Trịnh Công Sơn trong ký ức của người em gái

Cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn và người em gái Trịnh Vĩnh Trinh.

Sự tinh tế trong cách giáo dục em

Sinh ra trong một gia đình có 7 anh chị em, Trịnh Vĩnh Trinh là út. Bà Trinh kể rằng, khi bà còn ở trong bụng mẹ thì cha đã mất. Chính vì vậy mà người anh cả Trịnh Công Sơn luôn dành cho cô em út những tình cảm đặc biệt hơn, để bù đắp lại những thiệt thòi mà cô em gái phải chịu. Nhưng không vì thế mà cô em muốn gì được nấy. “Anh Sơn là người rất nghiêm khắc. Nếu hư sẽ bị anh đánh đòn chứ mẹ không bao giờ phải làm việc đó. Hễ một người có lỗi là tất cả anh chị em phải đứng xếp hàng cùng chịu. Người nào có lỗi thì bị gọi lên giường đánh đòn trước, đánh nhiều hơn, mạnh hơn”.

Nhưng đó là khi các em còn nhỏ, còn khi lớn lên thì Trịnh Công Sơn sợ làm tổn thương các em nên bao giờ ông cũng lấy sự tế nhị để giáo dục. Chuyện nhỏ như cái móng tay thôi cũng đủ thấy sự tinh tế của ông thật đáng để các em nể phục. Bà Trịnh Vĩnh Trinh kể: “Tôi còn nhớ khi lớn thì bắt đầu tập tành làm đẹp. Thỉnh thoảng bị “xúi” sơn móng tay đỏ chót. Sợ anh nhìn thấy nên tôi lảng đi để anh không để ý. Nhưng người tinh tế như anh làm sao mà qua mắt được. Anh không thích tôi làm thế nhưng không nói ngay. Một thời gian sau đó mới nói: “Trinh biết không, trong gia đình mình, anh thấy chỉ có chị Tâm (chị thứ 2) sơn móng tay đỏ hợp thôi. Vì tay của Tâm là tay búp măng, sơn đỏ nhìn giống như mấy trái dâu trên cành vậy. Còn thường thường anh thấy con gái nên đánh màu sơn hồng nhạt để vẫn thấy độ trong của móng tay, còn màu hồng thì  phớt nhẹ như phấn để vẫn thấy độ hồng hào của móng tay”. Thế thôi, chứ anh không nhắc đến chuyện tôi sơn móng cả.

Khi chúng tôi làm gì sai, anh không bao giờ la ngay. Còn đối với việc nghiêm trọng, cần phải nói ngay thì thể nào tối hôm đó, chúng tôi về phòng cũng sẽ thấy một lá thư ở dưới gối. Khi nào thấy cái thư nghĩa là tội nặng lắm rồi”.

Sạch sẽ, chỉn chu  hiếm thấy

Nhắc đến chi tiết trong cuốn hồi ký “Bạn văn” của nhà văn Nguyễn Quang Lập rằng, Trịnh Công Sơn khi còn trẻ rất lười… tắm, bà Trinh phủ nhận: “Nói như vậy là không chính xác. Anh Sơn là người sạch sẽ và chỉn chu hiếm thấy. Phần do giáo dục của gia đình từ bé, phần do bản tính của anh nên hễ ngủ dậy là phải tắm. Ở trong nhà, mọi người ngủ dậy vẫn vận đồ ngủ nhưng anh Sơn lúc nào cũng ăn mặc rất chỉnh tề. Nhiều người đến nhà chơi không biết cứ hỏi “Sơn đi đâu bây giờ à?”. Với người trong nhà cũng vậy. Có lần anh bệnh, thấy giờ này mà anh chưa dậy mới gõ cửa phòng. Biết là các em hỏi thăm, anh nói: “Các em vào đi”, nhưng đồng thời với câu nói đó là anh đi vào phòng tắm để thay đồ chỉnh tề chứ không muốn để các em gái thấy sự xộc xệch vừa ngủ dậy của mình”.

Với chuyện yêu đương, Trịnh Công Sơn cũng có cách “quản” cô em gái rất khéo léo để tránh mang tiếng là “gia trưởng”. “Khi tôi có người yêu, một tuần gặp 2-3 lần, anh không hài lòng nhưng không nói gì mà viết thư để ở gối của tôi. Trong lá thư không hề “cấm túc” mà đưa ra một thời khóa biểu, về giờ nào, học bài đến mấy giờ, giờ nào đi ngủ... Chủ nhật được tiếp bạn 15 phút. Lúc đang học trung học, biết tôi thích hát, anh Sơn bảo đi hát với anh. Nhưng anh cũng chỉ cho mặc áo dài trắng chứ không được mặc áo hở hang. Nhiều khi tôi cũng thấy anh “độc tài” và sợ đến độ, hỏi cái gì cũng không dám hỏi. Tập hát tôi cũng phải trốn vào phòng nào đó để anh không nghe được. Tôi sợ anh nghe rồi anh chê. Lắm hôm đang nghêu ngao hát ở nhà nhưng thấy anh về là tôi dẹp ngay. Mãi khi tôi qua Mỹ thu băng cat-set cho trung tâm Diễm Xưa rồi gửi băng về cho mọi người nghe thử. Cả nhà kể, anh nghe mà vui lắm, còn mở ra khoe với bạn  bè nữa. Nhưng điều này anh không bao giờ nói với tôi cả”.