên cạnh đó, số tiền 286 triệu đồng (các bị cáo khai nộp cho Đức) lại không được Toà buộc cho bất kỳ một bị cáo nào phải hoàn trả? Vậy số tiền bị tham ô này để đâu và ai phải chịu trách nhiệm hoàn trả cho Nhà nước???

Không đồng tình với phán quyết của phiên toà sơ thẩm, ngày 03/12/2007, Viện KSND tỉnh Quảng Bình đã kháng nghị bản án hình sự sơ thẩm ngày 29/11/2007 của Toà án nhân dân tỉnh Quảng Bình về phần hình sự đối với bị cáo Vũ Thanh Đức.

Trang Yến Thành - Ngọc Châu