Vật vã chống "than thổ phỉ": Liên tục mất chức

 

Tuy nhiên khi gặp các vị "quan ngã" này mới thấy không ít điều cám cảnh. Cố gắng cũng không được, cố gắng nữa cũng không xong. Khi sự cố xảy ra là đều có kết cục "về vườn".

 

Các lò than thổ phỉ nằm rải rác trên những ngọn đồi gần nghĩa trang Đèo Sen. Ảnh: Việt Nguyễn

 

 

Đầu tháng 3/2010, tại khu 2 phường Hà Khánh, nhà của hàng chục hộ dân bị rạn nứt nghiêm trọng do ảnh hưởng của các hoạt động khai thác than trái phép. Người dân hoang mang không dám ở trong nhà vì lo sợ có thể bị vùi giữa đống đổ nát bất cứ lúc nào.

 

Không lâu sau, Chủ tịch UBND phường khi đó là Phạm Quốc Phương bị đình chỉ công tác, điều chuyển về phòng Tư pháp TP Hạ Long. Đầu tháng 3/2011, vẫn tại khu 2 phường này, chân móng cột số 3 đường điện cao thế 110 KV- 175, 176 nhánh rẽ trạm Hà Tu bị phát hiện sụt lún, rạn nứt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia do 2 lò than thổ phỉ đã phá rỗng lòng núi dưới chân cột. CQĐT đã khởi tố vụ án và khởi tố hình sự các đối tượng liên quan. Đồng thời, vị Chủ tịch mới của UBND phường Hà Khánh là Bùi Ngọc Phương cũng mất chức, được điều về công tác ở phòng Nội vụ thành phố.

 

Người tiếp quản "ghế nóng" này là ông Nguyễn Tuấn Minh - nguyên Phó Chánh văn phòng Thành ủy Hạ Long. Và đến ngày 20/8, một lò than trái phép tại tổ 13, khu 2 phường Hà Khánh bất ngờ sập, vùi chết 2 lao động tự do. Công an lập tức khởi tố vụ án, truy bắt chủ lò là Nguyễn Quốc Thịnh.

 

Những sự kiện trên diễn ra trong chưa đầy 2 năm với nguồn cơn là các lò thổ phỉ tại khu 2 của phường Hà Khánh, xin lấy làm ví dụ minh họa cho độ "nóng" của chiếc ghế lãnh đạo tại những địa bàn có than trên TP Hạ Long nói riêng của tỉnh Quảng Ninh nói chung.

 

Việc "than thổ phỉ" mặc sức tung hoành, bòn rút tài nguyên khoáng sản đất nước là có phần lỗi của chính quyền các cấp. Song, nhận định này là chủ quan và không phản ánh hết những bất cập mang tính hệ thống trong cuộc chiến với than tặc. Cách xử lý của TP Hạ Long đối với những chiếc ghế lãnh đạo phường phần nào khẳng định quyết tâm "chiến đấu" với than trái phép, nhưng chưa phải là một biện pháp triệt để. Theo nhiều người, ngay cả khi UBND tỉnh Quảng Ninh hết sức vào cuộc cũng không xử lý được triệt để nữa là UBND các phường.

 

Cột điện cao thế đứng chênh vênh bên một điểm khai thác than trái phép đã bị xử lý.

 

 

Sau nhiều ngày thực tế tại một số lò than để ghi nhận sự phức tạp, độ manh động của các đối tượng khai thác than trái phép, chúng tôi có cuộc trò chuyện với ông Bùi Ngọc Phương - nguyên Chủ tịch UBND phường Hà Khánh, người bị mất chức vì vụ cột điện cao thế gần sập do 2 lò "than thổ phỉ" khoét rỗng dưới dân.

 

Vừa gặp gỡ, ông khoe luôn: "So với cách đây 5-6 tháng, tôi béo trắng ra, tăng đến 6 cân". Ngày 12/3, không lâu sau sự cố cột điện, Thành ủy Hạ Long điều động ông Phương về phòng Nội vụ TP Hạ Long công tác. Thấy thần thái của cựu lãnh đạo phường khá thoải mái, không còn mang tâm trạng nặng nề của một người bị mất chức, chúng tôi đề nghị ông tâm sự về quãng thời gian công tác ngắn ngủi tại Hà Khánh và chia sẻ về những ngày chiến đấu với than tặc.

 

Ông Phương cho biết, Hà Khánh được xem là địa bàn "nóng" nhất nhì về nạn khai thác than trái phép là bởi diện tích khá rộng, gần 32km2, dân cư lại nghèo và thưa thớt, khoảng 6.000 dân. Hầu hết các doanh nghiệp ngành than tại TP Hạ Long đều có khai trường nằm trên phường. Một số khu vực đồi núi, thưa dân, mỏ than lại nông là mục tiêu hấp dẫn của "thổ phỉ". Đối với vùng xa nhất ở Hà Khánh, lực lượng liên ngành có khi phải đi từ 8 giờ sáng đến tối mịt với về đến trụ sở phường. "Khi mới về, tôi đã xác định 5 phần là "chết", sau một tháng tiếp nhận công việc mới tôi thấy phải đến 8 phần" - ông Bùi Ngọc Phương nói.

 

Theo ông Phương, vị trí 6 lò than bị lực lượng chức năng đánh sập hôm 25/8 (chúng tôi đã nhắc đến trong số báo trước) từng bị ông triệt phá nhiều lần khi còn đương chức Chủ tịch UBND phường Hà Khánh, có lò bị "đánh" đến 4 lần/tuần, nhưng các đối tượng vẫn bám trụ đến cùng. Chuyện bị đe dọa, khủng bố tinh thần đã như cơm bữa với ông trong thời gian làm Chủ tịch UBND phường Hà Khánh.    "Có lần đi đánh than xong về mới run. Bị các đối tượng chửi thẳng vào mặt, đòi "làm thịt", rồi dọa "xin chân, xin tay" vợ con với những lời lẽ hết sức côn đồ hung hãn. Lúc ấy, tôi cũng phải nói rắn lại cho chúng biết mình thế nào. Nhưng sau đó thì rất run khi nghĩ đến vợ con, phải dặn dò vợ con đi lại cẩn thận" - nguyên Chủ tịch phường Hà Khánh tâm sự.   Theo ông Phương, với cơ chế và cách quản lý như hiện tại, không phải một nửa mà có dành hết thời gian thì ông Phương và các vị lãnh đạo phường, lãnh đạo thành phố cũng chẳng làm triệt để được…