Truyền thuyết và sự thật về “ma thuốc độc”

Hà Tĩnh có lẽ là vùng đất mà những lời đồn về "con ma thuốc độc" còn dai dẳng và để lại nhiều hậu quả nặng nề nhất. Hầu như ở huyện nào của Hà Tĩnh cũng có những câu chuyện mang tính chất "liêu trai" kiểu này, đặc biệt là ở các huyện như: Kỳ Anh, Đức Thọ, Nghi Xuân, Cẩm Xuyên,...

Khi chúng tôi đề cập đến chuyện này, ông Trần Bá Song - Chủ tịch UBND huyện Kỳ Anh cũng bức xúc: "Ở Kỳ Anh, đây là vấn đề nhức nhối từ lâu. Rất mong nhà báo tuyên truyền giúp để bà con hiểu". Để tạo điều kiện cho phóng viên, ông cử hẳn Trưởng và Phó phòng Y tế huyện cùng chúng tôi đi xuống địa bàn các xã miền núi.

Trời mưa dầm dề, chúng tôi phải rất vất vả mới đến được địa bàn Kỳ Hợp - một xã miền núi, nằm cách xã trung tâm huyện Kỳ Anh mấy chục cây số. Vừa đến UBND xã, hỏi chuyện về "ma thuốc độc" chúng tôi đã được Chủ tịch Tô Hữu Đằng thông báo: "Mới đêm hôm qua thôi, ở xã vừa xảy ra một vụ việc ẩu đả nghiêm trọng giữa hai gia đình cũng chỉ vì "con ma thuốc độc". Cả đoàn công tác hồi hộp xin xuống ngay nơi vừa xảy ra vụ việc, nóng lòng xem thử "con ma thuốc độc" là cái thứ gì.

Chúng tôi đến nhà bà Nguyễn Thị Hương ở xóm Minh Châu - con dâu bà hiện đang bị nghi là bị "ma thuốc độc" làm hại. Căn nhà tối tăm và tuềnh toàng nằm lọt thỏm trong khu vườn rộng thênh thang, không khí ảm đạm, buồn hiu buồn hắt. Chỉ đến khi thấy người lạ, lại là cán bộ y tế đến, người dân mới tụ tập lại nhao nhao bàn tán: "Bác sĩ dẫn công an đến bắt ma thuốc độc đấy".

Hằng co rúm người hoảng hốt khi thấy chồng bà Diệu sang nhà.

Trong khi chúng tôi đang nói chuyện trong nhà thì một người đàn ông xồng xộc chạy từ ngoài vào hò hét: "Tao chém hết! Còn làm khổ vợ tao, tao chém hết rồi tao đi tù!". Khuôn mặt Hằng lộ rõ vẻ sợ hãi, tái dại đi, dúm dó vào một góc, vừa khóc vừa hét lên hoảng loạn "Nó kìa, nó kìa, nó giết con mất". Hoảng quá chồng chị Hằng chạy ra cãi cọ, giằng co với người đàn ông này. Thì ra đây là chồng bà Diệu, vì quá bức xúc chuyện vợ bị nghi là "ma thuốc độc" nên không kiềm chế được, đến tận nhà gây gổ với láng giềng.

Chị Nguyễn Thị Hằng sinh năm 1989 nhưng đã về làm dâu nhà bà Hương được 3 năm nay và có 2 mặt con: một đứa hai tuổi rưỡi, một đứa chưa đầy 9 tháng. Chồng của Hằng năm nay cũng chỉ mới 23 tuổi.

Hai mẹ con thay nhau ngồi kể chi tiết cho chúng tôi câu chuyện mà họ cho là do “con ma thuốc độc” gây nên.

Hằng kể rằng: Cách đây 2 ngày, thấy thùng gạo trong nhà trống không, cô đạp xe đi mua. Mới đi được một đoạn, bỗng thấy bất an, người sốt cao, khó thở, mất cảm giác và không kiểm soát được mình, Hằng quay về nhà nằm vật ra đất. Cô lên cơn sốt cao, co giật toàn thân. Cả nhà hoảng hốt lấy chăn cho Hằng đắp nhưng cô vẫn kêu lạnh, ai đến gần cũng bị Hằng đẩy ra, vừa đẩy vừa hét lên: "Mùi hôi quá, hôi quá, đi chỗ khác!". Bà mẹ chồng hoảng hốt bế đứa con 9 tháng tuổi đặt lên người để Hằng bình tĩnh, cô cũng gạt ra và suýt đánh cả đứa trẻ. Chồng đến gần cô cũng đẩy phắt đi.

Hằng kể với giọng ma mị:

- Đầu em đau như búa bổ. Trong lúc mê man, còn thấy hai con chuột bạch lởn vởn trước mắt, như mời gọi em vào một cái hang sâu hun hút dưới nền nhà.

Câu chuyện nghe phi lý như "liêu trai", thế mà nhiều người dân xung quanh vẫn cứ gật đầu lia lịa, tin là có thật. Chưa hết, Hằng kể tiếp với vẻ mặt hoang mang:

- Em còn thấy một người đàn bà mặc áo hoa, cao lớn lắm, tóc dài rũ rượi đứng chống nạnh, chỉ thẳng vào mặt em quát: "Câm đi! Không được nói, nói là tao giết". Lúc đó em chỉ muốn chui vào hang chuột luôn thôi!

Chồng Hằng ngồi viết đơn tố cáo hàng xóm đã hại gia đình mình.

Khôi hài hơn, Hằng còn phán như đinh đóng cột rằng: Người phụ nữ mà cô gặp trong cơn mê sảng là... bà Diệu hàng xóm. Khi Hằng nói mê nói sảng làm cả nhà phát hoảng, anh chồng ghé tai hỏi vợ thèm ăn gì, cô vợ ú a ú ớ: "Thèm ăn miếng kẹo cu đơ của bà Diệu". Câu ú ớ này càng làm cho những người trong gia đình phát cuồng vì có một sự trùng hợp: Cách đây không lâu, bà Diệu có sang nhà chơi, cho hai mẹ con Hằng một miếng kẹo cu đơ. Hai mẹ con đã cùng nhau ăn miếng kẹo đó.

Bà Hương mô tả: "Lúc tôi sang, thấy con mụ đó tóc tai rũ rượi, đúng là ma thật rồi! Thấy tôi nó chạy biến vào trong nhà nhưng tôi vẫn đuổi theo nắm tóc lôi ra". (Kỳ thực, lúc bà Hương sang, chẳng phải bà Diệu sợ bà Hương mà là vì thấy chồng của chị Hằng đi sau, tay lăm lăm con dao quắm nên bà hoảng quá, chạy vào nhà đóng cửa lại).

Chưa hết, bà Hương còn kể: "Bà Diệu sang xoa lên trán con tôi 3 cái, thế là nó tỉnh lại, hết cả mê sảng và cho con bú bình thường!".

Chẳng biết tác dụng của thần dược đến đâu nhưng cứ mỗi lần uống thuốc là Hằng lại nôn thốc nôn tháo. Mới chỉ uống được vài lần mà Hằng đã bủng beo, mặt thì xanh rớt như tàu lá chuối.

Vậy là, từ cơn mê sảng của Hằng, nhà bà Diệu đang yên đang lành tự dưng bị vu cho là "ma thuốc độc", bị hàng xóm láng giềng cô lập. Chẳng còn ai đến nhà bà chơi, bà đi ra đường bao giờ cũng bị xỉa xói, chửi rủa. Trò chuyện với chúng tôi, chồng bà Diệu than thở: "Vợ chồng tôi bao nhiêu năm sống ôn hòa với xóm làng, chả hiểu cái tin đồn "ma thuốc độc" khỉ gió ở đâu làm làng xóm mất cả đoàn kết. Vợ tôi thì bị xúc phạm nên bà ấy mất tinh thần, khóc suốt, có dám đi đâu đâu!".

Theo ông Tô Hữu Đằng - Chủ tịch UBND xã Kỳ Hợp thì những chuyện đồn nhảm về "ma thuốc độc" ở xã ông không phải là hiếm. Ngoài câu chuyện của bà Diệu và chị Hằng, mới đây ở xã cũng xảy ra chuyện chị Phan Thị Thiệp bị ốm, người nhà chị này nghi cho bà hàng xóm nuôi "con ma thuốc độc" để làm hại. Thế là đang lúc chị Thiệp ốm mà cả nhà chẳng những không lo chạy chữa lại còn cho lên cáng, khênh sang nhà "con ma" đặt tại đó để ăn vạ. Chính quyền tổ chức các đoàn cán bộ đến can ngăn, giải thích mãi, gia đình chị Thiệp cũng chấp nhận mang người về nhưng từ đó hai gia đình ngày đêm gây căng thẳng với nhau. Việc này làm náo loạn Kỳ Hợp mất cả tháng trời.

Chúng tôi đã gặp nhiều cao niên để tìm hiểu xem, cái gọi là "con ma thuốc độc" về thực chất là gì?

Truyền thuyết về "ma thuốc độc"

Chúng tôi được người dân ở thị trấn Kỳ Anh giới thiệu đến một cụ cao niên tên là Trương Duẩn - người được cho là rất am hiểu về "ma thuốc độc". Cụ Duẩn cho rằng: Lời đồn này đã kéo dài cả trăm năm nay và ông cũng được nghe kể từ khi còn nhỏ. "Tôi cũng không biết đích xác lắm nhưng  từ nhỏ đã được nghe kể lại rằng: "con ma thuốc độc" bắt nguồn từ một câu chuyện thần thoại".

Chuyện rằng, xưa kia, có 2 phường săn bắn: một đến từ miền rừng, một đến từ miền biển. Họ cùng đi săn và cùng hạ được một con beo (con hổ) - cả hai bên cãi nhau, tranh chấp và ai cũng nhận là của mình. Để tránh mất đoàn kết, cuối cùng họ đưa ra một phương thức phân xử: lấy ria mép của con beo dắt vào vỏ cây măng tre. 100 ngày sau, sẽ sinh ra một con vật, con vật đó theo ai về nhà thì con beo là của người ấy. Đúng 3 tháng 10 ngày sau, xuất hiện một đôi chuột bạch, đôi chuột này cứ thế theo phường thợ săn miền núi về và phù hộ cho phường săn này.

Từ đó người ta tương truyền rằng: Nếu ai nhét râu con hổ vào cây măng thì 3 tháng 10 ngày sau sẽ hiện lên hai con vật: hoặc là một đôi rắn, hoặc là đôi chuột bạch, hoặc là đôi chạch. Những con vật này sẽ theo người đó về nhà và coi như sống cùng với họ cho đến khi chết. Người bị con vật này "theo", cứ đến rằm tháng Giêng và rằm tháng Bảy sẽ phải cho chúng ăn bằng cách rang gạo cho nổ thành hạt to, xốp. Khi ăn, những con vật này sẽ nhả ra nước dãi và người nuôi phải mang tẩm vào thức ăn (quả thị, miếng bánh, nước uống...) rồi mang đi để đầu độc người khác.

Ai gieo rắc được càng nhiều "con ma thuốc độc" để đầu độc người khác thì gia đình sẽ càng làm ăn phát đạt. Còn ngược lại, không làm theo sự sai bảo của con vật thì gia đình sẽ lụn bại và chết dần chết mòn. Lại có tương truyền rằng: những người bị chết vì "ma thuốc độc", vong linh sẽ quy tụ về trong nhà người nuôi thuốc độc để hầu hạ, phù trợ.

Câu chuyện dân gian nhuốm đầy màu sắc hoang đường này, theo ông Duẩn là không có cơ sở.  Nhưng ông cũng băn khoăn: "Chưa thấy ai thử cho râu hổ vào cây măng tre 100 ngày để xem có gì xảy ra không?".

Từ khi còn bé, ông cũng được nghe kể một câu chuyện dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng và cũng không có bất kỳ cơ sở khoa học nào. Chuyện rằng: Có một người đã thử nhét râu hùm vào cây măng tre và 100 ngày sau có một đôi chuột bạch bám theo về nhà. Ông này vốn không muốn hại người nên đã mang đôi chuột cho vào lồng và thả ra biển, chẳng hiểu sao, mấy ngày sau vẫn thấy chúng mò về. Cuối cùng, để tiêu diệt đôi chuột bạch ma quái, người này đã chấp nhận tuyệt thực và chết để 2 con vật cũng phải chết theo.