Tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tác văn học về đề tài công nhân, công đoàn

Cuộc thi sáng tác văn học về đề tài công nhân, công đoàn do Báo Lao Động tổ chức, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam chủ trì, phối hợp cùng Hội Nhà văn Việt Nam, được phát động từ ngày 23/11/2021, kết thúc nhận bài ngày 31/8/2023. Sau gần 2 năm triển khai, Cuộc thi đã nhận 498 tác phẩm dự thi, trong đó 412 truyện ngắn, 86 tiểu thuyết của gần 300 tác giả là các nhà văn chuyên nghiệp, không chuyên, công nhân, viên chức, học sinh, người cao tuổi và Việt kiều gửi dự thi.

Cuộc thi tạo cơ hội để các nhà văn chuyên nghiệp và không chuyên sáng tạo những tác phẩm văn học phản ánh tâm tư, nguyện vọng, thực tiễn phong phú, nhiều màu sắc về đời sống, việc làm của người công nhân, khích lệ, động viên công nhân hăng say lao động, đổi mới sáng tạo; tôn vinh lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; về vai trò, hoạt động thiết thực, hiệu quả của tổ chức Công đoàn, góp phần phát triển văn hóa đọc, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của cán bộ, đoàn viên, công chức, viên chức, người lao động.

Ban tổ chức cuộc thi đã tổ chức 2 chuyến đi cho các nhà văn đi thực tế tại Công ty Than Khe Chàm (Quảng Ninh) và công ty Thaco (Quảng Nam) để tìm hiểu thêm về đời sống của công nhân, tổ chức công đoàn, qua đó giúp các nhà văn có thêm chất liệu sinh động cho tác phẩm của mình.

Tuy nhiên, theo một số tác giả tham gia cuộc thi, 2 năm là khoảng thời gian khá ngắn với thể loại tiểu thuyết. Nhà văn Viên Lan Anh, Chi hội trưởng Chi hội Nhà văn VN tại Thanh Hóa cho biết, chị có may mắn được sống ở một vùng quê nơi có nhiều nhà máy hoạt động, được hiểu về nhiều mảnh đời của công nhân. Nhưng khi bắt tay vào viết, do hạn chế về thời gian nên còn nhiều vấn đề chị chưa thể đi sâu vào khai thác.

Dù không lựa chọn được tác phẩm để trao giải đặc biệt nhưng theo đánh giá của BTC, các tác phẩm đều theo sát chủ đề cuộc thi là viết về công nhân, công đoàn, mang chất sống và hơi thở của thời đại, phản ánh đúng những vấn đề của công nhân, người lao động và vị trí, vai trò của tổ chức Công đoàn hiện nay.

Bối cảnh được tái hiện trong các tác phẩm rất sinh động, trải dài trên khắp đất nước, đó có thể là những công nhân trên nông trường chè Tây Bắc, những công nhân đang làm việc trong nhà máy, xí nghiệp ở Biên Hòa (Đồng Nai), Bình Dương, đó có thể là những người công nhân đang sống trên những nông trường cao su ở Tây Nguyên, những công nhân vùng mỏ (Quảng Ninh)... Xuất thân của các nhân vật cũng đa dạng, phong phú, họ là công nhân ở xưởng dệt, là công nhân may mặc, là công nhân ở các nhà máy trong quá trình chuyển đổi số, là công nhân khai thác than, khoáng sản, là công nhân đóng giày da, công nhân nhà máy lọc dầu, những người trồng thuốc lá trên núi...

Để đảm bảo tính khách quan, chọn ra được những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cũng như đúng như yêu cầu cuộc thi, BTC đã mời các nhà văn chuyên nghiệp tham gia Hội đồng Sơ khảo như: Nhà văn Y Ban (Chủ tịch Hội đồng), nhà văn Võ Thị Xuân Hà, nhà văn Sương Nguyệt Minh, nhà văn Đào Bá Đoàn, nhà văn Phong Điệp, nhà văn Cao Duy Sơn, nhà văn Trần Chiến, nhà văn Nguyễn Mạnh Hùng.

Hội đồng chung khảo gồm nhà văn Nguyễn Bình Phương – Phó Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng; nhà báo Nguyễn Ngọc Hiển - Tổng biên tập báo Lao Động, Phó Chủ tịch Hội đồng; nhà văn Bảo Ninh, nhà văn Dương Hướng, nhà văn Lê Minh Khuê, nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ.

Sau thời gian làm việc công tâm, khách quan, Hội đồng Sơ khảo đã lựa chọn 43 truyện ngắn, 18 tiểu thuyết đề nghị đưa vào Chung khảo cuộc thi.

Tiếp đó, Hội đồng Chung khảo đã chọn ra 13 truyện ngắn, 11 tiểu thuyết có chất lượng cao nhất, đáp ứng yêu cầu cuộc thi để trình Ban Chỉ đạo và Thường trực Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn LĐVN xem xét, trao giải.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hiển - Tổng Biên tập Báo Lao Động, Trưởng ban Tổ chức cuộc thi, điểm đặc biệt của Lễ trao giải năm nay là ban tổ chức sẽ không tiết lộ kết quả từ trước. Các tác giả, tác phẩm đoạt giải sẽ được công bố tại Lễ Tổng kết và Trao giải diễn ra vào ngày 26/11 tới. 

Cũng theo BTC, để giúp các tác phẩm đến gần hơn với công nhân và độc giả nói chung, các tác phẩm đoạt giải sẽ được lựa chọn để đăng tải trên báo chí. Lễ Tổng kết và Trao giải vào ngày 26/11 tại Nhà hát lớn Hà Nội cũng sẽ có tiểu phẩm được dàn dựng từ chính tác phẩm đoạt giải để khán giả có hình dung cụ thể hơn về chất lượng của tác phẩm.