Thực hư việc dùng thuốc súc miệng để cai thuốc lá

Ảnh minh họa

Bỏ hẳn thuốc chỉ 3 – 7 ngày?

Chỉ cần gõ một cụm từ “thuốc cai thuốc lá” trên mạng Internet sẽ xuất hiện ra hàng nghìn kết quả, nổi bật nhất là các loại thuốc súc miệng. Chúng được giới thiệu làm từ các loại thảo dược như bồ công anh, cam thảo, đại hồi, cúc hoa... có tác dụng cai thuốc lá, tẩy chất Nicotin trong khoang miệng, làm sạch khoang miệng, phòng ngừa sâu răng…

Khi liên hệ theo số điện thoại trên một trang mạng, chúng tôi được biết thuốc này chỉ bán dưới hình thức đặt hàng qua mạng hay điện thoại. Nếu mua một liệu trình 2 chai giá 390.000 đồng, nếu mua nhiều hơn sẽ được giảm. Ở một địa chỉ khác giá lại rẻ hơn hàng trăm nghìn. Theo lời hướng dẫn, người hút thuốc cứ thèm thuốc lá thì súc miệng khoảng 30 giây đến 1 phút rồi nhổ ra. Liệu trình cai thuốc lá từ 3 – 7 ngày, tùy vào thời gian nghiện thuốc của mỗi người. Người hút thuốc từ 5 năm trở xuống chỉ cần dùng một liệu trình 2 chai thuốc súc miệng trong một tuần, còn nếu hút từ 5 năm trở lên nên dùng 3 chai.

Đem băn khoăn về công dụng của loại thuốc này hỏi lương y Đa khoa Vũ Quốc Trung (Hội Đông y Việt Nam), ông cho biết, việc chỉ sử dụng thuốc súc miệng mà cai được thuốc lá trong một tuần là điều rất khó. Đó chỉ là chiêu quảng cáo để bán hàng của họ. Các loại thuốc súc miệng đó cho dù tốt đi chăng nữa cũng không thể vài ngày là đoạn tuyệt được thuốc lá.

Việc cai thuốc lá dễ hay khó tùy theo tình trạng nghiện nặng hay nhẹ và quan trọng nhất vẫn là tính kiên trì của chính bản thân người hút. Trường hợp nghiện nặng, cai nhiều lần mà cứ tái nghiện mới cần hỗ trợ bằng thuốc nhưng các loại dược phẩm này cũng chỉ là một liệu pháp hỗ trợ chứ không thay thế quyết tâm cai thuốc lá có kế hoạch.

Cho đến nay, Tổ chức Y tế thế giới chỉ khuyến cáo ba loại thuốc có thể giúp cai thuốc lá là Nicotin thay thế, Bupropion uống và Vareniciline uống. Các loại thảo dược dùng để chiết xuất ra thuốc súc miệng như trên chỉ có tác dụng giảm mùi hôi của miệng như bồ công anh có tác dụng chống viêm... Hiện vẫn chưa có bằng chứng về tính an toàn của thuốc súc miệng và nguy cơ gây bệnh ngược lại cho cơ thể con người vẫn hoàn toàn có thể có.

TS Hoàng Đình Chân, Giám đốc chuyên môn BV Ung bướu Hưng Việt cũng khẳng định cai thuốc lá, thuốc lào hoặc các chế phẩm từ thuốc lá không phải là chỉ trải qua một quá trình ngắn và dễ dàng. Thông thường ít nhất cũng phải mất vài tháng mới có thể cai thuốc thành công, khó có thể cai chỉ trong vài ngày bằng cách gì đi nữa.

Không chỉ sử dụng thuốc súc miệng là các thảo dược ngậm mà nhiều người còn dùng thuốc lá điện tử để cai. Tuy nhiên, các cách này đều lợi bất cập hại bởi chưa được công nhận và khuyến cáo dùng để cai thuốc lá. Như thuốc lá điện tử, thực tế người nghiện thuốc lá là do nghiện chất nicotin ở trong thuốc lá nhưng thuốc lá điện tử vẫn cung cấp chất này. Vì vậy, hút thuốc lá điện tử vẫn gây nghiện. Trong khi đó, thành phần của thuốc lá điện tử không chỉ có Nicotin mà còn có nhiều chất phụ gia, khi cháy cũng vẫn tạo ra khí CO… gây ra tình trạng thiếu ôxy ở mô và nhiều tổn thương khác ở mạch máu, hô hấp.

Chuyên gia khuyên cách cai thuốc lá

Nhiều người hút thuốc dù ý thức được “hút thuốc lá có hại cho sức khỏe”, “bỏ thuốc có lợi cho sức khỏe” nhưng vẫn không thể vượt qua được cám dỗ của việc hút thuốc. Về điều này, TS Hoàng Đình Chân cho rằng, do người hút thuốc lệ thuộc vào hành vi hút thuốc và vào Nicotin có trong thuốc lá. Chất Nicotin tác động lên quá trình hoạt động của hệ thống thần kinh làm người hút thuốc lá có cảm giác hưng phấn, giảm lo lắng, tăng khả năng tập trung…

Khi cai, người cai thuốc trong 2 - 4 tuần đầu sẽ đối mặt với hội chứng cai vì cơ thể thiếu hụt Nicotin. Cảm giác khó chịu sẽ xảy đến với họ như mệt mỏi, chóng mặt, mất ngủ hoặc tăng cân. Tuy nhiên, sau một vài tuần những triệu chứng này sẽ giảm dần và biến mất. Lúc này không quyết tâm rất khó bỏ. Khi gặp hội chứng sau cai thuốc, người cai thuốc nên đến bác sĩ để được tư vấn sử dụng loại thuốc phù hợp giảm bớt các triệu chứng.

Các chuyên gia khuyên, cai thuốc rất khó nhưng không phải không thể làm được. Nếu hiểu rõ về những tác hại của thuốc lá và quyết tâm từ bỏ, bất cứ ai cũng có thể cai thuốc thành công. Để cai thuốc dễ dàng hơn bạn nên lập một kế hoạch bỏ thuốc và quyết tâm ngừng hút thuốc:

Quyết định cai thuốc lá.

Trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên sức khỏe về cách dùng thuốc, cách đối phó với ý muốn hút thuốc lại.

Chọn ngày bắt đầu cai thuốc, cố gắng đừng hoãn lại vì mọi lý do. Trước ngày bắt đầu cai nên làm hết mùi thuốc lá trong phòng ngủ, phòng làm việc, xe hơi… Vứt bỏ các vật dụng có liên quan đến thuốc lá như gạt tàn thuốc, hộp đựng thuốc…

Cố gắng không hút thuốc lá trong suốt ngày đầu chọn và ngày sau đó. Khi thấy mệt mỏi, bạn nên giải trí theo những cách như nghe nhạc, xem tivi hay làm điều mình thích để cơ thể quên đi thuốc lá.

Cần chia sẻ kế hoạch bỏ thuốc để nhận được sự động viên của mọi người vì lúc cai, cơ thể dễ cáu vô cớ, người mệt mỏi và khó tập trung làm việc. Nguồn động viên của người thân chính là bí kíp để bạn bỏ thuốc dễ dàng hơn.

Và điều cần lưu ý rằng, dù kế hoạch chi tiết hay dùng các loại thuốc hỗ trợ, tư vấn cũng không thể thay thế được sự quyết tâm của mình. Thiếu quyết tâm chắc chắn không thể cai thuốc thành công.

Hà My