Trẻ dễ bị ngộ độc thuốc, hóa chất do 2 thói quen tai hại của người lớn, bố mẹ nên biết để tránh mắc phải

Nhiều trẻ ngộ độc do uống nhầm hóa chất, thuốc

Mới đây, thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, thời gian qua, đơn vị này đã tiếp nhận nhiều trẻ phải vào cấp cứu do uống nhầm thuốc diệt chuột, thuốc trừ sâu, dầu hỏa, hóa chất tẩy rửa,… hoặc uống nhầm các chất gây nghiện, thuốc ngủ, thuốc an thần của người lớn dẫn đến các tổn thương rất nặng nề, thậm chí có trường hợp nguy kịch tính mạng.

Trước đó không lâu, Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) cũng đã tiếp nhận cấp cứu một trường hợp bệnh nhi 2 tuổi bị ngộ độc thuốc tẩy mụn ruồi do sự bất cẩn của người lớn khi bảo quản hóa chất.

Theo đó, gia đình bảo quản thuốc tẩy mụn ruồi trong lọ giống lọ men tiêu hóa nên bất cẩn cho trẻ uống nhầm. Sau khi uống khoảng 1-2ml thuốc tẩy mụn ruồi (có chứa thành phần hóa học NatriHydroxit và Kali Hydroxit), trẻ xuất hiện nôn, đau họng, đau miệng, được người nhà đưa đi cấp cứu. Rất may trẻ được xử trí kịp thời, không ảnh hưởng đến sức khỏe về sau.

Theo BSCKI Phạm Văn Tuấn – Khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương, thông thường trẻ bị ngộ độc qua 3 con đường: Một là, qua da và niêm mạc do tiếp xúc trực tiếp với hóa chất; hai là, qua đường tiêu hóa do uống; ba là qua đường hô hấp do hít phải chất độc.

Với mỗi con đường nhiễm độc, trẻ sẽ có những biểu hiện khác nhau. Chẳng hạn, biểu hiện ngoài da: trên da xuất hiện nhiều nốt sưng đỏ và nốt phỏng; biểu hiện về tiêu hóa: nôn, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, quấy khóc; biểu hiện về hô hấp: ho, kích thích, khò khè, khó thở. Đặc biệt, biểu hiện toàn thân khi trẻ bị nhiễm độc nặng: thở nhanh hoặc thở chậm hơn bình thường, tím tái, co giật, li bì, hôn mê.

Về nguyên nhân gây ngộ độc, theo BS Tuấn, trẻ bị ngộ độc chủ yếu do 3 nguyên nhân chính như: Người lớn bất cẩn không để thuốc và hóa chất ở nơi an toàn khiến trẻ ăn, uống nhầm. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng ngộ độc.

Theo đó, việc cha mẹ bất cẩn, chủ quan đựng các dung dịch cọ rửa, thuốc chuột, cồn, xăng dầu,… vào các vỏ chai nước suối, nước ngọt, các chai lọ với màu sắc bắt mắt, hay để thuốc (giảm đau, an thần,…) ở những nơi dễ thấy, trong tầm tay với của trẻ (bàn ăn, bàn trang điểm, bàn làm việc,…) chính là mối nguy hiểm tiềm tàng về ngộ độc thuốc, hóa chất cho trẻ.

Bệnh nhân ngộ độc gặp ở trẻ từ 1-5 tuổi, đây là nhóm tuổi thích tò mò, khám phá nhưng lại chưa phân biệt được các loại hóa chất độc hại.

Nguyên nhân thứ hai khiến trẻ dễ bị ngộ độc là do người lớn thiếu kiến thức trong việc dùng thuốc cho trẻ. Điển hình là việc khi thấy con ốm, sốt, nhiều cha mẹ có thói quen tự mua thuốc điều trị theo kinh nghiệm của bản thân hoặc nghe theo lời mách bảo của người xung quanh, tự dùng các loại thuốc nam không rõ nguồn gốc.

"Nhiều trường hợp còn tự ý tăng hoặc giảm liều thuốc, sử dụng lại đơn thuốc cũ, lấy thuốc của trẻ này cho trẻ khác dùng, thậm chí còn lấy thuốc của người lớn rồi tự phân liều cho trẻ uống,… Những điều này đều dẫn đến nguy cơ khiến trẻ ngộ độc thuốc", BS Tuấn cho biết.

Ngoài hai nguyên nhân trên, các bác sĩ cho biết, một số trẻ bị ngộ độc do có chủ đích, nghĩa là trẻ có ý định tự tử. Điều này thường xảy ra ở tuổi tiền dậy thì (trên 10 tuổi), khi tâm sinh lý của trẻ bắt đầu có sự thay đổi, áp lực về học tập, xung đột với cha mẹ, thầy cô, bạn bè, những người xung quanh có thể khiến trẻ cảm thấy bị tổn thương nhưng không được giãi bày, chia sẻ để có định hướng đúng đắn, khiến trẻ có những suy nghĩ tiêu cực.

Nguyên tắc giúp trẻ tránh nguy cơ ngộ độc thuốc, hóa chất

Để không gây hại cho trẻ, các chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ cần để thuốc, hóa chất độc hại tránh xa tầm tay của trẻ, tốt nhất nên cất ở những nơi kín đáo, trẻ ít có cơ hội tiếp xúc. Nếu cẩn thận hơn, có thể để trong hộp có khóa để trẻ không mở lấy ra được.

Các bé ở độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo cần có người lớn hoặc các anh chị lớn theo dõi và chăm sóc khi vui chơi. Với những trẻ lớn hơn, cha mẹ cần dạy trẻ về những loại hóa chất độc hại và cách nhận diện, phân biệt với các loại đồ ăn có hình dáng tương tự.

Không đựng hóa chất trong vỏ chai đựng nước uống, các chai lọ có màu sắc bắt mắt thu hút sự chú ý của trẻ, tránh nhầm lẫn; không để chung thuốc uống với thuốc khử khuẩn hay các loại chai lọ hóa chất khác.

Bên cạnh đó, không tự ý mua thuốc hay cho con uống các loại thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Phải dùng thuốc theo đúng đơn và đúng liều lượng của bác sĩ cho mỗi lần khám. Thuốc nên được bảo quản trong lọ kín, có nhãn ghi tên thuốc, hạn sử dụng rõ ràng. Định kỳ làm vệ sinh tủ thuốc gia đình, vứt bỏ thuốc quá hạn dùng, thuốc bị hỏng…