Tranh cãi quanh việc gây tai nạn chết người, lấy xe máy của nạn nhân bỏ trốn, rồi bị cáo buộc tội cướp tài sản

Thông tin từ Công an xã Diễn Lộc (huyện Diễn Châu, Nghệ An) cho hay, hai nam thanh niên trú tại tỉnh Lạng Sơn đã bị bắt với cáo buộc gây tai nạn chết người và cướp tài sản.

Trước đó, khoảng 20h ngày 28/3, anh Hoàng Văn Phong (44 tuổi, ở xã Diễn Lộc) một mình lái xe máy trên đường liên xã thì va chạm giao thông với xe máy không có đèn của hai nghi phạm.

Sau tai nạn, anh Phong ngã va trúng mảng bê tông, tử vong tại chỗ. Hai nam thanh niên cũng bị thương nhẹ, thấy nạn nhân tử vong, họ tìm cách bỏ trốn. Do xe máy của anh Phong còn mới và và có đèn, hai nam thanh niên đã đánh tráo với chiếc xe hỏng của mình.

Hôm sau, hai thanh niên bị bắt tại Hà Nội khi đang đèo nhau bằng chiếc xe tang vật. Các nghi can thừa nhận đang trên đường từ Nghệ An về Lạng Sơn để trốn. Họ công nhân cạo nhựa thông ở Nghệ An

Liên quan tới vụ việc trên, hiện đang có nhiều quan điểm tranh cãi về hành vi của 2 nghi can có phải là tội cướp tài sản không?

Hiện trường nơi xảy ra vụ tai nạn. Ảnh: VNE

Trao đổi với PV Báo Gia đình và Xã hội, ông Nguyễn Gia Hải (chuyên viên pháp lý công ty luật LSX – Đoàn luật sư TP. Hà Nội) cho biết: Để giải đáp vấn đề này, chúng ta cần nắm chắc quy định của pháp luật về tội cướp tài sản cũng như nắm rõ được bản chất của vụ việc. Theo quy định tại Điều 168 (BLHS 2015): "Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm".

Từ nội dung trên của điều luật, hành vi được xác định là tội cướp tài sản phải đáp ứng đủ các yếu tố sau: Dùng vũ lực; đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc; hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản; Xâm phạm đến quan hệ nhân thân và xâm phạm trực tiếp quan hệ sở hữu tài sản đã được pháp luật bảo vệ và phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ 14 tuổi.

Quy chiếu vào vụ việc cụ thể trên, ta có thể thấy: Thứ nhất, hai nghi can hiện đang là công nhân cạo nhựa thông tại Nghệ An, tình tiết này có thể là căn cứ để xác định cả hai nghi can đều trên 14 tuổi và có đủ năng lực trách nhiệm hành vi hình sự, đủ điều kiện là chủ thể thực hiện tội cướp tài sản.

Thứ hai, hành vi của 2 nghi can đã xâm phạm đến quan hệ nhân thân và xâm phạm trực tiếp đến quan hệ sở hữu tài sản được pháp luật bảo vệ, cụ thể là sức khỏe, tính mạng và tài sản (là chiếc xe máy) của nạn nhân. Điều này cũng đáp ứng đủ điều kiện về khách thể và chủ thể được xác định trong tội cướp tài sản.

Ông Nguyễn Gia Hải, chuyên viên pháp lý công ty luật LSX trao đổi với PV. Ảnh: Thắng Lê

Nhưng 1 hành vi chỉ được coi là tội phạm khi nó đáp ứng đủ tất cả các yếu tố cấu thành tội phạm. Mặt khách quan của tội cướp tài sản là hành vi của người phạm tội có mục đích được thực hiện dưới hình thức cố ý, việc hai nghi can tham gia giao thông, mặc dù vi phạm quy định về an toàn giao thông (theo nghị định 46/2016/NĐ-CP) nhưng việc xảy ra tai nạn chỉ là sự cố và “nằm ngoài ý muốn” của 2 nghi can mà không hề có sự cố ý. 

Vậy nên việc gây ra tai nạn, xâm hại đến tính mạng, sức khỏe và chiếm đoạt tài sản của anh Phong (nạn nhân) nhằm mục đích lấy làm phương tiện để bỏ trốn hoàn toàn không đáp ứng đủ điều kiện để trở thành mặt khách quan và chủ quan của tội cướp tài sản.

Như vậy, việc áp dụng một điều luật vào 1 vụ án cụ thể luôn làm phát sinh những quan điểm có tính mâu thuẫn và thiếu thống nhất. Nguyên nhân của điều này là do tính chất phức tạp, tình tiết chưa sáng tỏ. 

Chính vì vậy, cơ quan chức năng cần tập trung điều tra, làm rõ toàn bộ nội dung, bản chất của vụ án, từ đó đưa ra kết luận và hình phạt thích đáng nhất nhằm loại bỏ những hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, góp phần xây dựng lên một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Thắng Lê