Thu phí ATM từ 1/3: Ngân hàng quyết thu, dân tìm đường “lách”

Việc thu phí ATM có thể sẽ khiến nhiều người dân rời xa với loại hình giao dịch này. Ảnh: Chí Cường.

 

Đồng thời, NHNN đã ban hành Thông tư 36 quy định về trang bị, quản lý, vận hành và đảm bảo an toàn hoạt động của máy giao dịch tự động, nhằm đảm bảo cung ứng dịch vụ cho khách hàng tốt hơn.

 

Số liệu từ Vụ Thanh toán (NHNN), tính đến hết tháng 11/2012 cả nước có trên 14.000 máy ATM và trên 51 triệu thẻ ATM. Như vậy, bình quân mỗi máy ATM đang phục vụ khoảng hơn 3.600 thẻ. Hiện tại, mỗi chủ thẻ đang phải chịu khá nhiều khoản phí như phí thường niên (thấp nhất là 50.000 đồng/năm), phí rút tiền ngoại mạng, phí chuyển khoản nội mạng, phí cấp mật mã, phí tra soát, phí trả thẻ bị nuốt, phí thanh toán hàng hóa, dịch vụ… Chỉ cần làm một phép tính nhỏ cũng thấy, mỗi năm các ngân hàng (NH) đều thu về một khoản lợi nhuận khá lớn từ các loại phí này.

Một số loại phí mà các chủ thẻ ATM có thể phải chịu như: phí phát hành lần đầu, khoảng 100.000 đồng; phí phát hành thay thế thẻ hết hạn từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng; phí dịch vụ phát hành nhanh (nếu khách hàng yêu cầu) 200.000 đồng/lần; phí thường niên (thu theo năm, căn cứ thời hạn hiệu lực thẻ) 50.000 đồng/năm; phí cấp lại PIN 30.000 đồng; phí tra soát khiếu nại (nếu chủ thẻ khiếu nại không đúng) 80.000 đồng; phí rút tiền tại ATM của ngân hàng khác 5.400 đồng/giao dịch; phí giao dịch “khác” (không bao gồm giao dịch hỏi PIN) tại ATM của NH khác là 3.000 đồng/giao dịch; phí cấp bản sao hóa đơn giao dịch là 80.000 đồng/hóa đơn… Tất cả các mức phí trên đều chưa… cộng thuế GTGT 10%.

Những “liệt kê” trên cho thấy, với con số hơn 50 triệu thẻ đã được phát hành, chỉ riêng phí phát hành (tính ở mức 50.000 đồng/thẻ), các NH đã thu về hơn 2.500 tỷ đồng, phí quản lý tài khoản thường niên (tối thiểu 39.600 đồng/thẻ) thu về gần 2.000 tỷ đồng… Và còn rất nhiều khoản phí thu khác, cũng ngót ngét cả ngàn tỷ.

 

“Chiêu” đơn giản nhất, theo anh Quân-Công nhân KCX Linh Trung, quận Thủ Đức (TPHCM) thì: “Có tin báo nhận lương, tôi sẽ rút một lần rồi mang gửi tiết kiệm không kỳ hạn để rút tiền “ăn dần”, vừa có lãi suất cao, vừa không mất tiền đóng phí”. Theo biểu phí mới quy định, mỗi lần rút tiền ATM nội mạng, người dùng phải trả tối đa 1.000 đồng. Truy vấn số dư và in sao kê, khách hàng phải mất thêm 1.000 đồng nữa. Về quy định này, nhiều người có thu nhập thấp, chỉ vài ba triệu đồng một tháng cho rằng bất cập. Chị Thanh Tâm, công nhân làm việc tại KCN Sóng Thần-Bình Dương cho biết: "Với mức thu nhập 2,9 triệu đồng một tháng của tôi như hiện nay mà phải trả quá nhiều loại phí mỗi khi rút tiền như vậy, tôi sẽ rút toàn bộ lương về nhà. Đáng lẽ ra NH nên thu phí từ chính doanh nghiệp trả lương cho chúng tôi".

Ông Tám, ở quận Bình Tân, TPHCM, cán bộ về hưu nhận lương qua ATM cũng cho rằng, tiền của mình trong thẻ cũng là một hình thức cho NH vay với lãi suất gần như là 0% rồi, vậy mà lại còn bị tính phí khi rút tiền thì không thể… vui được. Cho rằng thu phí giao dịch để tái đầu tư cho hệ thống là hoàn toàn cần thiết, nhưng ông Tám nhìn nhận các NH thực hiện thu phí thời điểm này thì chưa hợp lý.  "Phải có cơ chế khuyến khích dịch vụ thanh toán qua ATM phát triển và trở thành nhu cầu chính đáng của người dân. Lúc đó chúng tôi sẽ sẵn sàng “chia sẻ” việc NH thu phí”, ông Tám nói. Đồng tình, một chuyên gia NH cho rằng, thu phí ATM từ những người thu nhập thấp là chưa thỏa đáng. Bởi có những công nhân mỗi tuần chỉ dám rút 100.000 đồng đến 200.000 đồng mỗi lần để chi tiêu, thì số phí phải trả hàng tháng sẽ rất lớn với thu nhập cùa họ. Là một trong số ít khách hàng không phản đối chuyện thu phí rút tiền mặt, nhưng chị Kim Hiền, chủ thẻ Vietcombank ở quận 3, TPHCM cho rằng, đi đối với việc thu phí, NH cần phải cam kết cung ứng dịch vụ thật tốt. "Tôi thà bỏ 1.000 đồng để được hưởng dịch vụ hoàn hảo, hơn là phải chứng kiến cảnh nghẽn mạng, xếp hàng dài chờ giao dịch, hoặc ATM hết tiền vào ngày cuối tuần hay dịp lễ, thậm chí không rút được nhưng tài khoản vẫn bị trừ tiền", chị Hiền nói.

Trước những phản ứng của khách hàng, phía NH cho rằng chuyện thu phí rút tiền mặt kể từ 1/3 tới là nhằm bù đắp phần nào chi phí đầu tư cho máy móc, thiết bị, hạ tầng mạng cũng như chi phí quản lý. "Chúng tôi biết rằng, việc thu phí giao dịch nội mạng sẽ khiến nhiều người cảm thấy không hài lòng. Nhưng sau hơn chục năm đầu tư mạng lưới và phục vụ khách hàng miễn phí, đã đến lúc khách hàng phải có sự chia sẻ để tạo động lực cho NH phát triển dịch vụ ATM tốt hơn", giám đốc trung tâm thẻ của một NH cổ phần bộc bạch.

Nhưng những “tâm tư, thanh minh” trên của phía NH chắc chắn còn lâu mới nhận được sự thông cảm của khách hàng.