Thực đơn trường thọ “độc vị” của “Vua bà sông Hồng”

Dù đã 97 tuổi, cụ bà Phạm Thị Vi (trú tại xã Đại Tập, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) vẫn ngày ngày tự chèo thuyền, thả lưới, đánh cá trên sông Hồng. Cuộc đời cụ gắn liền với nghề sông nước, đến nỗi mọi người gọi cụ là “Vua bà sông Hồng”. Vậy đâu là bí quyết giúp cụ bà ở cái tuổi xưa nay hiếm vẫn còn minh mẫn, khỏe mạnh như vậy? PV báo GĐ&XH Cuối tuần đã về bến sông Đại Tập để tìm hiểu bí quyết trường thọ của cụ.

Gần trăm năm chỉ… ăn một món

Về xã Đại Tập (Khoái Châu – Hưng Yên), hỏi bà cụ Vi đánh cá tại bến đò thì ai cũng biết. Bởi bây giờ đã bước vào cái tuổi xưa nay hiếm nhưng cụ vẫn sống, gắn bó trên chiếc thuyền chỉ 5 mét vuông. Hằng ngày cụ vẫn một mình thả lưới, bắt cá kiếm ăn. Chia sẻ với người viết, cụ cho biết, mình theo nghiệp sông nước từ khi chào đời. Thế nên, mọi buồn vui, sướng khổ của cụ đều diễn ra trên con thuyền, bến nước này. Ngày còn nhỏ, cụ theo bố mẹ lênh đênh trên sông quăng chài thả lưới đánh bắt tôm cá. Khi đến tuổi cập kê, cụ kết hôn với anh phu kéo chài cùng trên bến nước. Cụ Vi nói đấy như định mệnh cuộc đời mình. Sau khi lấy nhau, hai vợ chồng tiếp tục nghề chài lưới chứ không lên bờ lập nghiệp. Cuộc đời cụ cứ lênh đênh như cánh bèo trên sông, không biết đâu là điểm cuối cho đến ngày cập bến Đại Tập bây giờ.

Cụ Vi kể, thuyền của cụ neo đậu trên bến Đại Tập cũng đã 50 năm. Khúc sông này có nhiều nhiều tôm cá, đặc biệt cá mòi. Vì vậy từ khi về đây, cuộc sống gia đình cụ khá yên ổn. Hạnh phúc hơn với đôi vợ chồng nghèo khi họ chào thành viên mới ra đời. Thế nhưng niềm vui chẳng được tày gang thì bất hạnh đã ập đến với cụ. Trong một lần đi đánh cá, chồng cụ đã không may gặp nạn qua đời. Người chồng xấu số ra đi để lại cụ và con trai nhỏ bơ vơ. Gắng gượng vượt qua nỗi đau, cụ ở vậy một mình nuôi con khôn lớn, trưởng thành. Người con trai sau khi lập gia đình cũng đã theo nghề chài lưới. Cả gia đình cùng sống trên chiếc thuyền nhỏ cụ.

Tưởng chừng đây là lúc cụ Vi được hưởng niềm vui tuổi già bên con cháu. Nhưng nghiệp sông nước trăm bề khổ cực, khúc sông này cho cụ cuộc sống ấm no hơn thì cũng chính nó cướp mất người con trai của cụ. Vậy là, cụ lại phải gắng gượng sau nỗi đau mất con để chăm sóc con dâu và đứa cháu nhỏ dại. Hàng ngày, cụ lại chèo thuyền thả lưới hòng kiếm được ít cá tôm mang về đổi gạo cho cháu, con ăn qua ngày. Cuộc sống của mẹ con, bà cháu cứ lặng lẽ trôi qua trên bến sông quê như vậy. Giờ đây, các cháu lớn khôn đã lên bờ lập nghiệp. Thương bà vất vả, con cháu muốn đón cụ lên bờ để cùng vui sống. Thế nhưng cụ nhất định không chịu rời bến nước. Chia sẻ với phóng viên, cụ cho biết: “Tôi biết con cháu nó thương, nó muốn bà lên bờ nghỉ ngơi vui sống tuổi già. Thế nhưng tôi thấy mình còn khỏe, vẫn có thể chèo thuyền đi đánh bắt cá tự nuôi bản thân. Hơn nữa, mỗi lần nhìn vào sông nước mênh mông, tôi lại thấy hiện ra hình ảnh chồng con mình ở dưới đó. Tôi muốn ở lại bên bờ để có cảm giác gần chồng, gần con hơn…”.

Chia sẻ về bí quyết sống khỏe, sống thọ của mình, cụ Vi cho rằng, chính cá sông giúp cụ có sức khỏe và sống lâu đến thế. “Từ nhỏ đến giờ tôi chỉ biết một công việc là đi đánh cá. Hôm nào được nhiều cá thì mang lên chợ bán để đổi lấy gạo nấu cơm. Thức ăn thì chủ yếu là cá tôm đánh bắt được. Tôi rất ít ăn thịt. Một phần vì không có tiền để mua, phần vì thích tôi ăn cá. Mỗi bữa, tôi chỉ ăn hai lưng bát cơm với cá. Trước đây còn khỏe, tôi ăn nhiều cá lắm…”, cụ Vi nói.

Minh chứng cho việc cụ Vi đã sống gần một thập kỷ.

Ăn cá giúp kéo dài tuổi thọ

Các nhà khoa học Đại học Y tế cộng đồng Harvard (HSPH) và trường Đại học Washington của Mỹ đã tiến hành nghiên cứu với khoảng 2.700 người Mỹ trên 65 tuổi trong suốt 16 năm. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người 65 tuổi trở lên có nồng độ axít béo omega-3 trong máu cao sẽ sống lâu, sống thọ hơn những người có nồng độ omega-3 thấp khoảng 2,2 năm. Nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng, người có nồng độ omega-3 trong máu cao nhờ ăn nhiều cá và các loại hải sản khác giảm tỉ lệ tử vong sớm xuống 1/4 so với những người khác. Đồng thời, axít béo omega-3 trong máu cao cũng giúp giảm 1/3 nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Điều này khiến các nhà nghiên cứu khẳng định: Axít béo omega-3, có nhiều trong cá và các loại hải sản rất quan trọng đối với sự phát triển của trí não. Nó giúp giảm viêm nhiễm ở não, hệ tim mạch và các tế bào khác trong cơ thể. Ăn nhiều cá giúp nồng nồng độ axít báo omega-3 trong máu tăng lên, kéo theo tuổi thọ con người cũng được kéo dài.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm – Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia thì cá là một món ăn rất lành tính, ngon miệng lại tốt cho sức khỏe. Theo PGS.TS Lâm, cá cung cấp nhiều protein và có đủ các acid amin, muối khoáng với các vi lượng quan trọng. Mỡ cá, nhất là mỡ gan cá có nhiều vitamin A và D. Lượng vitamin nhóm B ở cá tương tự như ở thịt động vật nhưng thấp hơn. Trong cá còn chứa acid folic, vitamin B12, tocopherol, biotin và choline…rất tốt cho sức khỏe. Lượng protein trong cá tương đối ổn định dao động từ 16% đến 17%. Số lượng protein và lipid gần như ổn định cho mỗi loại cá. Cá còn có chất béo không no một nối đôi, chất béo không no nhiều nối đôi có lợi cho sức khỏe. Loại axit béo không no một nối đôi có tác dụng làm giảm cholesterol xấu và tác động tốt đến hệ miễn dịch. Còn đối với axit béo không no nhiều nối đôi giúp hỗ trợ sự phát triển của trí não, thị giác, tăng cường hệ miễn dịch (đặc biệt là trẻ em), làm giảm cholesterol xấu, giảm nguy cơ bệnh tim mạch...

Chế độ ăn nhiều cá, ít thịt sẽ không gây dư thừa chất béo bão hòa. Các axit béo omega 3 trong cá có tác dụng làm giảm cholesterol xấu và mà còn giảm triglycerid ở những người có triglycerid cao. Từ đó có tác dụng ngăn ngừa mỡ máu và làm hạ huyết áp. Việc ăn nhiều cá còn giúp phòng tránh được các bệnh mãn tính dễ gặp ở người già như mỡ máu dẫn đến xơ vữa động mạch, tắc mạch máu gây đột quỵ. PGS.TS Lâm còn chia sẻ thêm thông tin, những người sống ở vùng Bắc có khí hậu khắc nghiệt thì thức ăn chủ yếu là cá. Việc câu cá ở đây rất khó khăn, có khi phải đập băng mới bắt được cá. Tưởng chừng với điều kiện khắc nghiệp, khó khăn như vậy người dân ở đây sẽ mắc nhiều loại bệnh. Tuy nhiên, trên thực tế, người dân sống ở vùng này lại có tỉ lệ mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp thấp nhất thế giới.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, những dân cư vùng biển, có tỉ lệ mắc các bệnh mãn tính như huyết áp cao, tim mạch… thấp hơn những người đồng bằng, miền núi. Đối với trường hợp cụ Vi, mặc dù cuộc sống khó khăn trăm bề nhưng cụ vẫn sống trường thọ là nhờ chế độ ăn uống. Cụ ăn nhiều cá, nhiều rau, ít thịt. Việc cụ hằng ngày chèo lái thuyền như một cách luyện tập thể dục tốt nhất. Nó giúp đốt cháy mỡ thừa và những chất có hại trong cơ thể. Chính những điều đó đã giúp cụ tránh xa những căn bệnh thường gặp của tuổi già, nâng cao sức khỏe và tăng tuổi thọ.

Ngoài ra, theo PGS.TS Lâm, để sống khỏe, sống thọ, người già nên ăn đầy đủ protein để giữ cho các cơ không bị teo đi do lão hóa. Chế độ ăn của những người cao tuổi cần ăn đa dạng các thực phẩm, chế biến thành nhiều món, ăn nhiều hải sản và rau xanh. Ở người cao tuổi, các cơ quan không còn hoạt động tốt như trước nên cần chia nhỏ từng phần thức ăn. Các loại rau gia vị, rau thơm, đậu đỗ luôn được khuyến khích trong chế độ ăn uống của người già. Người già nên hạn chế ăn đồ ngọt, thức ăn nhiều muối vì dễ gây cao huyết áp, béo phì, tim mạch. Gen chỉ chiếm khoảng 20% tuổi thọ của con người. Còn chính môi trường sống bao gồm chế độ ăn uống, luyện tập thể lực, tinh thần mới là những yếu tố quyết định đến 80% tuổi thọ. Một chế độ ăn uống hợp lý, luyện tập thể lực điều độ và tinh thần thoải mái sẽ làm cho con người sống vui, sống trường thọ./.

Hồng Hạnh/Báo Gia đình & Xã hội