Ứng xử văn hóa với tác quyền

Thế nhưng nhiều người lại không thèm biết tới ai là người tạo nên tác phẩm. Họ không tôn trọng quyền tác giả.

Nhiều nhà văn, nhà thơ khi ngồi ở quán bia, quán trà mới thỏ thẻ nói là các tác phẩm của mình được các đạo diễn điện ảnh sử dụng mà bị “đối xử không ra gì”. Nhiều người chỉ nêu lên và trách móc nhẹ nhàng. Có người thì bức xúc thật sự và cho là một số đạo diễn vô ơn. Mà những chuyện này xảy ra thường xuyên và rất nhiều, kể cả ở những tác phẩm nhàng nhàng và tác phẩm nổi tiếng.

Nổi đình nổi đám nhất là phim “Chuyện của Pao” với 5 giải Cánh diều vàng, nhưng nhà văn Đỗ Bích Thúy (tác giả truyện “Tiếng đàn môi sau bờ đá” mà phim dựa theo) cho đến nay vẫn chưa nhận được một lời cảm ơn. Còn nhà biên kịch Phạm Thùy Ngân lại bức xúc chuyện là kịch bản của ông được trả tiền nhưng đã bị bóp méo, thay thế gần hết nội dung trong phim “Cát nóng”. Nhà văn Phan Đức Nam đi xa hơn, ông kiện nhà biên kịch Lê Điệp (Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh) chỉ vì tên tiểu thuyết “Nơi trái tim ở lại” của ông không được đề đàng hoàng trong phim.

Như vậy một số văn nghệ sĩ không hài lòng với đồng nghiệp trước hết là ở thái độ ứng xử chưa lịch lãm, chưa tôn trọng nhau chứ không phải là chuyện tiền nong. Ông cha ta đã dạy: “Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Trước khi sử dụng tác phẩm của ai đó thì cần xin phép, thỏa thuận và làm đúng những thỏa thuận đó là được. Điều này không có gì qua khó khăn, phức tạp. Sau khi hoàn thành công việc thì nói lời cảm ơn và thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có).