Thực phẩm ngon ngọt nhưng ăn nhiều có thể tăng nguy cơ suy thận, người Việt nên kiểm soát để phòng bệnh

Chế độ ăn nhiều đường có làm tăng nguy cơ suy thận?

Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ bệnh thận và thúc đẩy suy thận mạn tiến triển nhanh hơn. Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chứa đường không chỉ gây rối loạn chuyển hóa mà còn làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và tăng huyết áp... Đây là những yếu tố hàng đầu dẫn đến tổn thương thận.

Giải thích về điều này, các chuyên gia y cho rằng, khi cơ thể hấp thụ quá nhiều đường, đặc biệt là đường glucose và fructose, quá trình chuyển hóa sẽ khiến lượng chất béo trong cơ thể tăng lên. Điều này làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và góp phần thúc đẩy tiểu đường type 2 phát triển.

Tiểu đường và rối loạn chuyển hóa là hai nguyên nhân quan trọng gây tổn thương hệ mạch máu, trong đó có các mạch máu nhỏ ở thận. Khi các mạch máu này bị tổn thương, chức năng lọc của thận suy giảm, lâu dài có thể dẫn đến suy thận mạn tính.

Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy tiêu thụ nhiều đường glucose có thể làm tăng hấp thụ muối natri tại ruột non do cơ chế đồng vận chuyển. Điều này khiến thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải lượng muối dư thừa, tạo áp lực lớn lên cơ quan lọc máu của cơ thể.

Đường cũng có thể làm giảm khả năng sản xuất oxit nitric (NO) – hợp chất giúp thành mạch máu co giãn linh hoạt. Khi lượng NO giảm, mạch máu dễ co hẹp, gây tăng huyết áp và làm tăng nguy cơ tổn thương thận, từ đó thúc đẩy bệnh thận mạn tiến triển nhanh hơn.

Những thực phẩm nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ suy thận

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, đường – đặc biệt là fructose – có thể làm tăng nồng độ canxi và oxalate trong nước tiểu, tạo điều kiện hình thành tinh thể canxi oxalate, nguyên nhân phổ biến gây sỏi thận.

Vì vậy, việc hạn chế các thực phẩm nhiều đường được xem là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe thận. Những nhóm thực phẩm thường chứa nhiều đường mà người dân nên hạn chế bao gồm các loại nước giải khát công nghiệp như nước ngọt, trà sữa, nước trái cây đóng chai hay đồ uống có ga. Ngoài ra, các loại bánh kẹo, bánh quy, chocolate, đồ ăn vặt hay các loại sốt, gia vị đóng hộp cũng có thể chứa lượng đường khá cao.

Ngay cả sinh tố và nước ép trái cây, dù chứa nhiều vitamin, cũng có thể trở thành nguồn đường lớn nếu tiêu thụ quá nhiều. Khi trái cây được ép lấy nước, phần lớn chất xơ bị loại bỏ, trong khi lượng đường tự nhiên vẫn được giữ lại.

Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên ăn trái cây tươi thay vì uống nước ép, đồng thời lựa chọn các loại quả có hàm lượng đường thấp như cam, bưởi, táo, dâu tây hoặc đu đủ.

Phòng ngừa suy thận: Tập thói quen "kiêng" ăn ngọt

Việc giảm lượng đường trong chế độ ăn không thể thực hiện ngay lập tức vì cơ thể cần thời gian thích nghi. Các chuyên gia khuyên nên giảm dần lượng đường mỗi ngày, hướng tới việc lượng đường chỉ chiếm khoảng 10% tổng năng lượng tiêu thụ hằng ngày.

Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người tiêu thụ quá nhiều đường là thực phẩm chế biến sẵn. Thống kê cho thấy gần 90% lượng đường trong khẩu phần ăn hằng ngày đến từ các sản phẩm đóng gói bán tại siêu thị.

Để kiểm soát lượng đường tiêu thụ, người dân nên tập thói quen đọc nhãn thành phần trên bao bì thực phẩm. Thông thường, nếu một sản phẩm chứa khoảng 15 g đường trong 100 g carbohydrate thì được xem là hàm lượng cao, còn mức dưới 5 g được xem là thấp.

Để giảm cảm giác thèm ngọt, các chuyên gia khuyên nên lựa chọn các thực phẩm có vị ngọt tự nhiên nhưng ít đường như chocolate đen, trà xanh, cải xoăn, giấm táo hoặc sữa chua nguyên chất. Những thực phẩm này không chỉ giúp giảm cơn thèm đồ ngọt mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tim mạch, chống oxy hóa và cải thiện hệ tiêu hóa.

Ngoài ra, nhiều người lựa chọn các nguồn ngọt tự nhiên từ rau củ và trái cây như khoai lang, dừa hoặc củ cải để thay thế đường tinh luyện trong khẩu phần ăn.

Việc kiểm soát lượng đường trong chế độ ăn uống không chỉ giúp giảm nguy cơ béo phì, tiểu đường mà còn góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh thận và suy thận mạn tính.

Làm gì để phòng ngừa nguy cơ suy thận?

- Duy trì lối sống lành mạnh, uống đủ nước lọc, hạn chế nước ngọt và đồ uống công nghiệp.

- Ăn nhạt, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, cân đối giữa đạm động vật và đạm thực vật, đồng thời kiểm soát tốt đái tháo đường và tăng huyết áp nếu mắc bệnh.

- Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bệnh thận thay vì chỉ đi khám khi có triệu chứng.

- Không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hay thuốc đông y không rõ nguồn gốc.

- Cần tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý.

- Điều trị triệt để các nhiễm khuẩn thông thường để hạn chế nguy cơ làm nặng thêm các bệnh lý cầu thận, trong đó có viêm cầu thận IgA. Với gia đình có người mắc bệnh thận mạn hoặc viêm cầu thận IgA, các thành viên cùng huyết thống nên tầm soát chức năng thận định kỳ.

Loại thịt ăn nhiều có thể làm tăng tốc độ suy thận, người Việt cần hiểu đúng để phòng bệnh

GĐXH - Chế độ ăn quá nhiều thịt đỏ, có thể làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh thận và khiến tình trạng suy thận mạn nặng hơn.