Thực phẩm chức năng có phải là thần dược?

Để khắc phục tình trạng đó, rất nhiều người đã và đang tìm đến các loại thực phẩm chức năng (TPCN) với hi vọng bổ sung dinh dưỡng và ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, lựa chọn được xem là xu hướng của thế kỷ 21 này cũng bộc lộ không ít bất cập xuất phát từ chính sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng.

“Nhầm hàng” – chuyện thường ở huyện!

Những khách hàng hồn nhiên coi thực phẩm chức năng là thuốc như chị Bùi Thu Hằng (SN 78 ngõ 553, đường Giải Phóng, Hà Nội) không phải là hiếm. Không ít người bỏ tiền ra mua một loại TPCN nào đó về nhà với suy nghĩ đang cầm trên tay thứ thần dược có thể trị bách bệnh mà không chịu tìm hiểu kỹ về công dụng thực tế của nó. Điều này đôi khi dẫn đến những hệ quả không như mong muốn.

Một hình ảnh tư vấn về TPCN trên kênh TV Shopping.

Chị Nguyễn T. Dung (phố Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) ngượng ngùng kể với phóng viên, do bị chồng chưa cưới nhiều lần chê béo nên chị quyết tâm giảm cân trước khi khoác áo cô dâu. Chị tìm mua một loại “thuốc” giảm cân rao bán trên mạng với giá 300.000/hộp rồi uống liền một tuần, chưa thấy thấm tháp gì, chị mua thêm 2 hộp nữa (nhưng khác loại!) rồi uống gấp đôi liều lượng so với trước. Kết quả, chị Dung giảm từ 56kg xuống 55,9kg trong…hai tháng!

Việc người tiêu dùng nhầm lẫn TPCN thành “thần dược” rồi thất vọng tràn trề như trường hợp của chị T.Dung là do quá tin vào những lời chào hàng của một số đối tượng buôn bán kém uy tín trên mạng Internet và cũng bởi chính tâm lý nóng vội của bản thân. Chị Thu Hằng ở Giảng Võ thì may mắn hơn vì hỏi rất kĩ nhân viên bán hàng của kênh TVShopping khi mua một số loại TPCN cho gia đình.

Thị trường TPCN ở Việt Nam chưa bao giờ sôi động như lúc này. Từ chỗ chỉ có 33 loại sản phẩm khi bắt đầu nhập vào Việt Nam năm 2000, tính tới nay đã có hơn 1.700 loại – hiện có tới hơn 60% sản phẩm được sản xuất trong nước. Theo PGS.TS Trần Đáng - Chủ tịch Hiệp hội TPCN Việt Nam, nhiều là vậy, phát triển nhanh là vậy nhưng mảng tối về TPCN vẫn còn. Đó là sự hiểu biết chưa đầy đủ của các đối tượng, từ nhà quản lý, sản xuất kinh doanh, đến người tiêu dùng, dẫn đến nghi ngờ các sản phẩm TPCN, khiến người tiêu dùng mất đi cơ hội được sử dụng TPCN để bảo vệ, tăng cường sức khỏe cho mình. Đặc biệt là do điều tiếng không hay về kênh bán hàng đa cấp – kinh doanh nhiều mặt hàng TPCN, khiến khách hàng cũng phần nào e ngại.

Ảnh chụp màn hình của một website bán hàng.

Mặc dù vậy, việc quảng cáo cường điệu vai trò của TPCN vẫn khiến không ít người tiêu dùng mắc phải sự cố “nhầm hàng” kể trên. Trên các phương tiện truyền thông, mấy từ ngữ như “tuyệt vời, đỉnh cao, số một, nhất nọ nhì kia…” vẫn được vô tư gán cho TPCN khiến khách hàng chẳng biết tìm đâu ra cái nhất, cái tuyệt vời thực sự. Theo phóng viên ghi nhận, cùng một loại TPCN có tên “Multi..Su…”, trên một trang web mua bán thì được rao “là thuốc có công thức đặc biệt cho phụ nữ trên 50 tuổi được sản xuất tại Canada”, trong khi chương trình giới thiệu trên TVShopping lại kèm theo lưu ý “sản phẩm không phải là thuốc không có tác dụng thay thế cho thuốc chữa bệnh, tham khảo ý kiến bác sỹ trong những trường hợp đặc biệt. Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.”

 Trâm Anh