Thực hiện tầm soát trước sinh và sơ sinh tại tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: Nhiều sản phụ chưa quan tâm đến tầm soát dị tật thai nhi!
GiadinhNet - Bất cứ cha mẹ nào cũng mong muốn con mình sinh ra trước tiên phải được lành lặn và khỏe mạnh rồi mới nói tới chuyện đẹp - xấu, đó là khát khao chính đáng của các bậc cha mẹ. Đề án "Sàng lọc trước sinh và sơ sinh" đã đáp ứng được phần nào điều đấy.
Sau vụ trẻ bị nguy hiểm tính mạng vì điều trị thận bằng thuốc nam, chuyên gia chỉ rõ dấu hiệu cảnh báo bệnh thận tuyệt đối không chủ quan!Thời gian qua, việc triển khai Đề án "Sàng lọc trước sinh và sơ sinh" đã giúp phát hiện, can thiệp sớm bệnh tật ở thai nhi và sơ sinh để những trẻ em được sinh ra hoàn toàn khỏe mạnh, tránh được những hậu quả nặng nề do dị tật bẩm sinh, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội, nâng cao chất lượng dân số cả nước. Tuy nhiên, trên thực tế, việc thực hiện Đề án này vẫn còn gặp không ít khó khăn, đặc biệt là tại vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi.
Theo thống kê, địa bàn tỉnh Tuyên Quang hiện có 22 dân tộc cùng sinh sống, trong đó 8 dân tộc số dân đông hơn cả là Kinh, Tày, Dao, Cao Lan, Nùng, Hoa, Mông, Sán Dìu. Được biết, Đề án sàng lọc trước sinh và sơ sinh được triển khai tại tỉnh Tuyên Quang từ năm 2013. Đến nay, Đề án đã đi vào nền nếp với các hoạt động.

Ảnh minh họa
Tại Tuyên Quang, chương trình đã đào tạo nâng cao kỹ năng thực hiện chuyên môn, kỹ thuật cho trên 1.500 cán bộ y sỹ sản nhi và Khoa Sản Trung tâm Y tế các huyện, cán bộ chuyên trách dân số xã và cộng tác viên thôn, bản của 141/141 xã, phường, thị trấn về Đề án sàng lọc trước sinh và sơ sinh; kỹ năng tuyên truyền tư vấn, các phương pháp lấy máu gót chân cho trẻ sơ sinh… cung cấp test thử sàng lọc phát hiện bệnh bẩm sinh cho trẻ mới sinh tại các Trạm Y tế và Khoa Sản Trung tâm Y tế các huyện, Bệnh viện Đa khoa tỉnh.
Đồng thời, Đề án đã trang bị 4 máy siêu âm 2D cho Trung tâm Y tế các huyện Na Hang, Chiêm Hóa, Hàm Yên, Sơn Dương và 1 máy siêu âm màu 3D cho huyện Chiêm Hóa để phục vụ hoạt động chuyên môn.
Tại Điện Biên, từ khi bắt đầu triển khai Đề án, Ngành Y tế tỉnh đã phối hợp với Bệnh viện Phụ sản Trung ương tổ chức hội thảo triển khai thực hiện và tập huấn kỹ năng truyền thông tư vấn, kỹ thuật lấy máu gót chân cho cán bộ y tế và cán bộ dân số. Song song với đó, công tác tuyên truyền, tư vấn, vận động đã được thực hiện bằng nhiều hình thức đa dạng; nội dung tập trung làm rõ lợi ích, các bệnh lý, các dịch vụ liên quan…
Đối tượng tuyên truyền, tư vấn, vận động hướng đến Nhân dân tại các thôn bản; đặc biệt quan tâm các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, đối tượng có nguy cơ sinh con dị tật (phụ nữ mang thai trên 35 tuổi; có tiền sử sảy thai, thai chết lưu…).
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Đề án vẫn gặp không ít hạn chế, khó khăn. Theo chia sẻ của bà Vũ Thị Thùy, Chi cục Trưởng, Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Điện Biên, việc sàng lọc sơ sinh tại tỉnh Điện Biên chủ yếu thực hiện theo nguồn miễn phí và chỉ sàng lọc phát hiện được 2 loại bệnh (thiếu men G6PD và suy giáp trạng bẩm sinh).
Dịch vụ tầm soát, chẩn đoán, điều trị một số bệnh, tật trước sinh tuy đã được xã hội hóa, nhưng tại Trạm Y tế xã mới chỉ thực hiện được việc khám thai và tư vấn, mà chưa thực hiện dịch vụ kỹ thuật sàng lọc chẩn đoán bệnh tật, dị tật bẩm sinh; trong khi điều kiện đi lại của người dân từ thôn bản đến xã, huyện còn nhiều khó khăn…
Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, trung bình mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 1,4 triệu trẻ em được sinh ra, trong đó có 1,5 - 2% số trẻ em mắc phải các dị tật bẩm sinh. Mặc dù, sàng lọc trước sinh và sơ sinh rất quan trọng, nhưng hiện chỉ có một số thành phố lớn, như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đạt tỷ lệ thực hiện cao. Còn tại các vùng nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa, miền núi, nhiều sản phụ chưa quan tâm đến tầm soát dị tật thai nhi. Tính trung bình cả nước mới có khoảng 30% số trẻ em được sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh.
Theo ông Nguyễn Doãn Tú, Tổng Cục trưởng Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), ngành Dân số đang xây dựng Đề án xã hội hóa dịch vụ tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh. Qua đó, huy động được các cơ sở khám, chữa bệnh công lập và ngoài công lập, các cơ sở y tế và các tổ chức phi Chính phủ tham gia cung cấp dịch vụ sàng lọc trước sinh và sơ sinh có chất lượng. Mặt khác, đề xuất bảo hiểm y tế thanh toán chi phí khám, chữa bệnh đối với một số bệnh được sàng lọc, chẩn đoán, để người dân dễ dàng được tiếp cận.
Sàng lọc trước sinh
Sàng lọc trước sinh là việc sử dụng các biện pháp thăm dò đặc hiệu trong thời gian mang thai để chẩn đoán xác định các trường hợp bệnh do rối loạn di truyền nhiễm sắc thể ở thai nhi như: hội chứng Down (tam bội thể 13), hội chứng Ewards (tam bội thể 18) và dị tật ống thần kinh…
Trong 3 tháng đầu thai kỳ: siêu âm hình thái thai nhi, đo độ mờ da gáy vào lúc tuổi thai từ 11 – 13 tuần 6 ngày và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết để phát hiện nguy cơ mắc hội chứng Down và một số bệnh lý khác.
Trong 3 tháng giữa thai kỳ: thực hiện một số xét nghiệm cần thiết vào lúc tuổi thai từ 14 – 21 tuần; siêu âm hình thái và cấu trúc các cơ quan của thai nhi vào lúc tuổi thai từ 20 – 24 tuần nhằm phát hiện các bất thường của hệ thần kinh, hệ tim mạch, ở lồng ngực, dị tật của dạ dày – ruột, sinh dục – tiết niệu, xương…
Trong 3 tháng cuối thai kỳ: không có chỉ định sàng lọc, chẩn đoán trước sinh. Tuy nhiên, các bà mẹ mang thai cần siêu âm trong thai kỳ này để đánh giá tình trạng phát triển của thai nhi và tiên lượng cho cuộc đẻ.
Sàng lọc sơ sinh
Sàng lọc sơ sinh là một biện pháp dự phòng hiện đại, dùng kỹ thuật y khoa nhằm tìm kiếm để phát hiện ra các bệnh liên quan đến nội tiết, rối loạn di truyền ngay khi đứa trẻ vừa ra đời, cho phép phát hiện một số bệnh lý và tật, bệnh bẩm sinh như: thiểu năng trí tuệ, thiếu men G6PD, suy giáp bẩm sinh, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh và tử vong sớm do tan máu bẩm sinh…
Phương pháp lấy máu gót chân trẻ 48 giờ sau sinh nhằm phát hiện: suy giáp bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh và một số rối loạn chuyển hóa bẩm sinh khác.
Việc thực hiện sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh không chỉ là chuyện cá nhân của gia đình nào mà chính là bước đi lâu dài của ngành dân số nói riêng và cả xã hội nói chung vì mục tiêu cải thiện, nâng cao chất lượng giống nòi và sự phồn vinh của xã hội hướng tới một tương lai hạn chế đến mức thấp nhất người khuyết tật do các bệnh bẩm sinh gây ra.
3 lý do để thuốc tránh thai hàng ngày là biện pháp ngừa thai yêu thích của nhiều cô nàng
Dân số và phát triển - 12 giờ trướcNếu bạn vẫn còn băn khoăn giữa muôn vàn biện pháp ngừa thai, hãy cùng khám phá một lựa chọn đang được nhiều bạn gái tin dùng và yêu thích nhờ 3 lý do sau đây tại bài viết này nhé!
Đau bụng 10 ngày tưởng rối loạn tiêu hóa, người phụ nữ 43 tuổi phải cắt buồng trứng
Dân số và phát triển - 12 giờ trướcGĐXH - Khối áp xe phần phụ lớn vùng chậu chèn ép niệu quản trái, gây nhiễm trùng nặng. Bác sĩ buộc phải cắt buồng trứng và vòi trứng trái để loại bỏ ổ bệnh.
Dân số châu Á - Thái Bình Dương: Người trẻ ngày càng sinh ít con hơn, châu Á đang thay đổi theo cách chưa từng có
Dân số và phát triển - 16 giờ trướcGĐXH - Dân số châu Á - Thái Bình Dương đã đạt hơn 4,8 tỷ người nhưng tốc độ tăng đang chậm lại rõ rệt. Việt Nam chính thức vượt mốc 100 triệu dân song cũng bước vào giai đoạn mức sinh thấp và già hóa dân số nhanh hơn dự báo.
Người phụ nữ 25 tuổi mắc hội chứng buồng trứng đa nang vẫn sinh con khỏe mạnh nhờ làm điều này
Dân số và phát triển - 1 ngày trướcGĐXH - Mắc hội chứng buồng trứng đa nang, tiền tiểu đường, tăng men gan và tăng huyết áp, người phụ nữ 25 tuổi đã mang thai và sinh con khỏe mạnh nhờ được kiểm soát bệnh lý nền trước IVF.
4 việc nên làm buổi tối để ngủ sâu, ít thức giấc giữa đêm
Dân số và phát triển - 2 ngày trướcMệt mỏi cả ngày nhưng đêm đến vẫn trằn trọc, tâm trí luôn suy nghĩ miên man khó ngủ hoặc liên tục thức giấc giữa đêm là tình trạng nhiều người gặp phải. Tuy nhiên, khi thực hiện những thay đổi đơn giản trong lối sống có thể giúp cơ thể thư giãn, ngủ sâu hơn.
Khai trương cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi đầu tiên tại Hà Nội
Dân số và phát triển - 3 ngày trướcNgày 6/6, phường Long Biên (thành phố Hà Nội) đã tổ chức khai trương Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi.
3 cách giảm mỡ bụng an toàn cho chị em tuổi tiền mãn kinh
Dân số và phát triển - 4 ngày trướcBước vào độ tuổi trung niên, nhiều phụ nữ đối mặt với một nghịch lý: dù chế độ ăn uống không thay đổi, thậm chí có phần kiêng khem hơn trước nhưng vẫn tăng cân và mỡ bụng nhiều hơn.
5 thói quen giúp nam giới duy trì nồng độ testosterone sau tuổi 30
Dân số và phát triển - 5 ngày trướcNồng độ testosterone thường đạt đỉnh ở độ tuổi 20, sau đó, mức độ testosterone sẽ giảm dần. Thông thường, sau tuổi 30 - 40, mức testosterone sẽ giảm khoảng 1% mỗi năm.
Tưởng rong kinh, người phụ nữ suýt mất mạng vì vỡ thai ngoài tử cung
Dân số và phát triển - 6 ngày trướcGĐXH - Ra máu âm đạo kéo dài nhiều ngày nhưng không đi khám, người phụ nữ 33 tuổi suýt mất mạng vì thai ngoài tử cung vỡ, gây mất gần 3 lít máu trong ổ bụng.
12 dấu hiệu giúp chị em nhận biết mình đang rụng trứng
Dân số và phát triển - 1 tuần trướcNhận biết thời điểm rụng trứng giúp chị em chủ động thụ thai hoặc ngừa thai. Cơ thể sẽ luôn phát ra một số tín hiệu nhất định, chỉ cần tinh ý chị em sẽ nhận ra thời điểm này sắp đến.
Giao lưu trực tuyến: Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và tầm quan trọng của tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn
Dân số và phát triểnGĐXH - Theo các chuyên gia, sức khỏe sinh sản của vị thành niên, thanh niên được coi là một trong những yếu tố quan trọng có ý nghĩa quyết định đến chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của giống nòi.